Ef ekki má heita hvað sem er, má líklega ekki tala hvernig sem er heldur

[Nýdagsett 2019.08.11]

+   +   +

BILD LOKI

[Loki Laufeyarson með munnið samansaumað]


Með lögum skal land byggja og ólögum eyða, – en eru það ekki ólög að fólk – og það lögum samkvæmt, – ekki meígi heita hvað sem er, þ.e. það sem það vill? Og svo setja upp eitthvert nafnainkvisitoríum, til að ræða og ráða hvað þar má og ekki má.

En kanski er þetta nauðsynlegt, til vernduns málsins, þó svo sýnist reyndar ekki vera útfrá greini nokkru, eða pistli góðu, sem Eiríkur Rögnvaldsson hefur skrifað (Breytingar á mannanafnalöggjöf). Eins og þenn líka bendir á, er þetta spurníngi eitt um mannréttindamál, og  hvorki lög landa/ríkja né trúrabragða, né nokkurra mannhópa, skulu að mínu vita, leyfast að hefja sig yfir mannveruréttindi okkar!

En ef það nú eru til svo straung lögboð í Landinu Góða, – samþykkt af háttvirtum og velborguðum þíngverum, – um hvað fólk má og ekki má heita, þá fer mig að gruna að brátt meígi ekki tala og skrifa sem sjálft eitt vill. Má vera kann það að finnast þörf á að sauma saman vari Loka þeirra allra, sem eitthvað eru að blaðra og baula, og ekki virðast virða að öllu, eða fullt út , sjálft túngi fornfæðranna (aðallega þó fornkarlanna). – Einkynsmál! Þvílíkt vitleysi! Og hryðjuverk! Brjóta upp lokuð orðaflokki og stínga inn í þau óskundum! Óhugsandi!

Ég myndi þó vilja meina að best væri fyrir framtíð íslensks máls, í því heimi sem nú er framundan, að kerfisbundið breyta því til einfaldara máls og einnig minna niðurlægjandi máls, og tilverulega réttara, jafnréttara máls (m.a. einkynsmáls), og aðlaga persónu- og sagnbeygíngi þess að því sem gerst hefur fyrir löngu síðan í skandinavískum númálum.  Þegar börnin þau íslensku heldur vilja tala ensku, sakir einfeldnis þess túngis (og að það þykir flott), þá ætti málanefnd kanski fremur að setjast niður með það verkefnið að bjarga túnginu frá enskinu, með öllum mögulegum aðferðum, – en til þess þarf auðvitað að með lögum eyða þeim ólögum sem nú eru uppi höfð.

Sjálfsagt þarf að vinna þrælhart á því dígítala sviðinu, sjá til að tölvumál allt sé íslenskt, en líka gera málið málfræðilega einfaldlara, samtímis sem lexíkalíi þess eða orðaforði er viðhaldið, og samtímis sjá til að málíð verði lexikalískt ríkara í og með að man útaukar það í átt að grannmálum okkar þeim norðurlensku.  Panskandínavíski ætti að fara upp á dagskráið.

Við verðum, held ég (til varðveitnis túngna okkar), að vinna tilsamans með talendum hinna norðurlandamálanna, til að geta varist alræði ensks túngumáls í heiminu. Mér er meinílla við að þetta túngumál imperíalista, nýlendufólks, stéttaarðræníngja, og umhverfiseyðara, eigi að verða það mál sem ég hef að hugsa á, finna til á, sjá og skrifa, ef svo illa færi að ég endurfæddist hér á jarði þessu um kanski eitt, tvö árhundruði. – Já, svo meinílla er mér við þetta, að ég jafnvel hef lagt stund á esperantó, og hef viljað halda fram að það sé algert óþarfi að eyða stundum og auði í enskukennslu! Fólk lærir þetta hvort sem er.

+   +   +

Einkynsmál