Rúnatal Óðins, – á kynhlutlausu íslensku máli

>>pro lingua sana<<

Með bara nokkrum mínimölum breytíngum til að jafna rytmið í kvæðinu og þvíumlíkt, snéri ég rúnatali Óðins yfir á íslenskt einkynsmál. Það málið er, – eins og sumum mun kunnugt en öðrum ekki, – byggt á hvorugkyni númálsins og leyfir hvorki kvenkyn né karlkyn í málinu, nema sem einstaka spor í t.d. orðasamsetníngum (eignarfallssamsetníngum) og atviksorðum. Slík spor mun einnig vera vel mögulegt að stroka út, ef vilji er haft uppi til þess verks. (T.d. seígja ”eignisfall” og ekki ”eignarfall”, eða kanski ”hinsvegis” og ekki ”hinsvegar”. Skríngilegt má það auðvitað þykja til að byrja með, eins og svo margt annað í einkynsmálinu, en eitt er víst, nefnilega að öllu má venjast, allavegana smám saman.)

Hvorugkyn er líka haft ríkjandi meðal t.d. persónu- og ábendíngarafornafna. Óðinn er þá hér, – þrátt fyrir raunkyn sitt, – eitt ”Það” (Það – Það – Því – Þess). Sumt fólk mundi kanski heldur vilja kalla þetta Það ”hán”, og er það ekkert mér á móti skapi, nema að svo milku leiti sem það orðið er haft til að s.a.s. kyngreina eitt þriðja kyn. Er það þá að mínu viti betra að hafa það sem slíkt fornafn, við hlið annarra kyngreinandi fornafna (t.d. ”hann”, ”hún”, sem þó ekki stýra neinum kynbeygíngum annara orða) og einhvers eða einhverra kynhlutlausra persónufornafna. Kanske ”henn”, eins og kynhlutlausa fornafnið er hjá bæði finnum og svíum, og þá kanski beygja það svo: henn – henna – hennum – hennes), kanski ”henþa(ð)” (eins og ég hef líka stúngið upp á, og þá beygt í samræmi við persónu- og ábendíngarfornafnið ”það”).

Sjá það Mínimálfræði einkynsmáls sem ég hef haft í smíðum af og til, síðan nokkur mánuði tilbaka.

BILD KENAZ2

 

Rúnatal Óðins

  1. Veit ek, at ek hékk / vindga meiði á / nátti öll þau níu, / geiri undað ek var / ok gefið Óðni / sjálft gefið sjálfu mér, / á því meiði, er manngi veit, / hvers það af rótum renn.
  2. Við hleifi mik sældu / né við hornigi; / nýsta ek niðr, / nam ek upp rúni, / æpandi nam / féll ek aftr þaðan.
  3. Fimbulljóð níu / nam ek af inu frægja syni / Bölþorns, Bestlu feðri, / ok ek drykk of gat, / ins dýra miðis, / ausið Óðreri.
  4. Þá nam ek frævask / ok frótt at vera / ok vaxa ok vel havask; / orð mér af orði / orðs leitaði, / verk mér av verki/ verks leitaði.
  5. Rúni munt þú finna / ok ráðin stafi, / mjök stór ein stafi / mjök stinn ein stafi, / er fáði fimbulþulr / ok gerðu ginnregin / ok reist Hroftr rögna.
  6. Óðinn með ásum, / en fyr álfum Dáinn, / Dvalinn ok dvergum fyrir, / Ásviðr jötnum fyrir, / ek sjálft reist sum þeirra.
  7. Veistu, hve rísta skal? / Veistu, hve ráða skal? / Veistu, hve fáa skal? / Veistu, hve freista skal? / Veistu,  hve biðja skal? / Veistu, hve blóta skal? / Veistu hve senda skal? / Veistu, hve sóa skal?
  8.  Betra er óbeðit / en sé ofblótit, / ey sér til gildis gjöf; / betra er ósent / en sé ofsóit. / Svá Þundr of reist / fyr þjóða rök, / upp Það þar of reis, / er Það aftr of kom.

Eins og sjá má er kvæði þetta á einkynsmálinu ekkert rosalega öðruvísi en á númálinu forna. Samt mun í rauninu rétt erfitt að kýngja þeim breytíngum sem þarna þó eru. –Spurníngið er þá: hvers vegna er ég yfirhöfuð að þessu málasmíði eða túnguhnoði mínu?

BILD FÞARKÐ

Svarið er að mér ofbauð við eitt tilfelli karlkynshroki íslenska túngumálsins, og uppgötvaði, að væri ég kona og ekki karl, þá myndi ég oft eiga afar erfitt með att upplifa mig sem með í miklu af því sem á málinu er sagt, utanfyrir, minni vert en karlmennin. Þetta bauk mitt er mér þannig einfaldlega eitt brýnt jafnréttindismál, einhverskonar femínismi.

En kynhroki er ekki bara til í málinu. Það er í málinu af því að það finnst í samfélaginu frá fornu til vorra daga. En að það finnst í málinu, stuðlar að því að kynhrokið haldist við í mannfólkinu og mismuni sé áfram stöðugt gert milli kvenna og manna. Þess vegna er það vel þess virði að leitast við að breyta sjálfu málinu.

Auðvitað er karlkynshroki* víða annarsstaðar að finna, og í öðrum túngum og samfélögum. Eitt skírasta dæmi um þetta er þegar Jesús, sjálft Guðs eingetna bur, mettaði 5000 karlmenni með fimm byggbrauðum og tveim fiskum (Jh 6:5-13, Mt 14: 18-22). Væri ég kona, sem líkt og mörg kynsystri mín og fjöldi karlmenna, hafði elt Jesús upp til fjalla, hvaða sjálfsvirðíngi myndi ég eiga frammi fyrir Guði og mönnum, þegar karlmennunum er lyft fram þegar frá þessu kraftaverki er sagt, en ég og kynsystri mín tæplega meðreiknuð, ekki talin með mönnum heldur nánast flokkuð með börnum?

BILD 5000 karlmenni

>>Jesús sagði: ”Látið fólkið setjast niður.” Þarna var gras mikið. Menn settust nú niður, samtals um fimm þúsund karlmenni. Nú tók Jesús brauðin, gjörði þakki og skipti þeim á milli þeirra, sem þar sátu, og eins af fiskunum, svo mikið sem þeir vildu.<<

>>En þeir sem neytt höfðu, voru fimm þúsund karlmenni, auk kvenna og barna.<<

– – –

* Hefði þetta setníngi verið skrifað skv. sjöbeygíngarkerfi endurskoðaða málfræðisins, hefði það byrjað svona: ”Auðvitað er karlkynshroka víða annarsstaðar að finna….

+   +   +

Kynhlutlaust íslenskt mál, byggt á kvenkyni eða hvorugkyni

II.Hluti. Einkynsmál

Ástríkt Fæðri Alheims og Bur Þess Eingetið

Sköpunarljóð (kynhlutlaust)