LIBRO DU

Fenomenologio kaj Observado

(Atento-Aperigo-Esprimo)

de

Runar Freysteinn

______________________

2026

___

PARTO I: FENOMENOLOGIA PERSPEKTIVO

Direkte al Fenomenologio de la Lingvo

Ĉi tie ni alproksimiĝas al Esperanto per niaj demandoj iom alimaniere ol en la antaŭa libro.

Ni nun aliros la aferon fenomenologie, kun Esperanto kiel la priskribenda fenomeno kaj kun la leganto de ĉi tiu libro kiel la spertanta kaj ekzamenanta Mensestaĵo.

Mensestaĵo estas konscia kaj memkonscia estaĵo. Ĝi scias sin esti; ĝi vivas, perceptas, pensas, volas kaj agas. Ĝi formas kaj ŝanĝas sian komprenon pri si mem dum sia vivo, kiel unu inter aliaj Mensestaĵoj.

Ĉiu Mensestaĵo vivas en sia Vivomondo. Vivomondo estas la mondo tia, kia ĝi estas vivata, perceptata, komprenata kaj praktikata de tiu Mensestaĵo. La Vivomondoj de la diversaj Mensestaĵoj estas apartaj, sed ili multmaniere intertuŝas kaj interkovriĝas. — Lingvo vivas en kaj inter tiuj Vivomondoj.

Per Lingvo la Mensestaĵo esprimas kaj komunikas ion al alia Mensestaĵo; la alia ricevas, interpretas, komprenas aŭ miskomprenas, kaj povas respondi. Tiel Lingvo apartenas kaj al la propra Vivomondo de la Mensestaĵo kaj al la kampo, kie Vivomondoj renkontiĝas.

Neniu lingvo ekzistas nur kiel gramatikaj kaj aliaj reguloj. Ĝi ankaŭ ekzistas kiel io aŭdebla, videbla kaj pensebla kaj aperas al la konscio de la Mensestaĵo. Tiu aperanta flanko de la lingvo estos ĉi-poste nomata ĝia Sonkorpo. — Kiel lingvo sonas kaj resonas, ĉu en la aŭdo de alia Mensestaĵo aŭ en la propra penso, estas grava aspekto de lingvo.

A. Fenomenologio de Atento

Dum la unua libro de ĉi tiu verko priskribis la internan strukturon de ProEo, la nuna libro komenciĝas ne per gramatiko, sed per sperto. — De atento kaj sperto komenciĝas ĉi tiu dua libro.

1. Atento kaj Lingvo

La Mensestaĵo atentas Lingvon, sian aŭ aliulan, ĉu pensante, parolante aŭ aŭskultante. Ĝi mem ne estas parto de la lingvosistemo, sed vivas, pensas kaj agas en kaj per Lingvo.

En la lingvo Kivortoj direktas la atenton tra Priskribarko al Kapvorto; Kapvorto kolektas la atenton ĉe la celata Estaĵo; Verbo, kiel Nabo de la Frazarko, organizas la Frazarkon; kaj la tuta Frazarko resonas en la Vivomondo de la Mensestaĵo.

La Mensestaĵo povas esti kaj Faranto kaj Ricevanto de Lingvo. En komunikado tiuj roloj ordinare alternas inter Mensestaĵoj; en la propra penso ili kuniĝas en la sama Mensestaĵo.

Mallonge

La Mensestaĵo direktas la atenton. Kivortoj gvidas la atenton. Priskribarko fluigas la atenton. Kapvorto kolektas la atenton. Rilatilo daŭrigas la atenton. Frazakcento movas la atenton.

2.  Kapvorto kaj Priskribarko

Ĉiu atento direktiĝas al io. En Lingvo la celata Estaĵo aperas al la Mensestaĵo, kaj la atento al ĝi kolektiĝas en Kapvorto. Al la Kapvorto fluas unu aŭ pluraj Kivortoj, kiuj kune formas la Priskribarkon.

En la movo de atento unu grava tasko de Lingvo estas aperigi Estaĵon. Tion ĝi faras per Kapvorto kaj ĝia Priskribarko. En la Kapvorto aperas la celata Estaĵo; Kivortoj montras, kiel la celata Estaĵo estas difinata aŭ priskribata. Kune Kapvorto kaj Priskribarko formas unu signifoplenan lingvan unuon, per kiu la celata Estaĵo aperas al la Mensestaĵo.

Plia

La Kivortoj direktas la atenton tra la Priskribarko al la Kapvorto, kie ĝi kolektiĝas. La Priskribarko estas rilata arko, ne vortorda linio; ĝi povas etendiĝi antaŭ aŭ post la Kapvorto, aŭ ambaŭflanke de ĝi. Ĉar la atento kolektiĝas ĉe la Kapvorto, la gramatikaj markoj ordinare apartenas al ĝi. Kivortoj ne bezonas ripeti tion, kio jam estas montrita.

Do, mallonge:


Kapvorto aperigas. Kivortoj difinas. Priskribarko gvidas. Kune ili kolektas la atenton ĉe unu celata Estaĵo.

En la plej multaj okazoj la Kapvorto estas substantivo. Tamen ĝi ne estas difinata per sia vortklaso, sed per sia funkcio. Ĝi estas la kolektopunkto de la Priskribarko kaj aperigas la celatan Estaĵon. Kivortoj povas aparteni al diversaj vortklasoj, kiel adjektivoj, pronomoj, numeraloj k.a.; ilia komuna funkcio estas difini aŭ priskribi la celatan Estaĵon.

Kelkfoje vorto, kiu ordinare funkcias kiel Kivorto, povas mem transpreni la funkcion de Kapvorto kaj porti ĝian gramatikan markon. Tio povas okazi kiam la ordinara Kapvorto estas ellasita, aŭ pro emfazo aŭ stilo.

3. Nabo (Verbo) de la Frazo

La atento fluas tra la Priskribarko kaj kolektiĝas ĉe la Kapvorto, en kiu aperas la celita Estaĵo. Tio estas unu baza momento de la Frazo. Sed la atento ne haltas tie.

En la Frazo la Verbo formas alian centron. Ĉirkaŭ ĝi organiziĝas la vortoj kaj lingvaj unuoj, kiuj montras kiu faras aŭ spertas ion, kio okazas, al kiu aŭ al kio, kie, kiam, kiel aŭ kial.

Ĉi tiun lingvan konstruon, kiu ampleksas la frazon kaj organiziĝas ĉirkaŭ la Verbo, ni nomas Frazarko. Tiel: Priskribarko organizas priskribon direkte al Kapvorto; la pli vasta Frazarko organizas la tutan Frazon kun Verbo kiel Nabo.

Plia

En la Frazarko la atento direktiĝas al tio, kio okazas. La Mensestaĵo serĉas, pensas, demandas aŭ diras:

Kiu?
Kion?
Al kiu?
Kie?
Kiam?
Kiel?
Kial?

Ĉirkaŭ la Verbo kiel Nabo organiziĝas la Frazarko, kiu tiel donas al la Okazaĵo sian lingvan formon.

Kiel Kapvorto estas la kolektopunkto de la Priskribarko, tiel Verbo estas la Nabo de la Frazarko.

En la lingvo la demando de la atento pri tio, kiu faras, faris, faros aŭ povus fari ion, povas esti respondata diversmaniere.

En Klasika Esperanto (A-Eo) la informo pri persono kaj nombro ne estas markita en la verba finaĵo, sed devas aperi en la subjekto aŭ esti komprenata el la kunteksto.

En ProEo la informo pri persono kaj nombro ordinare aperas kaj en la persona pronomo kaj en la verba finaĵo. Inter ili formiĝas aparta ligo. Tiu ligo estas la Personarko.

Eĉ kiam la persona pronomo estas ellasita pro stilo aŭ alia kialo, la informo pri persono kaj nombro restas ĉe la Verbo. Tial la Personarko ne ĉiam bezonas esti plene videbla por esti ĉeestanta.

Plej ofte ambaŭ elementoj de la Personarko aperas:

• Mi paroliov. Tu parlent. Ŝi parolas.

Kelkfoje nur la Verbo aperas:

• Paroliov. Parlent. Parolas.

La persona pronomo povas silenti, sed la Personarko ne malaperas. Ĝi restas perceptebla en la verba finaĵo.

Verbo aperigas Okazaĵon.

Do, mallonge:

Kiel Verbo ĝi aperigas. Kiel Nabo ĝi organizas. La Frazarko gvidas.
Kune Verbo kaj Frazarko aperigas unu Okazaĵon en la atento.

4. Rilatilo kaj la Fluo de Atento

La atento ne ĉesas ĉe la fino de unu propozicio aŭ pensoparto. Ĝi povas daŭrigi sian vojon. Tion ebligas la Rilatilo.

Rilatilo kunligas du partojn de la penso en unu fluon. Ĝi ne komencas novan atenton, sed daŭrigas la saman.

Plia

Per la Rilatilo la Mensestaĵo sekvas unu penson ĝis ĝia fino tra pluraj pensopartoj. Kiam vortoj kiel kiu, kio, kie, kiam, kiel kaj kial estas uzataj kiel Rilatilo, ili kondukas la atenton trans la limon inter la ĉefa kaj la subordigita pensoparto.

En multaj lingvoj komoj kaj aliaj interpunkciaj signoj montras limojn inter propozicioj aŭ aliaj partoj de la Frazo. La Rilatilo havas alian taskon. Ĝi montras la vojon de la atento. Rilatilo ebligas la etendon de unu kaj la sama fluo de signifo trans la limojn de tio, kion tradicia gramatiko nomus du propozicioj.

Rilatilo daŭrigas la saman fluon de atento sen rompi ĝin. La Rilatilo montras la ligon inter io jam montrita aŭ komprenata kaj la sekvanta pensoparto. La sama vortformo povas aperi kiel Relativo aŭ kiel Rilatilo. Kiel Relativo ĝi reprezentas elementon en la sekvanta propozicio kaj portas gramatikan markon kiam ĝia funkcio tion postulas. Kiel Rilatilo ĝi ĉefe kondukas la fluon de atento de io jam montrita al la sekvanta pensoparto.

En ProEo la Rilatilo mem ofte sufiĉas por montri la rilaton, sen aparta akuzativa marko, kiam la celata elemento jam estas montrita en la antaŭa pensoparto.

• La ido, kiun Dio donis al mi.
• La ido kiu Dio donis al mi.

• Ŝi perdis ĉion, kion ŝi havis.
• Ŝi perdis ĉion kio ŝi havis.

Tio ne signifas, ke akuzativa marko povas simple esti forigita de ĉiu Relativo. Kiam la ki-vorto mem reprezentas elementon, kiu ne estas jam montrita en la antaŭa pensoparto, ĝi ne funkcias nur kiel Rilatilo, sed mem portas la bezonatan gramatikan rolon.

• Tio estas kion ilia patro diris al ili.

Ĉi tie kion signifas tion, kion. Ĝi ne nur ligas, sed ankaŭ reprezentas tion, kio estis dirita, kaj portas ĝian objektan markon. Kio sola ne havus la saman signifon.

En multaj okazoj eĉ la Rilatilo ne estas nepra. Ju pli klare la rilato aperas el la kunteksto kaj la vortordo, des malpli necesas ĝin esprimi aparte. La Rilatilo tiam povas resti subkomprenata.

• La ido Dio donis al mi.
• Ŝi perdis ĉion ŝi havis.

La komo servas ĉefe al paŭzo kaj ritmo. En klasika Esperanto ĝi ordinare apartigas la subpropozicion, dum la Relativo povas samtempe montri sian gramatikan rolon en ĝi. En ProEo Rilatilo povas anstataŭe funkcii ĉefe kiel ligilo de la fluo de atento. La atento sekvas tiam la rilaton per la Rilatilo aŭ, kiam tio sufiĉas, per la vortordo kaj la kunteksto. Tial ofte nek aparta akuzativa marko nek komo estas necesaj. La foresto de la komo povas permesi pli seninterrompan fluon de atento de la jam montrita al la sekvanta pensoparto.

B. Fenomenologio de la Apero

1. Sonkorpo kaj Lingvosento

La atento jam trovis sian vojon tra la lingvo. Sed restas alia demando. Kiel la lingvo mem aperas al la Mensestaĵo?

Ĝi ne aperas nur kiel sistemo de reguloj. Ĝi aperas kiel io aŭdebla, videbla kaj pensebla. Tiu aperanta korpo de la lingvo estas ĝia Sonkorpo.

La Sonkorpo de lingvo karakteriziĝas per ĝia fonologio, per la ligado de silaboj, per akcento, ritmo, intonacio kaj similaj ecoj. Malgraŭ sia nomo, Sonkorpo ne estas nur sona, ne konsistas nur el sonoj, ilia fluo, akcentoj, hezitoj kaj intonacio.  Ĝi aperas ankaŭ vide, en skribo kaj aliaj reprezentoj, kaj pense, en la interna lingvo de la Mensestaĵo.

La Sonkorpo varias laŭlonge de la tempo. Ĝi evoluas sampaŝe kun la lingvo, kiu portas ĝin, kaj kun la Mensestaĵo, kiu eldiras ĝin, aŭskultas ĝin kaj vivas ĝin.

Plia

La Mensestaĵo estas unu en la fenomenologia observado, sed ĉiam unu el multaj en sia Vivomondo.

La Mensestaĵo ne renkontas tiun Sonkorpon sen antaŭaj spertoj. Ĝi jam portas en si internigitan konatecon kun la sona, ritma kaj vida formo de la lingvo, kreskintan el ĝiaj antaŭaj spertoj. Tiun internigitan konatecon kun la Sonkorpo ni nomas ĝia Lingvosento.

Kiam la Sonkorpo de la lingvo renkontas la Lingvosenton de la Mensestaĵo, ekestas kaj disvolviĝas Lingvosenco. Ĝi ne troviĝas tute en la lingvo nek tute en la Mensestaĵo, sed aperas en ilia renkontiĝo.

La formo de la Sonkorpo povas gvidi aŭ disigi la atenton. Ĝi povas faciligi aŭ malhelpi la renkontiĝon inter la Sonkorpo de la lingvo kaj la Lingvosento de la Mensestaĵo. Tial ĝi influas, kiel Lingvosenco ekestas kaj disvolviĝas — la vivanta senco, per kiu la lingvo fariĝas komprenebla, konata, fremda, klara aŭ bela al la Mensestaĵo.

Lingvosenco ne restas sen efiko. Ĉiu renkontiĝo inter la Sonkorpo de la lingvo kaj la Lingvosento de la Mensestaĵo lasas spuron. La Lingvosento povas riĉiĝi, preciziĝi aŭ ŝanĝiĝi. Tiel la Mensestaĵo iom post iom formas sian propran rilaton al la lingvo.

Sed ankaŭ la Lingvo mem ne restas senŝanĝa. Kiam similaj Lingvosencoj formiĝas ĉe multaj Mensestaĵoj kaj esprimiĝas en ilia parolado, skribado kaj alia lingvouzo, ankaŭ la komuna Sonkorpo de la lingvo povas iom post iom ŝanĝiĝi.

Tiel ankaŭ la lingvo evoluas: novaj sonoj, vortoj, formoj kaj kutimoj aperas kaj povas iom post iom fariĝi parto de la komuna lingvo. Kun ili ŝanĝiĝas ankaŭ ĝia Sonkorpo.

Sed ne nur la Sonkorpo evoluas. Ankaŭ la Lingvosencoj ligitaj al ĝiaj elementoj povas ŝanĝiĝi kaj disvolviĝi. Lingvosenco ampleksas pli ol vortan signifon: en ĝi partoprenas ankaŭ konateco, fremdeco, klareco, ritmo kaj beleco. Signifo formiĝas kaj evoluas per uzo, en la interna lingva vivo de la Mensestaĵo kaj en la komunikado inter Mensestaĵoj.

Do, mallonge:

Sonkorpo aperas.
Mensestaĵo renkontas ĝin per sia Lingvosento.
Lingvosenco ekestas kaj disvolviĝas.
Lingvosento maturiĝas.
Lingvouzo ŝanĝiĝas.
Lingvo evoluas.

Ĝia Sonkorpo ŝanĝiĝas kaj denove aperas.

2. Fenomenoj de la Sonkorpo

Fenomeno estas ĉi tie tio, kio aperas al la atento dum la observado de la lingvo. Ĝi aperas en la renkontiĝo inter la Sonkorpo de la lingvo kaj la Mensestaĵo. Ĝi povas havi sian bazon en la Sonkorpo mem, en la Lingvosento de la Mensestaĵo aŭ en la Lingvosenco, kiu ekestas en la renkontiĝo inter ili.

La Lingvosento de la Mensestaĵo ĉiam formiĝas historie. Ĝi dependas de la Sonkorpo, kiun la Mensestaĵo dum sia vivo internigis. Tial nova formo en la Sonkorpo povas komence sentiĝi fremda, kvankam ĝi estas plene komprenebla. Same ankaŭ malnova formo povas sentiĝi natura, kvankam ĝi ne plu estas la plej simpla aŭ travidebla.

La fenomenoj de la Sonkorpo ne estas izolitaj monolitoj. Ili formas reton de reciprokaj rilatoj. Tial la observado ne demandas nur: “Kio estas ĉi tiu fenomeno?”, sed ankaŭ: “Kiel ĝi influas aliajn fenomenojn?” kaj “Kiel aliaj fenomenoj influas ĝin?” Nur en tia tuteca observado la fenomenoj povas montriĝi pli plene.

La sekvaj demandoj ne celas trovi unu finan respondon, nek ili antaŭsupozas tian. Ili invitas al observado.

Ĉiu Mensestaĵo renkontas la Sonkorpon laŭ sia propra Lingvosento. Tamen la lingvo estas komuna. Tial la observadoj de multaj Mensestaĵoj povas interkovriĝi kaj kompletigi unu la alian. En tiu intersubjektiva spaco la Lingvosentoj povas maturiĝi kaj reciproke influi unu la alian, kaj kun ili ankaŭ povas profundiĝi la kompreno de la lingvo.

En tio, kio sekvas, vi mem estas la Mensestaĵo, kiu observas. Mensestaĵo estas ne nur pensanta kaj parolanta estaĵo; ĝi estas ankaŭ sentanta, perceptanta kaj spertanta estaĵo. Kiel do vi spertas ĉi tiun fenomenon? Ĉu ĝi plaĉas al vi aŭ ne? Kial? Ĉu ĝi faciligas aŭ malfaciligas vian atenton? Ĉu ĝi sentiĝas natura aŭ fremda? Ĉu ĝi vekas harmonion, indiferentecon aŭ eĉ malplaĉon? Kio en ĝi vekas tiun sperton?

Inter la fenomenoj de la Sonkorpo, ĉi tiu verko aparte atentigas pri la jenaj:

A. Diverseco kaj Unueco. — Ekzemploj por observado

Ili estas du reciproke necesaj flankoj de unu sama fenomeno. La Sonkorpo de la lingvo bezonas ambaŭ.

Por plenumi sian funkcion, la lingvo bezonas kaj Diversecon kaj Unuecon. Diverseco ebligas distingi, Unueco ebligas rekoni. Ilia kunagado povas kontribui al tio, ke la lingvo aperu klara, facile lernebla, facile memorebla kaj agrabla en uzo.

Ankaŭ por la Mensestaĵo ambaŭ havas gravan funkcion. Sen sufiĉa Diverseco fariĝas pli malfacile klare distingi la elementojn de la lingvo; sen sufiĉa Unueco fariĝas pli malfacile rekoni iliajn komunajn trajtojn, lerni ilin, memori ilin kaj uzi ilin.

Plia

Ekzemploj por observado:

La verba sistemo proponas multajn okazojn observi la interagadon inter Diverseco kaj Unueco. En komuna Esperanto (A-Eo) ĉiuj verboj de la sama tempo havas la saman finaĵon (-as, –is, –os, –us). En la Sonkorpo tio aperas kiel forta formo de Unueco.

Kiel tiu reguleco influas la sperton de la lingvo? Ĉu ĝi faciligas rekonon, lernadon aŭ memoron? Kiel ĝi influas ritmon kaj klarecon?

En la Observado-Verkaro (en ProEo), aliflanke, la verbaj finaĵoj varias laŭ persono kaj nombro (ekz. -ent, -iam, -as, -emn). Tio proponas pli grandan Diversecon.

Kiel tiu diverseco influas la Sonkorpon? Ĉu ĝi faciligas la rekonon de la parolanto? Ĉu ĝi plifortigas aŭ malfortigas la ritmon? Ĉu ĝi helpas aŭ malhelpas la komprenon?

Simila demando leviĝas pri la personaj pronomoj. En la komuna Esperanto (A-Eo) la pronomo vi rilatas kaj al unu sola alparolato kaj al pluraj. Tio apartenas al la Unueco de la sistemo. La enkonduko de apartaj pronomoj (en la lingvo laŭ ProEo), kiel tu kaj vi, proponas pli grandan Diversecon.

Kiel tiu ŝanĝo influas klarecon, lernadon, memoron kaj la ĝeneralan sperton de la lingvo?

Ankaŭ la formo de la unuapersonaj verbaj finaĵoj povas esti observata. En la Observado-Verkaro la nuntempaj finaĵoj de la unua persono komenciĝas per la vokalo i, ekzemple (mi) –iov kaj (ni) –iam. Tiu komenca i distingas la unuapersonajn finaĵojn sonforme disde la aliaj personoj, sed samtempe unuigas ilin inter si.

Kiel tiu distingebleco influas la Sonkorpon? Ĉu ĝi faciligas rekonon aŭ male interrompas la ritmon? Kiel ĝi influas la ĝeneralan Lingvosenton?

Alia kampo de observado estas la esprimo de gramatikaj rilatoj. Multaj rilatoj povas esti montrataj per prepozicioj. Aliflanke, finaĵoj kiel –n, kaj en la Observado-Verkaro, ankaŭ -um kaj -es proponas apartajn markojn por certaj rilatoj.

Kiel tiuj malsamaj rimedoj influas la ekvilibron inter Diverseco kaj Unueco? Ĉu la tri apartaj markoj pliigas nur Diversecon, aŭ ĉu ilia reciproka sistemo samtempe kreas novan Unuecon? Ĉu ili faciligas aŭ malfaciligas komprenon, lernadon, memoron kaj la fluon de atento? Ĉu ili ŝanĝas la ritmon aŭ la belecon de la Sonkorpo?

B. Markado. — Ekzemploj por observado

Ankaŭ ĉi tiu fenomeno povas esti observata rilate al Unueco kaj Diverseco. Ĉi tie ni aparte observas du manierojn de Markado: Unumarkadon kaj Multimarkadon.

Plia

Ekzemploj por observado:

Multimarkado de pluralo kaj rekta objekto estas elstara trajto de komuna Esperanto (A-Eo) kaj klare aperas en ĝia Sonkorpo. En ĝi Kivortoj kaj Kapvortoj kongruas laŭ nombro kaj akuzativo.

En la Observado-Verkaro (per ProEo+), aliflanke, estas uzata Unumarkado, kie la sama gramatika informo estas markata nur unufoje, ordinare ĉe la Kapvorto, ĉar ĝi estas la kolektopunkto de la atento, al kiu la Priskribarko direktiĝas.

En ProEo Kivortoj priskribas aŭ difinas la Kapvorton kaj restas nefleksitaj. En la komuna Esperanto, tamen, la sama gramatika marko ofte ripetiĝas ĉe pluraj Kivortoj de la sama Priskribarko.

Kiel tiuj du manieroj marki influas la Sonkorpon? Ĉu ili malsame influas ritmon, klarecon, memoron aŭ lernadon? Ĉu unu el ili sentiĝas pli natura aŭ pli fremda? Kiel ĉiu el tiuj du manieroj rilatas al Diverseco kaj Unueco?

C. Ritmo. — Ekzemploj por observado

Ritmo estas unu el la plej tuj aperantaj fenomenoj de la Sonkorpo.

Ritmo ne dependas nur de la strukturo de la lingvo, sed ankaŭ de la maniero, laŭ kiu la Mensestaĵo realigas ĝin dum parolado aŭ legado; la sama sistemo povas tiel aperi en malsamaj ritmoj.

Plia

Diversaj trajtoj de la Sonkorpo influas la ritmon. Inter ili estas Markado, Ripeto, Diverseco kaj Unueco.

Ekzemploj por observado:

Kiel Multimarkado influas la ritman strukturon de la Priskribarko? Ĉu ĝi povas instigi al pli forta disigo de ĝiaj elementoj, aŭ male subteni regulan ritman fluon? Ĉu tio instigas al paŭzoj, kiuj ankaŭ povas montriĝi en skribo per komoj? Kiel tio influas la sperton de legado kaj aŭskultado?

Unumarkado proponas alian ritman eblecon. Kiel ĝi influas la fluon de atento? Ĉu ĝi sentiĝas pli glata aŭ pli rapida, aŭ ĉu la manko de ripetataj markoj malfortigas ritman strukturon? Kiel ĝi influas la movon de la atento tra la Priskribarko?

Ritmo ankaŭ rilatas al Ripeto. Sed ĉu ĉiuj specoj de Ripeto influas la ritmon samamaniere? Ĉu la ripeto de semantika enhavo estas spertata same kiel la ripeto de gramatikaj markoj? Kiam Ripeto fariĝas natura kaj subtena, kaj kiam ĝi sentiĝas monotona aŭ interrompa?

D. Ripeto. — Ekzemploj por observado

Ripeto estas unu el la bazaj fenomenoj de la Sonkorpo. Sen certa grado de Ripeto multaj strukturaj rilatoj de la lingvo fariĝus malfacile rekoneblaj. Sed Ripeto povas ankaŭ fariĝi troa kaj tiel ŝanĝi la sperton de la lingvo.

Plia

Ripeto ne aperas nur en unu formo. Ripeti semantikan enhavon ne estas la sama afero kiel ripeti gramatikan informon. Ambaŭ influas la Sonkorpon, sed eble laŭ tute malsamaj manieroj.

Ekzemploj por observado:

Kiel malsamaj formoj kaj gradoj de Ripeto influas ritmon, klarecon, belecon, memoron kaj lernadon? Kiel ili rilatas al Diverseco kaj Unueco? Kiel ili influas kaj iom post iom formas la Lingvosenton?

E. Klareco. — Ekzemploj por observado

Klareco apartenas al la sperto de la Mensestaĵo. Tio, kio ŝajnas klara al unu, povas esti malpli klara al alia. Sed la Lingvosento neniam estas tute privata nek tute komuna. Ĝi maturiĝas en la renkontiĝo inter unuopa Mensestaĵo kaj la Sonkorpo de komuna lingvo. Pro tio la spertoj de malsamaj Mensestaĵoj neniam plene koincidas, sed ofte interkovriĝas. En tiu interkovro fariĝas ebla intersubjektiva observado de Klareco.

Plia

La sekvaj ekzemploj proponas demandojn por tia observado:

Kiel unuforma sistemo de verbfinaĵoj influas lernadon kaj klarecon de parolo? Ĉu personkongruaj verbfinaĵoj, pro sia pli granda diverseco, aŭ malgraŭ ĝi, faciligas aŭ malfaciligas la rekonon de la parolanto? Ĉu la sperto diferencas por la parolanto kaj por la aŭskultanto?

Kiel la uzo de Rilatilo influas klarecon? Ĉu ĝi faciligas la fluon de atento tra la Frazarko kaj trans la limojn inter propozicioj? Ĉu pli eksplicita apartigo de propozicioj donas alian sperton de klareco?

Kiel Unumarkado influas la sperton de klareco? Ĉu ĝi akrigas la atenton al la Kapvorto, aŭ ĉu ĝi malfortigas aŭ plifortigas la rekonon de la gramatikaj rilatoj?

Kiel novaj direkto- kaj rilatomarkoj influas la sperton de klareco? Ĉu ili faciligas la rekonon de rilatoj? Ĉu ili samtempe pliigas la kompleksecon de la sistemo? Kiel ili rilatas al Diverseco kaj Unueco?

Mallonge: Kiel malsamaj trajtoj de la Sonkorpo influas la sperton de klareco? Kiel Markado, Diverseco, Ripeto aŭ Ritmo kontribuas al ĝi?

F. Beleco. — Ekzemploj por observado

Beleco apartenas al la sperto de la Mensestaĵo. Ĝi ne estas eco de la Sonkorpo mem, sed maniero, laŭ kiu la Sonkorpo aperas al la Mensestaĵo. Tio, kio ŝajnas bela al unu, ne nepre aperas same al alia. Tamen ankaŭ ĉi tie la Lingvosento neniam estas tute privata nek tute komuna. En la interkovro de spertoj fariĝas ebla intersubjektiva observado de Beleco.

Kiam vi vidas aŭ sentas ion aparte belan, vi ofte ekkrias: “Rigardu, kiel bela ĉi tio estas!” Beleco tiel jam ne aperas kiel io nur privata. Ĝi sin turnas al aliaj kaj invitas ilin partopreni en tiu sperto. Jen unu el la vojoj, laŭ kiuj Beleco montras sian intersubjektivan dimension.

Plia

Demandoj por tia observado:

Unumarkado reduktas la nombron de gramatikaj markiloj kaj ordinare koncentras ilin ĉe la Kapvorto.

Kiel tio influas vian sperton de Beleco?

Malsamaj verbfinaĵoj malfermas pli grandan sonan diversecon en la frazo.

Kiel vi spertas tion? Ĉu homogenaj verbfinaĵoj aperas al vi pli belaj, aŭ ĉu la pli granda diverseco malfermas novan estetikan horizonton?

Esprimi gramatikajn rilatojn ĉefe per prepozicioj proponas unu formon de struktura Unueco.

Kiel tio influas vian sperton de Beleco? Ĉu vi trovas pli bela tiun simplecon, aŭ la pli grandan diversecon, kiu aperas, kiam ankaŭ direkto- kaj rilatomarkoj povas esti uzataj?

Beleco ne apartenas nur al formo aŭ sono. Ĝi ankaŭ povas tuŝi la etikan senton de la Mensestaĵo.

Ĉu la maniero, laŭ kiu la lingvo prezentas la seksojn kaj iliajn reciprokajn rilatojn influas vian sperton de Beleco? Kiel vi spertas tion, se la seksoj ne estas prezentataj kiel derivaĵoj unu de alia, sed kiel reciproke memstaraj? Ĉu formala simetrio aŭ reciproka memstareco havas estetikan signifon por vi? Se jes, kial?

Kaj pli ĝenerale: Ĉu Beleco aperas en la ekvilibro inter Unueco kaj Diverseco? Kiel Ritmo, Ripeto, Markado kaj Klareco influas tiun sperton? Ĉu modera malsimetrio povas aperi pli viva ol plena simetrio? Kiel la trajtoj de la Sonkorpo kaj la Lingvosento de la Mensestaĵo kune formas la sperton de Beleco?

G. Memoro kaj Lernado. — Ekzemploj por observado

Memoro kaj Lernado temas pri la spuroj, kiujn la Sonkorpo lasas en la Mensestaĵo. La Sonkorpo ne nur aperas al la Mensestaĵo; ĝi ankaŭ lasas spurojn. Tiuj spuroj povas konserviĝi kaj reveni kiel Memoro, dum ilia iom-post-ioma formiĝo, fortiĝo kaj kunligiĝo aperas kiel Lernado.

Tio, kio estas facile memorebla por unu Mensestaĵo, ne nepre estas same facila por alia. Sed ankaŭ ĉi tie la Lingvosento neniam estas tute privata nek tute komuna. En la interkovro de spertoj fariĝas ebla intersubjektiva observado de Memoro kaj Lernado.

Plia

Demandoj por tia observado:

Kiel Unumarkado influas la rekonon kaj rememoron de la Kapvorto? Ĉu ĝi faciligas aŭ malfaciligas ilin?

Ĉu pli granda sona diverseco de verbfinaĵoj faciligas memoradon kaj rememoradon, aŭ ĉu ĝi malfaciligas ilin?

Ĉu Ripeto subtenas la memoron? Ĉu monotoneco plifortigas aŭ malfortigas ĝian memorigan efikon?

Ĉu Ritmo faciligas parkerigon? Kiel malsamaj ritmoj influas lernadon?

Kiam Ripeto subtenas la memoron, kaj kiam ĝi fariĝas monotona?  Kiel la distribuo de gramatikaj markoj influas la laboron de la Mensestaĵo dum lernado kaj dum rememorado?

Kiel la antaŭa Lingvosento influas novan Lernadon? Ĉu konataj strukturoj lasas pli fortajn spurojn ol nekonataj?

Ĉu tio, kio estas facile memorebla, ankaŭ estas facile lernebla? Aŭ ĉu Memoro kaj Lernado foje sekvas malsamajn vojojn?

H. Laceco. — Ekzemploj por observado

La laboro de la Mensestaĵo ne pasas sen efiko. Ĝi povas kontribui al Memoro kaj Lernado, sed ĝi povas ankaŭ aperi kiel Laceco.

Laceco apartenas al la sperto de la Mensestaĵo. Ĝi ne estas eco de la Sonkorpo mem, sed maniero, laŭ kiu la Mensestaĵo spertas la laboron postulatan de la Sonkorpo.

Laceco ne dependas nur de la kvanto de tiu laboro, sed ankaŭ de la maniero, laŭ kiu ĝi estas spertata. Tio, kio estas vigliga por unu Mensestaĵo, povas esti laciga por alia.

Ne temas nur pri tio, ke la Mensestaĵo “laciĝas”. La Sonkorpo povas aperi al ĝi kvazaŭ postulante de la atento: “Haltu, reiru, relegu, rememoru informojn, tenu plurajn eblecojn aktivaj samtempe.”

Plia

Observado-demandoj:

Kio lacigas vin en la Sonkorpo de la lingvo? Kiuj fenomenoj aparte bone aŭ malbone kongruas kun via Lingvosento?

Ĉu la Laceco malpliiĝas, kiam vi denove kaj denove renkontas la fenomenon legante, aŭskultante, parolante aŭ pensante?

Ĉu fenomeno, kiu komence lacigas, povas poste fariĝi natura parto de la fluo de atento?

Ĉu Ripeto, Ritmo, Klareco aŭ Beleco povas malpliigi Lacecon? Ĉu ili ankaŭ povas pliigi ĝin?

I. Emfazo kaj Frazakcento. — Ekzemploj por observado

En Esperanto (ambaŭ A-Eo kaj ProEo) la ĉefakcento de vorto ordinare falas sur la antaŭlastan silabon. En pli longaj vortoj povas tamen aperi ankaŭ pli malfortaj flankaj akcentoj. Ili povas esti ritmaj, sed ankaŭ la interna signifostrukturo de la vorto povas influi ilin: la elementoj el kiuj vorto estas konstruita povas resti iel percepteblaj en ĝia Sonkorpo.

Tamen akcento ne apartenas nur al la interna Sonkorpo de unuopaj vortoj. Ankaŭ ene de unu sama frazo unu vorto aŭ lingva unuo povas ricevi apartan emfazon. Tiel aperas la Frazakcento.

En preskaŭ ĉiu lingvo la Mensestaĵo povas direkti apartan atenton al unu parto de la frazo. Per emfazo la sama frazo povas aperi kun malsamaj centroj de atento kaj tiel malfermi malsamajn sencojn aŭ kontrastojn.

En parola lingvo tio ofte okazas per Frazakcento; en skriba lingvo la emfazo povas esti montrata per diversaj rimedoj, ekzemple vortordo, tipografia markado aŭ aparta gramatika formo.

Komparu:

Ŝi ne diris ke LI ŝtelis sia papieron, sed… Ŝi ne diris ke li ŜTELIS sia papieron, sed… Ŝi ne diris ke li ŝtelis SIA papieron, sed… Ŝi ne diris ke li ŝtelis sia PAPIERON, sed…

La vortoj kaj la gramatika strukturo restas la samaj, sed la Frazakcento movas la atenton.

Ĉiu emfazo malfermas alian atendatan kontraston: ne li sed iu alia; ne ŝtelis sed faris ion alian; ne sian sed alian; ne la paperon sed ion alian.

Tiel Emfazo montras aparte klare, ke la senco de frazo ne kuŝas nur en ĝiaj vortoj kaj gramatika strukturo, sed ankaŭ en la maniero kiel ĝi aperas al la Mensestaĵo.

Plia

Por observado:

La vortoj kaj ilia gramatika strukturo ne ŝanĝiĝas. Kio do efektive ŝanĝiĝas por la Mensestaĵo kiam la Frazakcento moviĝas?

Ĉu la Frazakcento nur emfazas jam ekzistantan signifon, aŭ ĉu ĝi mem partoprenas en la formiĝo de la senco?

Ĉu la sama Frazakcento devas aperigi la saman sencon al ĉiu Mensestaĵo, aŭ ĉu la atendata kontrasto dependas ankaŭ de la situacio kaj de la Vivomondo de la aŭskultanto? Kiom do devenas de la Sonkorpo mem, kaj kiom de la Mensestaĵo kaj ĝia Vivomondo?

Kion la Frazakcento montras pri la rilato inter atento, Sonkorpo kaj senco en Lingvo?

C. Fenomenologio de Mi kaj Tu, Samo kaj Alio

Mi pensas. Tial mi estas.

Mi parolas. Tial Tu estas.

Tu respondas. Tial Mi estas por Tu.

Mensestaĵo antaŭ Mensestaĵo

Lingvo ne estas nur ilo per kiu Mensestaĵo pensas, esprimas sin kaj komprenas. Ĝi estas ankaŭ komuna Kampo, en kiu Mensestaĵoj aperas unu al alia, alparolas unu alian kaj formas sian komprenon pri si mem kaj pri aliaj. Ĉi tiu kampo, kiun Lingvo provizas, estas esence socia kaj historia, do samtempe relative stabila kaj ŝanĝiĝema. Kiel kampo de tia konstanta moviĝo ĝi povus prave esti nomata Kirlokampo.

Gravas ĉi tie, ke Mensestaĵo ne renkontas en Lingvo nur objektojn, okazojn kaj ideojn. Ĝi renkontas ankaŭ aliajn Mensestaĵojn. Alia Mensestaĵo povas aperi kiel tiu, pri kiu oni parolas, aŭ kiel tiu, al kiu oni parolas. Per Lingvo unu Mensestaĵo povas direkti sian atenton al alia kaj samtempe alvoki ties atenton.

Gravas ĉi tie ankaŭ, ke Lingvo ebligas komunan mondon sen forigi la apartigon de la Mensestaĵoj. Sed Lingvo kaj ĝia Sonkorpo povas pli aŭ malpli klare kaj rekte ĉeestigi Mensestaĵojn unu al alia.

Samo kaj Membildo

Mensestaĵo estas ne nur konscia sed ankaŭ memkonscia. Ĝi formas bildon pri si mem, Membildon. Tiu Membildo estas parto de ĝia Vivomondo kaj ŝanĝiĝas dum ĝia vivo. Ĝi povas esti pli aŭ malpli klara, profunda kaj proksima al tio, kia la Mensestaĵo efektive estas, sed ĝi neniam povas esti plena.

Por kompreni sin, Mensestaĵo serĉas kaj rekonas tion, kio estas sama aŭ simila al ĝi, kaj distingas sin de tio, kio estas alia. Tiel la serĉado de Samo samtempe kreas limojn: Mi kaj ne-Mi, Ni kaj ne-Ni.

Per Lingvo ĉi tiuj limoj ricevas linvajn formojn: Sonbildojn. Mi povas trovi min inter aliaj kaj diri Ni. Sed per tiu sama movo povas aperi Vi kaj Ili: tiuj, kiuj ne apartenas al tiu Ni. Tiel Lingvo ne nur esprimas Membildon jam formitan; ĝi ankaŭ partoprenas en ĝia formado kaj en la formado de la grupoj kaj Totalitetoj, en kiuj Mensestaĵo komprenas sin.

Alio kaj Tu

Sed Alio ne aperas nur kiel tio, kio estas ekster Mi aŭ ekster Ni. Alia Mensestaĵo povas aperi antaŭ Mi kiel Tu.

Tu estas tiu, al kiu Mi parolas. Sed tiu Tu estas por si mem Mi: centro de propra atento, sperto, Membildo kaj Vivomondo. Mi povas observi, priskribi kaj klasifiki Tun, sed per tio Mi ne elĉerpas Tun.

Kiel individuo, Tu estas por Mi tiu, kiu por si mem estas Mi. Ni povas aparteni al la sama grupo, dividi Vivomondon kaj formi komunan Ni, sed kiel individuaj Mensestaĵoj ni neniam fariĝas la samaj.

Tio ne estas kreita de Lingvo, sed en Lingvo ĝi ricevas formon kaj Sonbildon. La personaj pronomoj estas unu el la rimedoj per kiuj la rilatoj inter Mensestaĵoj aperas.

Ni kaj Vi estas malfermitaj al la kolektivo. Ili povas kolekti, unuigi kaj apartigi Mensestaĵojn en grupojn kaj kategoriojn, en penso, sperto kaj agado. Tiaj grupoj povas formi tuton aŭ subtuton, kaj siavice esti integritaj en pli grandan Totaliteton.

Tu ne malfermiĝa al tio, kio povas esti kolektita en grupon aŭ integrita en Ni, sed al tiu, kiu ne estas Mi kaj ne povas esti elĉerpita de Ni. En la kirlo kiu estas Lingvo, Tu tiel malfermas portalon al Senfineco: la Alio povas aperi en la Totaliteto kaj aparteni al ĝi, sen esti elĉerpita de ĝi.

Sonbildoj, pronomoj kaj la ĉeesto de la Mensestaĵoj

Lingvo donas Sonbildojn ne nur al objektoj, agoj kaj ideoj, sed ankaŭ al la rilatoj inter Mensestaĵoj. La personaj pronomoj estas unu el la plej klaraj ekzemploj de tio. Per Mi, Tu, I, Ni, Vi kaj Ili Mensestaĵoj povas aperi en malsamaj rilatoj unu al alia: kiel tiu, kiu parolas, tiu, al kiu oni parolas, aŭ tiu, pri kiu oni parolas.

Mi — Tu, Ni — Vi kaj I — Ili formas simplajn Sonbildojn de la rilatoj inter persono kaj nombro. Sed la rilatoj povas kruciĝi: Mi — Vi, Ni — Tu, Mi — I/Ili, Ni — I/Ili. La pronomoj tiel ne nur montras personojn; ili donas formon al la loko kaj rilatoj de la Mensestaĵoj en la Frazarko kaj en la komuna Kampo de Lingvo.

Apartan Sonbildon donas Tu al la rekta rilato inter unu Mensestaĵo kaj alia Mensestaĵo. Vi povas alparoli unu aŭ plurajn en klasika Esperanto; en ProEo Tu alparolas unu, kaj Vi plurajn. Tiel la distingo inter unu kaj pluraj alparolatoj fariĝas aŭdebla kaj videbla en la Sonkorpo.

En la tekstoj de Observado/Verkaro la ĉeesto de Mensestaĵoj povas aperi ankaŭ en la Verbo. Per kongruo laŭ persono kaj nombro la Verbo portas propran markon de tiu, kiu agas aŭ parolas. En Mi paroliov kaj Tu parolent, ekzemple, la rilato inter pronomo kaj Verbo formas Personarkon. Se la pronomo estas forlasita — Paroliov. Parolent. — la Mensestaĵo tamen restas ĉeesta en la Sonbildo de la Verbo.

Tia kongruo aldonas formojn al la Lingvo kaj tiusence estas Kompligo. Sed la demando ne estas nur, ĉu la formoj estas pli multaj aŭ malpli multaj. Oni povas ankaŭ demandi, ĉu ili donas pli klaran, precizan aŭ vivan ĉeeston al la Mensestaĵoj kaj iliaj rilatoj en la Sonkorpo.

Demandoj por Observado

La demandoj por fenomenologia observado ne koncernas unue, kiu sistemo estas ĝusta, sed kiel malsamaj sistemoj aŭ Sonbildoj aperas al la Mensestaĵo kaj kiel ili influas la manieron, laŭ kiu Samo kaj Alio povas aperi per Lingvo.

La intenco de la verbokongruo estas doni al la Mensestaĵoj pli klaran ĉeeston en la Sonkorpo, samtempe pli klare montrante, kiu faras kion, kaj tiel eventuale ankaŭ faciligi la legadon de la lingvo.

Ĉu vi spertas tion tiel? Kiel aperas al vi la diferenco inter verbo sen persona kongruo kaj verbo, kiu portas propran personan Sonbildon?

Kiel ŝanĝiĝas la apero de Alio, kiam Lingvo distingas Tu de Vi? Kiel ŝanĝiĝas la sperto de alparolo?

Ĉu Tu pli klare aperigas unuopan Mensestaĵon kiel rekte alparolatan Alion?

Kiel ŝanĝiĝas la rilato, kiam Tu respondas kaj Mi mem aperas kiel Tu por la alia Mensestaĵo?

Kiel Ni, Vi kaj Ili formas aŭ montras grupojn kaj limojn inter ili?

Kiel Etika Simetrio influas la aperon de Samo kaj Alio, kiam malsamaj Mensestaĵoj ricevas paralelajn Sonbildojn, sen ke unu formo estu prezentata kiel la normo kaj alia kiel ĝia derivaĵo?

Kiel la pronomoj kaj aliaj personaj Sonbildoj influas la aperon de Samo kaj Alio en Lingvo?

Fine

La Mensestaĵo ne nur renkontas Lingvon tia, kia ĝi estas. Parolante, skribante, pensante kaj respondante ĝi mem partoprenas en ĝia vivo kaj en tio, kia ĝi fariĝas.

Pri ĉiuj fenomenoj traktitaj en ĉi tiu fenomenologia parto validas la sama memorigilo:

La celo de ĉi tiuj observadoj ne estas atingi unu ĝustan respondon. Ilia celo estas fari la Mensestaĵon pli atenta pri tio, kiel la Sonkorpo aperas, kiel ĝi estas spertata, kiel ĝi formas kaj ŝanĝas la Lingvosenton kaj kiel la Lingvosento siavice kunformas ĝian aperon.

LAŬ PRO•EO

PARTO II: OBSERVADO/VERKARO

En ĉi tiuj observadoj pri kvar malsamaj tekstoj, la verboj kongruas laŭ persono kaj nombro. La maniero fari tion ne estas la sola ebla, kaj en Libro Tri ni prezentos alian eblan manieron de Verbkongruo, same bazitan sur la interna karaktero de Esperanto.

En la prezenco, la verbfinĵoj estas jene: en la singularo, la unua persono (mi) prenas -iov, la dua (tu) –ent, kaj la tria (i, li, ŝi, vo, ĝi, ĥo) –as. En la pluralo, la unua persono (ni) prenas -iam, la dua (vi) -ens, kaj la tria (ili) -emn.

En la preterito, futuro kaj kondicionalo la vokalo sekvas tiun de klasika Esperanto: respektive /i/, /o/, /u/. La konsonanto restas la sama kiel en la prezenco. Escepto estas la unua persono singulara, kies finaĵoj estas -iin, -ion, -iun. Notu, ke en la unua persono de ambaŭ nombroj /i/ aperas en la antaŭlasta, akcentata pozicio en ĉiuj ĉi tiuj formoj: -iov, -iin, -ion, -iun; -iam, -iim, -iom, -ium.

En ĉi tiu Observado-Verkaro kelkaj mal-vortoj estas kelkfoje anstataŭigitaj per memstaraj pozitivaj radikoj, ekzemple tenebro (mallumo) kaj sinestro (maldekstro), por pli preciza signifofluo aŭ pro sona kaj stila beleco. Simile, kelkfoje estas uzataj aliaj radikoj anstataŭ derivitaj vortoj, pro similaj kialoj kaj por pli plena simetrio, ekzemple sestro (frativo) kaj doĉo (filivo).

En kelkaj lokoj aperas ankaŭ la Atentilo –i-, per kiu la atento povas esti direktata al pli profunda semantika tavolo de la radiko, sen precize difini ĝian enhavon. Ĝi estas uzata nur tie, kie tia signifoprofundiĝo ŝajnas pravigi aŭ postuli ĝin.

Ankaŭ la uzo de komoj estas pli libera ol en A-Eo. Antaŭ Rilatilo komo ne estas aŭtomata; la Rilatilo mem gvidas la ligon kaj fluon inter la frazpartoj, dum komo estas uzata kie paŭzo, apartigo aŭ emfazo ĝin pravigas.

Alie, la teksto sekvas la regulojn kaj principojn prezentitajn en Libro Unu, Parto I, Gramatiketo.

OBSERVADO UNU:

DE NOA ĜIS MORTO DE JOZEF

Genezo 6

La filoj de Dio prenemn edzivojn el la doĉoj de homoj

¹ Kiam la homoj komencimn multiĝi sur la tero kaj al ili naskiĝimn doĉoj, ² tiam la filuvoj de Dio vidimn la filivojn de la homoj, ke ili estemn bela; kaj ili prenimn al si edzivojn el ĉiu kiu ŝatimn ilin. ³ Kaj la Eternulo diris: Mia spirito ne restos en la homoj eterne, ĉar ili ja estemn karno; ilia vivo estu cent dudek jaroj.

⁴ Estimn gigantoj sur la tero en tiu tempo, eĉ post kiam la filoj de Dio venimn al la doĉoj homares, kaj ĉi tiuj naskimn al ili. Tio estimn la fortuloj, tre fama de plej antikva tempo.

La Eternulo pentis sia kreado

⁵ Kaj la Eternulo vidis, ke granda estas la malboneco homares sur la tero, kaj ke ĉiu pensoj kaj intencoj de ilia koroj ĉiam estemn nur malbono; ⁶ tiam la Eternulo pentis ke I kreis la homon sur la tero, kaj I afliktiĝis en Sia koro. ⁷ Kaj la Eternulo diris: Mi ekstermion de sur la tero la homon kiu Mi kreis, de la homo ĝis la brutoj, ĝis la rampaĵoj, ĝis la birdoj de la ĉielo; ĉar Mi pentiov ke Mi kreiin ilin. ⁸ Sed Noa akiris plaĉon en la okuloj Eternules.

Noa kaj la konstruado de la arkeo

⁹ Jen estas la historio de Noa: Noa estis homo virta kaj senmakula en sia generacio; kun Dio li iradis. ¹⁰ Kaj naskiĝis al Noa tri filoj: Ŝem, Ĥam, kaj Jafet. ¹¹ Kaj la tero malvirtiĝis antaŭ Dio, kaj la tero pleniĝis de maljustaĵoj. ¹² Kaj Dio vidis la teron, ke ĝi malvirtiĝis, ĉar ĉiu karno malvirtigis sia vojon sur la tero.

¹³ Kaj Dio diris al Noa: La fino de ĉiu karno venis antaŭ Min, ĉar la tero pleniĝis de maljustaĵoj per ili, kaj jen Mi pereigion ilin kune kun la tero. ¹⁴ Arkeon faru tuum el ligno gofera; apartaĵojn faru en la arkeo, kaj ŝmiru ĝin per peĉo interne kaj ekstere. ¹⁵ Kaj faru ĝin tiamaniere: tricent ulnoj estu la longo de la arkeo, kvindek ulnoj ĝia larĝo, kaj tridek ulnoj ĝia alto. ¹⁶ Fenestrojn faru en la arkeo, supre, kun la alto de unu ulno, kaj la pordon de la arkeo tu faront en la flanko; baza spacon, dua spacon, kaj tria spacon faru en ĝi. ¹⁷ Kaj jen Mi venigion akva diluvon sur la teron, por ekstermi ĉiu karnon kiu en si havas spiriton de vivo sub la ĉielo; ĉio kio estas sur la tero, pereos. ¹⁸ Kaj Mi starigion Mian interligon kun tu; kaj tu eniront en la arkeon, tu kaj filuvoj tues, kaj tua edzivo, kaj la edzivoj de tua filuvoj kune kun tu.

¹⁹ Kaj el ĉiu vivaĵoj, el ĉiu karno, enkonduku po unu paro el ĉiu en la arkeon, ke ili restu viva kun tu; bestivo kaj bestuvo ili estu.  ²⁰ El la birdoj laŭ ilia specoj, kaj el la brutoj laŭ ilia specoj, el ĉiu rampaĵoj de la tero laŭ ilia specoj, po paro el ĉiu eniru kun tu, por resti viva.  ²¹ Kaj prenu al tu el ĉiu manĝaĵoj kiu estemn manĝata, kaj kolektu al tu; kaj ĝi estu por tu kaj ili por manĝi. ²² Kaj Noa ĉion tio faris kiel Dio al li ordonis.

Genezo 7

Noa eniras la arkeon

¹ Kaj la Eternulo diris al Noa: Eniru tu kaj tuta familio tua en la arkeon, ĉar tun Mi vidiov ke tu estent virtulovo antaŭ Mi en ĉi tiu generacio. ² El ĉiu brutoj pura prenu al tu po sep paroj, bestuvon kaj bestivon; kaj el la brutoj ne pura, po du, bestivon kaj bestuvon. ³ Ankaŭ el la birdoj de la ĉielo po sep paroj, bestuvon kaj bestivon, por ke semo restu sur la tuta tero. ⁴ Ĉar post sep tagoj Mi pluvigion sur la teron dum kvardek tagoj kaj kvardek noktoj, kaj Mi ekstermion de sur la tero ĉiu ekzistaĵojn kiu Mi kreiin. ⁵ Kaj Noa faris ĉion kio la Eternulo al li ordonis.

⁶ Kaj Noa havis la aĝon de sescent jaroj, kiam la akva diluvo venis sur la teron. ⁷ Kaj Noa eniris kaj lia filoj kaj edzivo lies kaj la edzivoj de lia filoj kune kun li en la arkeon, pro la akvo de la diluvo. ⁸ El la brutoj pura, kaj el la brutoj kiu ne estemn pura, kaj el la birdoj, kaj el ĉiu rampaĵoj sur la tero, ⁹ po paro venimn al Noa en la arkeon,  bestuvo kaj bestivo, kiel Dio ordonis al Noa.

La diluva akvo

¹⁰ Kaj kiam la sep tagoj pasimn, la diluva akvo venis sur la teron. ¹¹ En la sescenta jaro de la vivo Noaes, en la dua monato, en la dek-sepa tago de la monato, en tiu tago disfendiĝimn ĉiu fontoj de la granda abismo kaj la aperturoj de la ĉielo aperiĝimn. ¹² Kaj estis pluvo sur la tero dum kvardek tagoj kaj kvardek noktoj.

¹³ Ĝuste en tiu tago eniris Noa en la arkeon, kaj Ŝem, Ĥam kaj Jafet, lia filoj, kaj lia edzivo, kaj la tri edzivoj de lia filoj kune kun li, ¹⁴ kaj ĉiu bestoj laŭ sia speco, kaj ĉiu brutoj laŭ sia speco, kaj ĉiu rampaĵoj kiu rampas sur la tero, laŭ sia speco, kaj ĉiu flugaĵoj laŭ sia speco, ĉiu birdo, ĉiu flugilhavantoj. ¹⁵ Kaj enirimn al Noa en la arkeon po du el ĉiu karno kiu havas en si spiriton de vivo. ¹⁶ Kaj la venintoj, bestivo kaj bestuvo el ĉiu karno, enirimn, kiel ordonis al ili Dio; kaj la Eternulo fermis post ili. Kaj la diluvo daŭriĝis dum kvardek tagoj sur la tero; kaj multiĝis la akvo kaj levis la arkeon, kaj ĝi estis alte super la tero.

¹⁹ Kaj la akvo treege fortiĝis kaj tre multiĝis sur la tero; kaj kovriĝis ĉiu alta montoj sub la ĉielo. ²⁰ Dek kvin ulnojn pli alte leviĝis la akvo kaj kovris la montojn. ²¹ Kaj pereis ĉiu karno kiu moviĝas sur la tero, la birdoj kaj la brutoj kaj la bestoj, kaj ĉiu rampaĵoj kiu rampas sur la tero, kaj ĉiu homoj. ²² Ĉio kio havis en si spiriton de vivo, el ĉio, kio estis sur la seka tero, mortis. ²³ Kaj ekstermiĝimn ĉiu ekzistaĵoj kiu estimn sur la tero, de homo ĝis brutoj kaj rampaĵoj kaj birdoj de la ĉielo; ili ekstermiĝimn de sur la tero; kaj restis nur Noa kaj kio estis kun li en la arkeo.

²⁴ Kaj la akvo okupis la teron dum cent kvindek tagoj.

Genezo 8

La akvo trankviliĝas.

¹ Kaj Dio rememoris Noan, kaj ĉiu bestojn kaj ĉiu brutojn kiu estimn kun li en la arkeo; kaj Dio venigis venton sur la teron, kaj la akvo kvietiĝis. ² Kaj fermiĝimn la fontoj de la abismo kaj la aperturoj de la ĉielo, kaj ĉesiĝis la pluvo el la ĉielo. ³ Kaj iom post iom retiriĝis la akvo de sur la tero, kaj la akvo komencis reduktiĝi post la paso de cent kvindek tagoj. ⁴ Kaj la arkeo haltis en la sepa monato, en la dek-sepa tago de la monato, sur la montoj Ararat. ⁵ Kaj la akvo konstante diminuiĝis ĝis la deka monato; en la unua tago de la deka monato montriĝis la suproj de la montoj. ⁶ Kaj post kvardek tagoj Noa malfermis la fenestron de la arkeo, kiun li faris. ⁷ Kaj li ellasis korvon, kaj ĝi elflugis, forflugadis kaj revenadis, ĝis sekiĝis la akvo sur la tero. ⁸ Kaj li ellasis de si kolombon, por vidi, ĉu jam attenuiĝis la akvo sur la tero. ⁹ Sed la kolombo ne trovis ripozejon por sia piedoj, kaj ĝi revenis al li en la arkeon, ĉar akvo estis sur la supraĵo de la tuta tero. ¹⁰ Kaj li etendis sia manon kaj prenis la kolombon kaj envenigis ĝin al si en la arkeon. Kaj li atendis ankoraŭ alia sep tagojn, kaj li denove ellasis la kolombon el la arkeo. ¹¹ Kaj revenis al li la kolombo en tempo vespera, kaj jen ĝi havis en sia buŝo deŝirita folion de olivarbo; kaj Noa konvinkiĝis, ke la akvo attenuiĝis sur la tero.  ¹² Kaj li atendis ankoraŭ alia sep tagojn, kaj li ellasis la kolombon, kaj ĉi tiu jam ne plu revenis.

¹³ Kaj en la sescent-unua jaro, en la unua tago de la unua monato, forsekiĝis la akvo sur la tero; kaj Noa malfermis la tegmenton de la arkeo, kaj li vidis, ke sekiĝis la supraĵo de la tero.  ¹⁴ Kaj en la dua monato, en la dudek-sepa tago de la monato, la tero elsekiĝis.

¹⁵ Kaj Dio jene diris al Noa: ¹⁶ Eliru el la arkeo, tu kaj tua edzivo kaj filoj tua kaj ilia edzivoj; ¹⁷ kaj ĉiu bestojn kiu estemn kun tu, el ĉiu karno, el la birdoj kaj brutoj, kaj el ĉiu rampaĵoj kiu rampas sur la tero, elirigu kune kun tu; kaj ili moviĝu sur la tero kaj fruktu kaj multiĝu sur la tero.  ¹⁸ Kaj eliris Noa kaj lia filuvoj kaj lia edzivo kaj la edzivoj de lia filuvoj kune kun li. ¹⁹ Ĉiu bestoj, ĉiu rampaĵoj, kaj ĉiu birdoj, ĉio kio moviĝas sur la tero, laŭ sia familioj, eliris el la arkeo. 

²⁰ Kaj Noa konstruis altaron Eternulum, kaj prenis el ĉiu pura brutoj kaj el ĉiu pura birdoj kaj oferis bruloferojn sur la altaro. ²¹ Kaj la Eternulo flaris la agrabla odoron kaj en koro Sia I diris: Mi ne plu malbeniov la teron pro la homo ĉar la penso de la homa koro estas maligna jam de lia juneco; kaj Mi ne bation plu ĉion vivanta kiel Mi fariin. ²¹ De nun tiel longe, kiel la tero ekzistos, semado kaj rikoltado, malvarmo kaj varmo, somero kaj vintro, tago kaj nokto ne ĉesiĝos.

Genezo 9

La Interligo de Dio kun Noa

¹ Kaj Dio benis Noan kaj lia filojn, dirante: Fruktu kaj multiĝu, kaj plenigu la teron.  ² Timu vin kaj tremu antaŭ vin ĉiu bestoj de la tero kaj ĉiu birdoj de la ĉielo, ĉio, kio moviĝas sur la tero, kaj ĉiu fiŝoj de la maro; en manojn vies ili estent transdonitaj. ³ Ĉio, kio moviĝas kaj vivas, servu al vi kiel manĝaĵo; kiel verda herbon, Mi doniov ĉion al vi.

⁴ Nur karnon kune kun ĝia animo, la sango, ne manĝu. ⁵ Ankaŭ vian sangon kaj animon Mi repostulion; el la manoj de ĉiu bestoj Mi ĝin repostulion, kaj el la manoj de homoj, el la manoj de ĉiu homo pro lia frato Mi repostulion la animon de homo. ⁶ Se iu verŝos sangon de homovo, ia sango ankaŭ estos verŝita de homo; ĉar laŭ la bildo Dies estas farita la homo. ⁷ Kaj vi fruktu kaj multiĝu, moviĝadu sur la tero kaj multiĝu sur ĝi.

⁸ Kaj Dio diris al Noa kaj al lia filoj kune kun li jene:  ⁹ Jen Mi starigiov Mia interligon kun vi kaj idaro vies post vi;  ¹⁰ kaj kun ĉiu vivaĵo kiu estas kun vi, el birdoj, el brutoj kaj el ĉiu bestoj de la tero, el ĉiu kiu elirimn el la arkeo, kun ĉiu bestoj de la tero. ¹¹ Kaj Mi starigiov Mia interligon kun vi, ke ne ekstermiĝos plu ĉiu karno per akvo diluves, kaj ne estos plu diluvo por pereigi la teron. 

¹² Kaj Dio diris: Ĉi tio estas la signo de la interligo kiu Mi metas inter Mium kaj vium kaj inter ĉiu vivanta ekzistaĵo kiu estas kun vi, por eterna generacioj:

¹³ Mia arkon Mi metas en la nubon, kaj ĝi estu signo de la interligo inter Mi kaj la terarum (t.e. ĉio, kio apartenas al la vivanta tero). ¹⁴ Kaj kiam Mi venigion nubon super la tero montriĝos la arko en la nubo; ¹⁵ kaj Mi rememorion Mia interligon kiu estas inter Mi kaj vi kaj ĉiu viva ekzistaĵo el ĉiu karno, kaj la akvo ne fariĝos plu diluvo por pereigi ĉiu karnon. ¹⁶ Kaj la arko estos en la nubo; kaj Mi ĝin vidion por memori pri la eterna interligo inter Dio kaj ĉiu viva ekzistaĵo el ĉiu karno kiu estas sur la tero.

¹⁷ Kaj Dio diris al Noa: Ĉi tio estas la signo de la interligo kiu Mi starigis inter Mi kaj ĉiu karno kiu estas sur la tero.

Noa ebriiĝas, kaj nudiĝis

¹⁸ Kaj la filoj de Noa kiu elirimn el la arkeo, estemn: Ŝem, Ĥam, kaj Jafet; kaj Ĥam estis la patro Kanaanes.

¹⁹ Tio estimn la tri filoj de Noa; kaj el ili diskreskis la tuta loĝantaro de la tero.

²⁰ Kaj Noa komencis terkultiva laboron kaj plantis vinberĝardenon. ²¹ Kaj li trinkis el la vino kaj ebriiĝis, kaj nudiĝis en sia tendo. ²² Kaj Ĥam, la patro de Kanaan, vidis la nudecon sia patro, kaj li diris tion al sia du fratoj ekstere. ²³ Ŝem kaj Jafet prenimn la veston kaj metimn ĝin sur sia ŝultrojn, kaj irimn dorsdirekte kaj kovrimn la nudecon sia patres; kun ilia vizaĝoj turnita malantaŭen, la nudecon de sia patro ili ne vidimn.

²⁴ Kaj Noa vekiĝis de sia ebrieco, kaj eksciiĝis kiel agis kun li lia pli juna filuvo. ²⁵ Li diris:

Malbenita estu Kanaan; Sklavo de sklavoj li estu ĉe sia fratoj.

Kaj diris:

²⁶ Glorata estu la Eternulo, la Dio Ŝemes; Kaj Kanaan estu sklavo al ili.

²⁷ Dio disvastigu Jafeton, Kaj li loĝu en la tendoj de Ŝem, Kaj Kanaan estu sklavo al ili.

²⁸ Post la diluvo Noa vivis tricent kvindek jarojn, ²⁹ kaj la tuta vivo de Noa estis naŭcent kvindek jaroj, — kaj mortis.

Genezo 10

Nacioj de la mondo

¹ Jen estas la generaciaro de la filuvoj Noaes : Ŝem, Ĥam, kaj Jafet. Kaj post la diluvo al ili naskiĝis filuvoj [kaj filivoj].

² La filoj de Jafet: Gomer kaj Magog kaj Madaj kaj Javan kaj Tubal kaj Meŝeĥ kaj Tiras. ³ Kaj la filoj de Gomer: Aŝkenaz kaj Rifat kaj Togarma. ⁴ Kaj la filoj de Javan: Eliŝa kaj Tarŝiŝ, Kitim kaj Dodanim. ⁵ De ĉi tiu dissemiĝimn la insuloj da popoloj en sia landoj, ĉiu laŭ sia lingvo, laŭ sia gentoj kaj nacioj.

⁶ Kaj la filoj de Ĥam: Kuŝ kaj Micraim kaj Put kaj Kanaan. ⁷ Kaj la filoj de Kuŝ: Seba kaj Ĥavila kaj Sabta kaj Raama kaj Sabteĥa; kaj la filoj de Raama: Ŝeba kaj Dedan.

⁸ Kaj Kuŝ naskigis Nimrodon; kiu komencis esti potenca sur la tero. ⁹ Li estis potenca ĉasisto antaŭ la Eternulo; tial oni diras: Kiel Nimrod, potenca ĉasisto antaŭ la Eternulo. ¹⁰ Kaj la komenco de lia regno estis Babel kaj Ereĥ kaj Akad kaj Kalne en la lando Ŝinar. ¹¹ El ĉi tiu lando li eliris en Asirion kaj konstruis la urbojn Nineve kaj Reĥobot kaj Kalaĥ, ¹² kaj Resen inter Nineve kaj Kalaĥ (ĝi estis la granda urbo).

¹³ Kaj Micraim naskigis la Ludidojn kaj la Anamidojn kaj la Lehabidojn kaj la Naftuĥidojn ¹⁴ kaj la Patrusidojn kaj la Kasluĥidojn (de kiu devenimn la Filiŝtoj) kaj la Kaftoridojn.

¹⁵ Kaj Kanaanum naskiĝis Cidon, lia unuenaskito, ¹⁶ kaj Ĥet, kaj la Jebusidoj kaj la Amoridoj kaj la Girgaŝidoj ¹⁷ kaj la Ĥividoj kaj la Arkidoj kaj la Sinidoj ¹⁸ kaj la Arvadidoj kaj la Cemaridoj kaj la Ĥamatidoj; kaj poste la gentoj Kanaana disiĝimn. ¹⁹ Kaj la limoj de la Kanaanidoj estimn de Cidon ĝis Gerar kaj Gaza, ĝis Sodom kaj Gomora, Adma kaj Ceboim ĝis Laŝa.

²⁰ Tio estemn la filoj Ĥames laŭ sia gentoj kaj lingvoj, en sia landoj kaj nacioj.

²¹ Naskiĝimn ankaŭ infanoj Ŝemum, la patro de ĉiu Eberidoj, pli maljuna frato de Jafet.

²² La filoj de Ŝem: Elam kaj Aŝur kaj Arpaĥŝad kaj Lud kaj Aram. ²³ Kaj la filoj de Aram: Uc kaj Ĥul kaj Geter kaj Maŝ.

²⁴ Kaj al Arpaĥŝad naskiĝis Ŝelaĥ, kaj al Ŝelaĥ naskiĝis Eber. ²⁵ Kaj Eberum naskiĝimn du filoj: la nomo de unu estis Peleg, ĉar dum lia vivo dividiĝis la tero; kaj la nomo de lia frato estis Joktan. ²⁶ Kaj Joktanum naskiĝimn Almodad kaj Ŝelef kaj Ĥacarmavet kaj Jeraĥ ²⁷ kaj Hadoram kaj Uzal kaj Dikla ²⁸ kaj Ofir ²⁹ kaj Ĥavila kaj Jobab. Ĉiu ĉi tiu estimn filoj Joktanes.

³⁰ Kaj ilia loĝloko estis de Meŝa ĝis Sefar, la orienta monto. ³¹ Tio estemn la filoj Ŝemes laŭ sia gentoj kaj lingvoj, en sia landoj, laŭ sia nacioj.

³² Tio estemn la gentoj de la filoj Noaes, laŭ sia generacioj, en sia nacioj; kaj de ili disiĝimn la popoloj sur la tero post la diluvo.

Genezo 11

Babela Turo

¹ Sur la tuta tero estis unu lingvo kaj unu parolmaniero. ² Kaj kiam ili ekirimn de la oriento, ili trovimn valon en la lando Ŝinar kaj tie ekloĝimn. ³ Kaj ili dirimn unu al alia: Venu, ni faru brikojn kaj ni brulpretigu ilin per fajro. Kaj la brikoj fariĝis por ili ŝtonoj, kaj la bitumo fariĝis por ili kalko. ⁴ Venu, konstru al ni urbon kaj turon, kies supro atingos la ĉielon, kaj akiru nium gloron, antaŭ ol ni disiĝiom sur la supraĵo de la tuta tero.

⁵ Kaj la Eternulo malleviĝis por vidi la urbon kaj la turon kiu la homidoj konstruimn. ⁶ Kaj la Eternulo diris: Jen estas unu popolo, kaj ili ĉiu havemn unu lingvon; kaj jen, kion ili komencimn fari, kaj ili ne estomn malhelpata en ĉio kio ili decidimn fari. ⁷ Do malleviĝu Ni kaj konfuzu tie ilian lingvon, por ke unu ne komprenu la parolon de alia.

⁸ Kaj la Eternulo disigis ilin de tie sur la supraĵon de la tuta tero, kaj ili ĉesimn konstrui la urbon. ⁹ Tial oni donis al ĝi la nomon Babel, ĉar tie la Eternulo konfuzis la lingvon de la tuta tero kaj de tie la Eternulo disigis ilin sur la supraĵon de la tuta tero.

Genealogio de Ŝem ĝis Abram

¹⁰ Jen estas la generaciaro de Ŝem:

Ŝem havis la aĝon de cent jaroj, kaj du jarojn post la diluvo naskiĝis al li Arpaĥŝad. ¹¹ Kaj Ŝem vivis post la naskiĝo de Arpaĥŝad kvincent jarojn, kaj naskiĝimn lium filuvoj kaj filivoj.

¹² Kaj Arpaĥŝad vivis tridek kvin jarojn, kaj naskiĝis al li Ŝelaĥ. ¹³ Kaj Arpaĥŝad vivis post la naskiĝo de Ŝelaĥ kvarcent tri jarojn, kaj naskiĝimn lium filuvoj kaj filivoj.

¹⁴ Kaj Ŝelaĥ vivis tridek jarojn, kaj naskiĝis al li Eber. ¹⁵ Kaj Ŝelaĥ vivis post la naskiĝo de Eber kvarcent tri jarojn, kaj naskiĝimn lium filuvoj kaj filivoj.

¹⁶ Kaj Eber vivis tridek kvar jarojn, kaj naskiĝis al li Peleg. ¹⁷ Kaj Eber vivis post la naskiĝo de Peleg kvarcent tridek jarojn, kaj naskiĝimn lium filuvoj kaj filivoj.

¹⁸ Kaj Peleg vivis tridek jarojn, kaj naskiĝis al li Reu. ¹⁹ Kaj Peleg vivis post la naskiĝo de Reu ducent naŭ jarojn, kaj naskiĝimn lium filuvoj kaj filivoj.

²⁰ Kaj Reu vivis tridek du jarojn, kaj naskiĝis al li Serug. ²¹ Kaj Reu vivis post la naskiĝo de Serug ducent sep jarojn, kaj naskiĝimn lium filuvoj kaj filivoj.

²² Kaj Serug vivis tridek jarojn, kaj naskiĝis al li Naĥor. ²³ Kaj Serug vivis post la naskiĝo de Naĥor ducent jarojn, kaj naskiĝimn lium filuvoj kaj filivoj.

²⁴ Kaj Naĥor vivis dudek naŭ jarojn, kaj naskiĝis al li Teraĥ. ²⁵ Kaj Naĥor vivis post la naskiĝo de Teraĥ cent dek naŭ jarojn, kaj naskiĝimn lium filuvoj kaj filivoj.

²⁶ Kaj Teraĥ vivis sepdek jarojn, kaj naskiĝimn al li Abram, Naĥor, kaj Haran.

²⁷ Kaj jen estas la generaciaro de Teraĥ: al Teraĥ naskiĝimn Abram, Naĥor, kaj Haran; kaj al Haran naskiĝis Lot. ²⁸ Kaj Haran mortis antaŭ sia patro Teraĥ en sia lando de naskiĝo, en Ur la Ĥaldea. ²⁹ Kaj Abram kaj Naĥor prenimn al si edzivojn; la nomo de la edzivo Abrames estis Saraj, kaj la nomo de la edzivo Naĥores estis Milka, filivo de Haran, kiu estis la patro de Milka kaj la patro de Jiska. ³⁰ Kaj Saraj estis senfrukta kaj ne havis infanon.

³¹ Kaj Teraĥ prenis sia filo Abram kaj sia nepon Lot, filo de Haran, kaj sia bofilivon Saraj, edzivo de lia filuvo Abram; kaj ili elirimn kune el Ur la Ĥaldea, por iri en la landon Kanaana; kaj ili venimn ĝis Ĥaran kaj enloĝiĝis tie. ³² Kaj Teraĥ atingis la aĝon de ducent kvin jaroj; Teraĥ mortis en Ĥaran.

Genezo 12

La Promesita Lando

¹ Kaj la Eternulo diris al Abram:

Iru el tua lando, el inter tua parencaro, kaj el la domo tua patro, al la lando kiu Mi montrion tuum.

² Kaj Mi farion tun granda popolo, kaj Mi benion tun kaj grandigion tuan nomon, kaj tu beno estont.

³ Kaj Mi benion tua benantojn, kaj tua malbenantojn Mi malbenion, kaj beniĝomn per tu ĉiu gentoj de la tero.

⁴ Kaj Abram iris kiel la Eternulo diris al li, kaj kun li iris Lot. Abram havis la aĝon de sepdek kvin jaroj kiam li eliris el Ĥaran.

Abram en Kanaano kaj Egiptujo

⁵ Kaj Abram prenis sia edzivon Saraj kaj sia nevon Lot, kaj ilia tuta havon kiu ili akirimn, kaj la homojn kiu ili akirimn en Ĥaran; kaj ili elirimn por iri al la lando Kanaana; kaj ili venimn en la landon Kanaana. ⁶ Kaj Abram trapasis la landon ĝis la loko Ŝeĥem, ĝis la kverko More; la Kanaanidoj tiam loĝimn en la lando. ⁷ Kaj la Eternulo aperis al Abram, dirante: Al tua idaro Mi donion ĉi tiu teron. Kaj li tie konstruis altaron al la Eternulo kiu aperis al li. ⁸ Kaj de tie li transloĝiĝis al la monto kiu estas oriente de Bet-El, kaj aranĝis sia tendon tiamaniere, ke Bet-El estis okcidente kaj Aj oriente; kaj tie li konstruis Eternulum altaron kaj preĝadis Ium. ⁹ Kaj Abram iris pluen, ĉiam pluen al sudo.

¹⁰ Estis malsato en la lando. Kaj Abram malsupreniris Egiptujon, por tie loĝi kelktempe ĉar ardua estis la malsato en la lando. ¹¹ Kaj kiam li estis jam proksime de Egiptujo li diris al sia edzivo Saraj: Mi scias ja, ke tu estent ivo tre belaspekta;  ¹² kaj kiam la Egiptoj tun vidomn, tion ili diromn: Tio estas lia edzivo; kaj ili mortigomn min kaj lasomn tun viva. ¹³ Diru do, ke tu estent mia frativo, por ke al mi estu bone pro tu kaj por ke mia animo restu viva pro tu.

¹⁴ Kaj kiam Abram venis Egiptujon la Egiptoj vidimn ke la virivo estas tre bela; ¹⁵ kaj la eminentuloj Faraones vidimn ŝin, kaj ili laŭdimn ŝin al Faraono; kaj oni prenis la virivon en la domon de Faraono. ¹⁶ Kaj al Abram estis bone pro ŝi, kaj li havis ŝafojn kaj bovojn kaj azenojn kaj sklavuvojn kaj sklavivojn kaj azenivojn kaj kamelojn. ¹⁷ Kaj la Eternulo punis per granda suferoj Faraonon kaj lia domon pro Saraj, la edzivo Abrames. ¹⁸ Kaj Faraono alvokis Abramon, kaj diris: Kion tu farint mium? Kial tu ne dirint al mi ke ŝi estas tua edzivo? ¹⁹ Kial tu dirint: Ŝi estas mia frativo? Kaj mi preniin ŝin al mi kiel edzivon. Nun jen estas via edzivo; prenu kaj foriru. ²⁰ Kaj Faraono homojum ordonis pri li, kaj ili forkondukimn lin kaj lia edzivon kaj lia tuta havon.

Genezo 13

Abram kaj Lot apartiĝimn

¹ Kaj Abram supreniris el Egiptujo, li kaj lia edzivo, kaj ĉio kio estimn kun li, kaj kun li ankaŭ Lot, direktante sin al sudo.

² Kaj Abram estis tre riĉa je brutoj, arĝento, kaj oro. ³ Kaj li daŭrigis sia migradon de sudo ĝis Bet-El, ĝis la loko, kie antaŭe estis lia tendo inter Bet-El kaj Aj, ⁴ al la loko de la altaro kiu li tie faris antaŭe; kaj Abram preĝis tie al la Eternulo.

⁵ Kaj ankaŭ Lot, kiu iris kun Abram, havis ŝafojn kaj bovojn kaj tendojn. ⁶ Kaj ne sufiĉis por ili la tero, ke ili loĝu kune, ĉar ilia havo estis granda kaj ili ne povimn loĝi kune. ⁷ Kaj estis malpaco inter la paŝtistoj de la brutaro Abrames kaj la paŝtistoj de la brutaro Lotes; kaj la Kanaanidoj kaj Perizidoj tiam loĝis en la lando.

⁸ Kaj Abram diris al Lot: Ne estu malpaco inter mi kaj tu kaj inter paŝtistoj mia kaj paŝtistoj tua, ĉar ni estiam fratoj. ⁹ La tuta tero estas ja antaŭ tu; apartiĝu do de mi: se tu irent sinistren, mi irion dekstren; se tu irent dekstren, mi irion sinistren. ¹⁰ Kaj Lot levis sia okulojn kaj vidis, ke la tuta ĉirkaŭaĵo de Jordan, antaŭ ol la Eternulo pereigis Sodomon kaj Gomoran, tuta estas akvumata kiel ĝardeno de la Eternulo, kiel la lando Egipta, ĝis Coar. ¹¹ Kaj Lot elektis al si la tuta ĉirkaŭaĵon de Jordan; kaj Lot ekiris orienten; kaj ili apartiĝimn unu de la alia: ¹² Abram enloĝiĝis en la lando Kanaana, kaj Lot enloĝiĝis en la urboj de la ĉirkaŭaĵo kaj starigis sia tendojn ĝis Sodom. ¹³ Kaj la loĝantoj de Sodom estimn malbona kaj tre peka kontraŭ la Eternulo.

¹⁴ Kaj post kiam Lot apartiĝis de li, la Eternulo diris al Abram: Levu tua okulojn, kaj rigardu de la loko, sur kiu tu nun estent, norden kaj suden kaj orienten kaj okcidenten; ¹⁵ ĉar la tuta teron kiu tu vident, Mi donion al tu kaj tua idaro por eterne. ¹⁶ Kaj Mi farion tua idaron kiel polvo de la tero; se iu povos kalkuli la polvon teres, i kalkulos ankaŭ tua idaron. ¹⁷ Leviĝu, trairu la landon laŭlonge kaj laŭlarĝe, ĉar al tu Mi donion ĝin. ¹⁸ Kaj Abram forprenis sia tendon, kaj iris kaj ekloĝis en la arbareto Mamre, kiu estas en Ĥebron; kaj li konstruis tie altaron Eternulum.

Genezo 14

La Militkampanjo de Kedorlaomer

¹ Kaj estis en la tempo de Amrafel, reĝo de Ŝinar, Arjoĥ, reĝo de Elasar, Kedorlaomer, reĝo de Elam, kaj Tidal, reĝo de Gojim; ² ili farimn militon kontraŭ Bera, reĝo de Sodom, kaj Birŝa, reĝo de Gomora, Ŝinab, reĝo de Adma, kaj Ŝemeber, reĝo de Ceboim, kaj la reĝo de Bela, kiu estas Coar.

³ Ĉiu ĉi tiu kunvenimn en la valo Sidim, kiu nun estas la Sala Maro. ⁴ Dek du jarojn ili servimn al Kedorlaomer, kaj en la dek-tria ili ribeliĝis. ⁵ Kaj en la dek-kvara jaro venis Kedorlaomer kaj la reĝoj kune kun li, kaj ili venkobatimn la Rafaidojn en Aŝterot-Karnaim, kaj la Zuzidojn en Ham, kaj la Emidojn en Ŝave-Kirjataim, ⁶ kaj la Ĥoridojn sur ilia monto Seir ĝis El-Paran, ĉe la dezerto. ⁷ Kaj ili reirimn kaj venimn al En-Miŝpat, kiu estas Kadeŝ, kaj venkobatimn la tuta kampon la Amalekidojes, kaj ankaŭ la Amoridojn, kiu loĝimn en Ĥacacon-Tamar.

⁸ Kaj elirimn la reĝo de Sodom kaj la reĝo de Gomora kaj la reĝo de Adma kaj la reĝo de Ceboim, kaj la reĝo de Bela, kiu estas Coar, kaj komencimn batalon kontraŭ ili en la valo Sidim, ⁹ kontraŭ Kedorlaomer, reĝo de Elam, kaj Tidal, reĝo de Gojim, kaj Amrafel, reĝo de Ŝinar, kaj Arjoĥ, reĝo de Elasar; kvar reĝoj kontraŭ kvin. ¹⁰ Kaj en la valo Sidim estimn multe da bituma kavoj; kaj la reĝoj de Sodom kaj Gomora forkurimn kaj falimn tien; la restintoj kurimn sur la monton. ¹¹ Kaj ili prenimn la tuta havon Sodomes kaj Gomoraes kaj ilian tuta manĝeblaĵon, kaj foririmn. ¹² Ili prenimn Loton, la nevon Abrames, kaj lia havaĵojn, ĉar li loĝis en Sodom, kaj foririmn.

La savo de Lot

¹³ Kaj venis forsaviĝinto kaj diris al Abram la Hebreo, kiu loĝis en la arbareto de Mamre la Amorido, frato de Eŝkol kaj frato de Aner, kiu estimn en interligo kun Abram. ¹⁴ Kiam Abram aŭdis, ke lia frato estas kaptita, li elkondukis sia ekzercitojn naskita en lia domo, tricent dek ok, kaj persekutis ilin ĝis Dan. ¹⁵ Kaj li dividis sin kontraŭ ili en la nokto, li kaj lia domanoj, kaj venkobatis ilin, kaj persekutis ilin ĝis Ĥoba, sinistre de Damasko. ¹⁶ Kaj li revenigis la tuta havon, kaj ankaŭ sia fraton Lot kaj lia havon li revenigis, kaj ankaŭ la ivojn kaj la popolon.

Abram kaj Melkicedek

¹⁷ Kaj la reĝo de Sodom eliris al li renkonte, kiam li revenis, venkinte Kedorlaomeron kaj la reĝojn kiu estimn kun li, en la valon Ŝave, kiu estas Valo de la Reĝo. ¹⁸ Kaj Melkicedek, reĝo de Salem, elportis panon kaj vinon. Li estis pastro de Dio Plejsupra. ¹⁹ Kaj li benis lin kaj diris:

Benata estu Abram de Dio Plejsupra, la Kreinto de la ĉielo kaj la tero; ²⁰ kaj benata estu Dio Plejsupra, kiu transdonis tua malamikojn en tua manojn.

Kaj Abram donis al li dekonaĵon el ĉio. 

²¹ Kaj la reĝo de Sodom diris al Abram: Donu al mi la homojn, kaj la havon prenu al vi. ²² Kaj Abram diris al la reĝo de Sodom: Mi levas mia manon Eternulum, Dio Plejsupra, la Kreinto de la ĉielaro kaj la teraro, ²³ ke eĉ fadenon aŭ rimenon de ŝuo mi ne prenos el ĉio kio apartenas al tu, por ke tu ne diru: Mi riĉigion Abramon; ²⁴ escepto estos nur tio kion manĝimn la junuloj, kaj la parto de la homoj kiu irimn kun mi: Aner, Eŝkol, kaj Mamre; ili prenu sia parton.

Genezo 15

La Interligo de la Eternulo kun Abram

¹ Post tiu fariĝoj la Eternulo diris en vizio al Abram jene: Ne timu, Abram, Mi estiov tua ŝildo; tua rekompenco estas tre granda. ² Kaj Abram diris: Ho Eternulo, mia Sinjoro, kion Tu donont al mi? Mi vagas ja seninfane, kaj la administranto de mia domo estas Eliezer el Damasko. ³ Kaj Abram diris: Mium Tu ne donint idaron, kaj jen mia domano estos mia heredanto.

⁴ Kaj tiam diris la Eternulo al li jene: Ĉi tiu ne estos tua heredanto; nur tiu kiu eliros el tua internaĵo estos heredanto tua. ⁵ Kaj Li elirigis lin eksteren, kaj diris: Rigardu al la ĉielo kaj kalkulu la stelojn, se tu povent ilin kalkuli. Kaj I diris al li: Tiel estos idaro tues. ⁶ Kaj li kredis al la Eternulo; kaj tio estis lium kiel virto kalkulita.

⁷ Kaj I diris al li: Mi estiov la Eternulo, kiu elirigis tun el Ur la Ĥaldea, por doni al tu ĉi tiu landon kiel posedaĵon. ⁸ Kaj li diris: Ho Eternulo, mia Sinjoro, per kio mi poviov scii, ke mi ĝin posedion? ⁹ Kaj I diris al li: Prenu por Mi bovinon trijara kaj kaprinon trijara kaj ŝafon trijara kaj turton kaj kolombon juna. ¹⁰ Kaj li alportis Ium ĉion ĉi tio, kaj li distranĉis ilin laŭ la mezo kaj metis ĉiu partojn unu kontraŭ la alia, sed la birdojn li ne distranĉis. ¹¹ Kaj la rabobirdoj malleviĝimn sur la kadavrojn, sed Abram ilin forpelis.

¹² Ĉe la subiro de la suno profunda dormo falis sur Abramon; kaj jen timego pro la granda tenebro atakis lin.

¹³ Kaj I diris al Abram: Sciu, ke tua idaro estos fremduloj en lando kiu ne apartenos al ili; kaj oni sklavigos kaj turmentos ilin dum kvarcent jaroj. ¹⁴ Tamen la popolon, ĉe kiu ili estomn sklavoj, Mi juĝos; kaj poste ili eliromn kun granda havo. ¹⁵ Kaj tu foriront al tua prapatroj en paco; tu estont entombigita en bona seneco. ¹⁶ Kaj en la kvara generacio ili revenomn ĉi tien; ĉar la krimoj de la Amoridoj ankoraŭ ne atingis plenecon.

¹⁷ Kiam la suno subiris kaj fariĝis mallumo, subite forna fumo kaj fajra flamo trakuris inter tiu distranĉitaĵoj.

¹⁸ En tiu tago la Eternulo faris interligon kun Abram, dirante: Al tua idaro Mi donion ĉi tiu landon, de la rivero de Egiptujo ĝis la granda rivero, la rivero Eŭfrato: ¹⁹ la Kenidojn kaj la Kenizidojn kaj la Kadmonidojn ²⁰ kaj la Ĥetidojn kaj la Perizidojn kaj la Rafaidojn 21 kaj la Amoridojn kaj la Kanaanidojn kaj la Girgaŝidojn kaj la Jebusidojn.

Genezo 16

Hagar naskas Iŝmaelon

¹ Kaj Saraj, la edzivo de Abram, ne naskis al li; sed ŝi havis sklavivon, Egiptivon, nomata Hagar. ² Kaj Saraj diris al Abram: Jen la Eternulo ŝlosis min ke mi ne nasku; eniru do al mia sklavivo, eble mi havion infanojn per ŝi. Kaj Abram obeis la voĉon de Saraj. ³ Kaj Saraj, la edzivo Abrames, prenis Hagar la Egiptivon, sia sklavivon, kiam pasimn dek jaroj de la tempo kiam Abram ekloĝis en la lando Kanaana, kaj ŝi donis ŝin al sia edzuvo Abram kiel edzivon. ⁴ Kaj li venis al Hagar kaj ŝi gravediĝis. Kaj ŝi vidis ke ŝi gravediĝis, kaj tiam ŝia sinjorino senvaloris en ŝia okuloj. ⁵ Kaj Saraj diris al Abram: Tu estent maljusta kontraŭ mi; mi doniin mia sklavivon en tua brakojn, sed kiam ŝi vidis ke ŝi gravediĝis, mi fariĝiin senvalora en ŝia okuloj; la Eternulo juĝu inter mi kaj tu. ⁶ Kaj Abram diris al Saraj: Jen tua sklavivo estas en tua manoj, faru kun ŝi ĉion kio plaĉas tuum. Kaj Saraj komencis premi ŝin, kaj ŝi forkuris.

⁷ Kaj trovis ŝin anĝelo de la Eternulo ĉe akva fonto en la dezerto, ĉe la fonto sur la vojo al Ŝur. ⁸ Kaj I diris: Hagar, sklavo Sarajes, de kie tu venas kaj kien tu iras? Kaj ŝi diris: De Saraj, mia sinjorivo, mi forkuras. ⁹ Kaj la anĝelo de la Eternulo diris al ŝi: Reiru al via sinjorivo, kaj humiliĝu sub ŝia manoj.

¹⁰ Kaj la anĝelo de la Eternulo diris al ŝi: Mi multigion tuan idaron tiel, ke pro multeco oni ne povos ĝin kalkuli.

¹¹ Kaj la anĝelo de la Eternulo diris al ŝi: Jen tu estas graveda, kaj tu naskont filuvon; kaj tu donont al li la nomon Iŝmael, ĉar la Eternulo aŭdis tua suferon. ¹² Kaj li estos homo sovaĝa; lia mano estos kontraŭ ĉiuj, kaj la manoj de ĉiuj kontraŭ li, kaj li loĝos antaŭ ĉiu sia fratoj. ¹³ Kaj la Eternulon, kiu parolis al ŝi, ŝi nomis: Dio-kiu-min-vidis; ĉar ŝi diris: Ĉi tie mi vidiin Tiun kiu min vidas. Ĉu mi poste vivas? ¹⁴ Tial oni nomis tiu puton puto de la Vivanto-Vidanto; ĝi estas inter Kadeŝ kaj Bered.

¹⁵ Kaj Hagar naskis al Abram filuvon; kaj Abram donis la nomon Iŝmael al sia filo kiu Hagar naskis. ¹⁶ Kaj Abram havis la aĝon de okdek ses jaroj, kiam Hagar naskis Iŝmaelon al Abram.

Genezo 17

Abram renomita Abraham

¹ Kiam li havis la aĝon de naŭdek naŭ jaroj, aperis la Eternulo al Abram kaj diris al li: Mi estiov Dio la Plejpotenca; antaŭ Mi iradu kaj senpeka estu. ² Kaj inter Mi kaj tu Mi farion Mia interligon, kaj tre forte Mi multigion tun.

³ Kaj Abram ĵetis sin vizaĝaltere, kaj Dio parolis al li, dirante: ⁴ Jen estas Mia interligo kun tu: patro de multe da popoloj tu estont. ⁵ Kaj tua nomo ne estos plu Abram, sed tua nomo estos Abraham, ĉar Mi faris tun patro de multe da popoloj. ⁶ Kaj Mi fruktigion tun tre multe, kaj Mi devenigion de tu popolojn, kaj el tu reĝoj devenimn. ⁷ Kaj Mi starigion Mia interligon inter Mi kaj tu kaj tues idarum post tu en ilia generacioj, eternan interligon, ke Mi estiov Dio por tu kaj por tues idaro post tu. ⁸ Kaj tuum kaj tues idarum post tu Mi donion la landon en kiu tu loĝas kiel fremdulo, la tuta landon Kanaana, por eterna posedaĵo, kaj Mi por ili Dio estion.

Cirkumcido kaj Interligio

⁹ Kaj Dio diris al Abraham: Kaj tu gardu Mia interligon, tu kaj tues idaro post tu en ilia generacioj. ¹⁰ Jen estas Mia interligo, kiun tu devent gardi inter Mi kaj tu kaj tues idaro post tu: ĉiu virseksulo ĉe tu estu cirkumcidata. ¹¹ Kaj cirkumcidu la karnon de tua prepucio, kaj tio estu signo de interligo inter Mi kaj tu. ¹² Kaj en la aĝo de ok tagoj estu cirkumcidata ĉe tu en tua generacioj ĉiu virseksulo naskita en la domo aŭ aĉetita per mono ĉe iu aligentulo, kiu ne estas idaro tues. ¹³ Cirkumcidata estu ĉiu naskita en domo tues aŭ aĉetita per tua mono, kaj Mia interligo estu sur tua karno kiel interligo eterna. ¹⁴ Kaj se estos prepucihava virseksulo, kiu ne cirkumcidos la karnon de sia prepucio, tiu animo ekstermiĝos el sia popolo: Mia interligon ĝi rompis.

Saraj renomita Sara. Isak kaj Iŝmael

¹⁵ Kaj Dio diris al Abraham: Sarajon, edzivon tues, ne nomu Saraj sed ŝia nomo estu Sara. ¹⁶ Kaj Mi benion ŝin, kaj Mi donion tuum filon de ŝi; kaj Mi benion ŝin, kaj de ŝi devenomn popoloj, reĝoj de popoloj devenomn de ŝi. ¹⁷ Kaj Abraham ĵetis sin vizaĝaltere, kaj ekridis, kaj diris en sia koro: Ĉu naskiĝos el homo centjara, kaj ĉu Sara la naŭdekjara naskos? ¹⁸ Kaj Abraham diris al Dio: Ho, ke Iŝmael vivu antaŭ Tu! ¹⁹ Kaj Dio diris: Efektive Sara, edzivo tues, naskos filuvon al tu, kaj tu donont la nomon Isaak al li; kaj Mi starigion Mia interligon kun li kiel interligon eterna por lia idaro post li. ²⁰ Ankaŭ Mi aŭdiin tun pri Iŝmael: jen Mi beniin lin, kaj Mi fruktigion lin kaj Mi multigion lin tre forte; dek du princoj naskiĝomn lium, kaj Mi devenigion lium grandan popolon. ²¹ Sed Mia interligon Mi starigion kun Isaak, kiun Sara tuum naskos en ĉi tiu tempo en la venonta jaro. ²² Kaj Dio ĉesis paroli kun li, kaj I leviĝis for de Abraham.

²³ Kaj Abraham prenis sia filuvon Iŝmael kaj ĉiun naskita en lia domo kaj ĉiun aĉetita per lia mono, ĉiu virseksulon el la homoj de la domo de Abraham, kaj li cirkumcidis la karnon de ilia prepucio en tiu sama tago, kiel Dio diris al li.

²⁴ Kaj Abraham havis la aĝon de naŭdek naŭ jaroj kiam li cirkumcidis la karnon de sia prepucio. ²⁵ Kaj lia filuvo Iŝmael havis la aĝon de dek tri jaroj kiam la karno de lia prepucio estis cirkumcidita. ²⁶ En tiu sama tago estimn cirkumcidita Abraham kaj lia filuvo Iŝmael; ²⁷ kaj ĉiu lia domanoj kiu naskiĝimn en la domo aŭ estimn aĉetita per mono ĉe aligentulo, estimn cirkumcidita kune kun li.

Genezo 18

Dia Vizito al Abraham

¹ Kaj aperis lium la Eternulo en la arbareto Mamre, kiam li sidis ĉe la pordo de la tendo dum la varmego tages. ² Kiam li levis sia okulojn, li vidis ke jen tri virovoj staremn antaŭ li. Ekvidinte, li kuris al ili renkonte de la pordo tendes kaj kliniĝis antaŭ ili ĝis la tero. ³ Kaj li diris:

Mia sinjoro! se mi troviin plaĉon en okuloj tues, ne pasu preter tuan sklavon. ⁴ Oni alportos iom da akvo, kaj vi lavu via piedojn kaj ripozu sub la arbo. ⁵ Kaj mi alportion pecon da pano, por ke vi fortigu via korojn; poste vi forirons; ĉar por tio vi pasins preter via sklavo. Kaj ili diris: Faru tiel, kiel tu dirint.

⁶ Kaj Abraham rapidis en la tendon al Sara, kaj diris: Rapide prenu tri mezurojn da plej bona faruno, knedu, kaj faru kukojn.

⁷ Kaj Abraham ankaŭ kuris al la bovoj, kaj prenis bovidon delikata kaj bona kaj donis al la junulo, kaj tiu rapide pretigis ĝin. ⁸ Kaj li prenis buteron kaj lakton kaj la pretigita bovidon kaj metis antaŭ ilin, kaj li staris apud ili sub la arbo, kaj ili manĝimn.

Renovigita promeso al Sara

⁹ Kaj ili dirimn al li: Kie estas Sara, tua edzivo? Kaj li respondis: Jen ŝi estas en la tendo.

¹⁰ Kaj I diris: Mi reveniom al tu en la sama jartempo, kaj tiam estos filuvo ĉe Sara, edzivo tues. Kaj Sara aŭskultis ĉe la pordo de la tendo, kiu estis malantaŭ I.

¹¹ Kaj Abraham kaj Sara estimn maljunuloj de profunda aĝo; ĉe Sara ĉesiĝis la viriva ordinaraĵoj. ¹² Kaj Sara ekridis interne, dirante: Ĉu kiam mi kadukiĝiin, mi haviun ankoraŭ volupton? kaj mia viruvo estas ja maljuna!

¹³ Kaj la Eternulo diris al Abraham: Kial do Sara ridas, dirante: Ĉu efektive mi naskion, kiam mi aĝiin? ¹⁴ Ĉu io estas dificila por la Eternulo? En la difinita tempo Mi revenion al tu en la venonta jaro, kaj Sara havos filuvon. ¹⁵ Sed Sara malkonfesis, dirante: Mi ne ridiin; ĉar ŝi timis. Sed I diris: Ne, tu ridint.

Abraham preĝas por Sodom kaj Gomora

¹⁶ Kaj leviĝimn de tie la virovoj kaj direktiĝimn al Sodom: kaj Abraham iris kun ili, por akompani ilin. ¹⁷ Kaj la Eternulo diris: Ĉu Mi kaŝion antaŭ Abraham, kion Mi fariov? ¹⁸ Abraham fariĝos ja popolo granda kaj potenca, kaj per li beniĝomn ĉiu popoloj de la tero. ¹⁹ Ĉar Mi lin elektiin, por ke li ordonu al sia filovoj kaj al sia domo post si, ke ili observu la vojon de la Eternulo, agante virte kaj juste; por ke la Eternulo plenumu pri Abraham, kion I promesis lium.

²⁰ Kaj la Eternulo diris: Ĉar la kriado de Sodom kaj Gomora estas granda kaj ilia pekado estas tre peza, ²¹ tial Mi malsuprenirion kaj rigardion ĉu ili plene agas tiel kiel estas la kriado kiu venis al Mi, aŭ ne; Mi sciiĝion.

²² Kaj la virovoj turniĝimn de tie kaj irimn Sodomum; kaj Abraham staris ankoraŭ antaŭ la Eternulo.

²³ Kaj Abraham alproksimiĝis, kaj diris: Ĉu Tu ankaŭ pereigont virtulon kune kun malvirtulo? ²⁴ Eble ekzistemn kvindek virtuloj en la urbo: ĉu Tu tiam pereigont kaj ne indulgont la lokon pro la kvindek virtuloj kiu en ĝi estemn? ²⁵ Ne decas pro Tu agi tiamaniere, ke Tu mortigu virtulon kune kun malvirtulo, ke virtulo estu kiel malvirtulo; ne decas ja por Tu, ke la Juĝanto de la tuta teraro agu maljuste. ²⁶ Kaj la Eternulo diris: Se Mi trovion en Sodom kvindek virtulojn en la urbo, Mi indulgion la tuta lokon pro ili.

²⁷ Kaj Abraham respondis, dirante: Jen mi ekkuraĝiin paroli al mia Sinjoro, kvankam mi estiov polvo kaj cindro; ²⁸ eble al la kvindeko da virtuloj mankos kvin: ĉu Tu pereigont pro la kvin la tuta urbon? Kaj I diris: Mi ne pereigion, se Mi trovion tie kvardek kvin.

²⁹ Kaj li plue parolis al I kaj diris: Eble troviĝomn tie kvardek? Kaj I diris: Mi ne farion tion pro la kvardek.

³⁰ Kaj li diris: Ne koleru, mia Sinjoro, ke mi parolion plue: eble troviĝomn tie tridek? Kaj I diris: Mi ne farion, se Mi trovion tridek tie.

³¹ Kaj li diris: Jen mi ekkuraĝiin paroli al mia Sinjoro: eble troviĝomn dudek? Kaj I diris: Mi ne pereigion pro la dudek.

³² Kaj li diris: Ne koleru, mia Sinjoro, ke mi parolion ankoraŭ nur unu fojon: eble troviĝomn tie dek? Kaj I diris: Mi ne pereigion pro la dek.

³³ Kaj la Eternulo foriris kiam I ĉesis paroli kun Abraham; kaj Abraham reiris al sia loko.

Genezo 19

Lot savita de la detruo de Sodom

¹ Kaj la du anĝeloj venimn Sodomon vespere, kaj Lot tiam sidis ĉe la pordego de Sodom. Kiam Lot ilin ekvidis, li leviĝis renkonte al ili kaj kliniĝis vizaĝaltere. ² Kaj li diris: Mi petiov vin, sinjoroj, envenu en la domon via sklaves kaj pasigu la nokton kaj lavu via piedojn, kaj vi leviĝions matene kaj irons via vojon. Kaj ili diris: Ne, ni pasigiom la nokton sur la strato. ³ Sed li tre petegis ilin, kaj ili direktimn sin al li kaj envenimn en lia domon; kaj li faris al ili festenon, kaj li bakis macojn, kaj ili manĝimn.

⁴ Antaŭ ol ili kuŝiĝimn, la homoj de la urbo, la homoj Sodomes, ĉirkaŭis la domon, de la junuloj ĝis la aĝuloj, la tuta popolo de ĉiu finoj. ⁵ Kaj vokimn Loton dirante: Kie estemn la viruvoj kiu venimn al tu dum la nokto? Nium elirigu ilin, por ke ni ekkonu ilin. ⁶ Kaj Lot eliris al ili antaŭ la sojlon kaj ŝlosis la pordon post si. ⁷ Kaj li diris: Ho, mia fratovoj, ne agu malbone! ⁸ Jen mi haviov du filivojn kiu ankoraŭ ne ekkonis viruvon; mi elirigion ilin al vi, kaj faru kun ili kio vi dezirens; nur al tiu viroj nenion faru, ĉar ĝuste ili venimn sub la ombron de mia tegmento. ⁹ Sed ili dirimn: Iru for! Kaj ili dirimn plue: Tu venint ĉi tien kiel fremdulo, kaj tu volent juĝi! nun ni pli malbone agiom kun tu ol kun ili. Kaj ili tre insiste postulimn la viro, de Lot, kaj ili alirimn por elrompi la pordon.

¹⁰ Tiam la anĝeloj etendimn sia manojn kaj envenigimn Loton al si en la domon kaj ŝlosimn la pordon; ¹¹ kaj la homojn antaŭ la sojlo domes, ili frapis per blindeco, de la malgranda ĝis la granda, tiel ke tiu laciĝimn serĉante la pordon.

¹² Kaj la virovoj diris al Lot: Kiun tu havent ĉi tie? bofilon, aŭ tua filuvojn aŭ tua filivojn, aŭ ĉiun ajn kiu tu havent en la urbo, elirigu ilin el ĉi tiu loko; ¹³ ĉar ni ekstermiom ĉi tiu lokon, ĉar granda fariĝis ilia kriado antaŭ la Eternulo, kaj la Eternulo sendis nin por pereigi ĝin. ¹⁴ Kaj Lot eliris kaj parolis kun sia bofiloj prenonta lia filivojn, kaj diris: Leviĝu, eliru el ĉi tiu loko ĉar la Eternulo pereigos la urbon. Sed lia bofiloj rigardimn lin kiel ŝercanton.

¹⁵ Kiam leviĝis la matenruĝo, la anĝeloj rapidigimn Loton, dirante: Leviĝu, prenu tua edzivon kaj ambaŭ filivojn tues, kiu ĉi tie troviĝemn, por ke tu ne pereu pro la krimeco de la urbo. ¹⁶ Sed ĉar li hezitis, tial la virovoj kaptimn lia manon kaj la manon lia edzives kaj la manojn de lia du filivoj, pro kompato de la Eternulo al li, kaj ili elirigimn lin kaj metimn lin ekster la urbon. ¹⁷ Kaj kiam ili elkondukimn lin eksteren, ili dirimn al li: Savu tun pro tua animo; ne rigardu malantaŭen kaj haltu nenie en la tuta ĉirkaŭaĵo; sur la monton savu tun, por ke tu ne pereu.

¹⁸ Kaj Lot diris al li: Ho, ne, mia Sinjoro! ¹⁹ Jen Tua sklavo plaĉis al Tu, kaj granda estas la favorkoreco kiu Tu montrint mium, konservante la vivon al mia animo; sed mi ne poviov savi min sur la monton, ĉar povus trafi min malfeliĉo kaj mi mortiun. 20 Jen ĉi tiu urbo estas sufiĉe proksima por kuri tien, kaj ĝi estas malgranda; mi savion min tien; ĝi estas ja malgranda; kaj mia animo restos viva. ²¹ Kaj I diris al li: Jen Mi komplezion al vi ankaŭ en ĉi tiu afero, kaj Mi ne renversion la urbon pri kiu tu parolint. ²² Rapide savu tun tien, ĉar Mi nenion poviov fari ĝis tu venont tien. Tial tiu urbo ricevis la nomon Coar. ²³ La suno leviĝis super la teron kiam Lot venis Coaron.

²⁴ Kaj la Eternulo pluvigis sulfuron kaj fajron de la Eternulo el la ĉielo sur Sodomon kaj Gomoran. ²⁵ Kaj I ruinigis tiu urbojn kaj la tuta ĉirkaŭaĵon kaj ĉiu loĝantojn de la urboj kaj la kreskaĵojn de la tero. ²⁶ Kaj edzivo Lotes ekrigardis malantaŭen, kaj ŝi fariĝis kolono el salo.

²⁷ Kaj matene Abraham leviĝis kaj iris al la loko kie li estis starinta antaŭ la Eternulo; ²⁸ kaj li ekrigardis en la direkto al Sodom kaj Gomora kaj al la tuta lando de la ĉirkaŭaĵo, kaj li vidis ke jen fumo leviĝas de la tero kiel fumo el forno.

29 Kaj kiam Dio estis pereiganta la urbojn de la ĉirkaŭaĵo, I rememoris pri Abraham, kaj Li elirigis Loton el la mezo de la ruinigado, kiam I estis ruiniganta la urbojn en kiu Lot loĝis.

De la filivoj Lotes kaj la patro de ilia filio

³⁰ Kaj ĉar li timis loĝi en Coar, Lot eliris el Coar kaj ekloĝis sur la monto kune kun lia du filivoj. Kaj li loĝis en kaverno, li kaj lia du filivoj. ³¹ Kaj la pli maljuna diris al la pli juna: Nia patro estas aĝa, kaj en la lando ne ekzistas viro kiu envenus al ni laŭ la moro de la tuta tero; ³² tial ni ebriigu nia patron per vino, kaj ni kuŝu kun li por ke ni aperigu de nia patro idaron. ³³ Kaj ili ebriigimn sia patron per vino en tiu nokto; kaj venis la pli maljuna kaj kuŝis kun sia patro; kaj li ne sciis kiam ŝi kuŝiĝis kaj kiam ŝi leviĝis.

³⁴ La morgaŭa tagon la pli maljuna diris al la pli juna: Jen mi kuŝiin hieraŭ kun mia patro; ni ebriigu lin per vino ankaŭ en ĉi tiu nokto, kaj tu venu, kuŝu kun li por ke ni aperigu idaron de nia patro. ³⁵ Kaj ili ankaŭ en ĉi tiu nokto ebriigimn sia patron per vino; kaj la pli juna iris kaj kuŝis kun li; kaj li ne sciis kiam ŝi kuŝiĝis kaj kiam ŝi leviĝis. ³⁶ Kaj ambaŭ filivoj de Lot gravediĝis de sia patro.

³⁷ Kaj la pli maljuna naskis filuvon, kaj ŝi donis al li la nomon Moab; li estas la prapatro de la Moabidoj ĝis nun. ³⁸ Kaj la pli juna ankaŭ naskis filuvon, kaj ŝi donis al li la nomon Ben-Ami; li estas la prapatro de la Amonidoj ĝis nun.

Genezo 20

Abraham kaj Abimeleĥ

¹ Kaj Abraham ekmigris de tie al la lando suda, kaj li ekloĝis inter Kadeŝ kaj Ŝur; kaj li loĝis kiel fremdulo en Gerar. ² Kaj Abraham diris pri sia edzivo Sara: Ŝi estas mia frativo. Kaj Abimeleĥ, reĝo de Gerar, sendis kaj prenis Saran. ³ Kaj Dio venis al Abimeleĥ nokte en la sonĝo, kaj diris al li: Tu mortont pro la ivo kiu tu prenint ĉar ŝi estas edzivo de iu edzuvo. ⁴ Sed Abimeleĥ ne alproksimiĝis al ŝi, kaj li diris: Mia Sinjoro! ĉu Tu mortigont ankaŭ senkulpa popolon? ⁵ Li diris ja al mi: Ŝi estas mia frativo; kaj ŝi ankaŭ diris al mi: Li estas mia fratuvo. En senkulpeco de mia koro kaj en pureco de mia manoj mi fariin tion. ⁶ Kaj Dio diris al li en la sonĝo: Mi ankaŭ scias, ke en senkulpeco de tua koro tu farint tion, kaj tial Mi deteniin tun ke tu ne peku kontraŭ Mi, tial Mi ne lasiin ke tu kuntuŝiĝu kun ŝi. ⁷ Kaj nun redonu la edzivon al la edzuvo, ĉar li estas profeto, kaj li preĝos pri tu kaj tu restont viva; sed se tu ne redonont, tiam sciu, ke tu mortont, tu kaj ĉiuj tua.

⁸ Kaj Abimeleĥ leviĝis frue matene, kaj li vokis ĉiu sia sklavojn kaj rakontis ĉion ĉi al ilia oreloj; kaj la homoj tre ektimimn. ⁹ Kaj Abimeleĥ vokis Abrahamon kaj diris al li: Kion al ni tu farint? Kaj per kio mi pekiin antaŭ tu, ke tu venigint sur min kaj sur mia regnon pekon granda? Aferojn kiu ne estemn farata tu farint kontraŭ mi. ¹⁰ Kaj Abimeleĥ diris al Abraham: Kion tu vident kiam tu farint tiu aferon? ¹¹ Kaj Abraham diris: Mi pensiin, ke ne ekzistas timo antaŭ Dio en ĉi tiu loko, kaj ke oni mortigos min pro mia edzivo. ¹² Kaj efektive ŝi estas mia frativo, doĉo de mia patro, nur ne filivo de mia matro; kaj ŝi fariĝis mia edzivo. ¹³ Kaj kiam Dio elmigrigis min el la domo de mia patro, mi dirinin al ŝi: Faru al mi ĉi tiu komplezon, en kia ajn lokon ni veniom diru pri mi: Li estas mia fratuvo.

¹⁴ Kaj Abimeleĥ prenis ŝafojn kaj bovojn kaj sklavuvojn kaj sklavivojn kaj donis al Abraham, kaj li redonis lium lia edzivon Sara. ¹⁵ Kaj Abimeleĥ diris: Jen mia lando estas antaŭ tu; kie plaĉas tuum, tie loĝiĝu. ¹⁶ Kaj al Sara li diris: Jen mi donis mil arĝenta monerojn al tua fratuvo; tio estu kovro tuum por la okuloj antaŭ ĉiu kiu estemn kun tu, kaj antaŭ ĉiuj tu estent pravigita. ¹⁷ Kaj Abraham ekpreĝis al Dio; kaj Dio sanigis Abimeleĥon kaj lia edzivon kaj lia sklavivojn, kaj ili komencimn naski. ¹⁸ Ĉar la Eternulo estis ŝlosinta ĉiu uterojn en la domo Abimeleĥes pro Sara, la edzivo Abrahames.

Genezo 21

La Naskiĝo de Isaak

¹ Kaj la Eternulo rememoris Saran, kiel I diris, kaj la Eternulo faris al Sara kiel I parolis. ² Kaj Sara gravediĝis kaj naskis al Abraham filuvon en lia maljuneco, en la difinita tempo pri kiu Dio al li diris. ³ Kaj, al la filo kiu Sara naskis lium, Abraham donis la nomon Isaak. ⁴ Kaj Abraham cirkumcidis sia filuvon Isaak kiam tiu havis la aĝon de ok tagoj, kiel Dio ordonis al li. ⁵ Kaj Abraham havis la aĝon de cent jaroj kiam lium naskiĝis lia filuvo Isaak. ⁶ Kaj Sara diris: Ridindaĵon faris al mi Dio; ĉiu kiu aŭdos ridos pri mi. ⁷ Kaj ŝi diris: Kiu dirus Abrahamum ke Sara mamnutros infanojn? Ĉar mi naskiin filuvon en lia maljuneco.

Hagar kaj Iŝmael

⁸ Kaj la infano kreskis, kaj i estis demamigita, kaj Abraham faris granda festenon en la tago, en kiu Isaak estis demamigita.

⁹ Kaj Sara vidis, ke la filuvo de Hagar la Egiptivo, kiun ĉi tiu naskis al Abraham, mokas ŝin. ¹⁰ Kaj ŝi diris Abrahamum: Forpelu ĉi tiu sklavivon kaj ŝia filuvon; ĉar la filuvo de ĉi tiu sklavo ne heredos kun mia filuvo, kun Isaak. ¹¹ Kaj la afero forte malplaĉis al Abraham pro lia filuvo. ¹² Kaj Dio diris al Abraham: Tio ne malplaĉu al tu pro la knabo kaj pro tua sklavivo; pri ĉio kio Sara diros al tu, obeu ŝia voĉon; ĉar per Isaak oni nomos tua idaron. ¹³ Sed ankaŭ el la filuvo la sklavives Mi kreskigion popolon ĉar li estas tua semo. ¹⁴ Kaj Abraham leviĝis frue matene kaj prenis panon kaj felsakon kun akvo kaj donis al Hagar, metante ĝin sur ŝia ŝultron, ankaŭ la infanon, kaj foririgis ŝin; kaj ŝi iris, kaj ŝi erarvagis en la dezerto Beer-Ŝeba. ¹⁵ Kaj konsumiĝis la akvo de la felsako, kaj ŝi ĵetis la infanon sub unu el la arbetaĵoj. ¹⁶ Kaj ŝi iris kaj sidiĝis kontraŭe en la distanco de pafo el pafarko; ĉar ŝi diris: Mi ne poviov rigardi la morton de la infano. Kaj ŝi sidiĝis kontraŭe, kaj ŝi komencis laŭte plori. ¹⁷ Kaj Dio aŭdis la voĉon de la knabo; kaj anĝelo Dies vokis Hagaron el la ĉielo dirante al ŝi: Kio estent al tu, Hagar? Ne timu, ĉar Dio aŭdis la voĉon de la knabo el la loko ikie li estas. ¹⁸ Leviĝu, prenu la knabon kaj tenu lin per via mano, ĉar granda popolon Mi farion el li.

¹⁹ Kaj Dio lumigis ŝia okulojn, kaj ŝi ekvidis puton akves, kaj iris kaj plenigis la felsakon per akvo kaj trinkigis la knabon. ²⁰ Kaj Dio estis kun la knabo, kaj li grandiĝis kaj loĝis en la dezerto kaj fariĝis arkpafisto. ²¹ Kaj li loĝis en la dezerto Paran; kaj lia matro prenis al li edzivon el la lando Egipta.

Abraham faras interligon kun Abimeleĥ

²² Kaj en tiu tempo Abimeleĥ kaj lia militestro Piĥol dirimn al Abraham jene: Dio estas kun tu en ĉio kio tu farent; ²³ nun ĵuru do al mi per Dio ke tu ne agont malfidele kun mi, nek kun mia filuvo, nek kun mia nepo; ke tiel same favorkore kiel mi agiin kun tu, tu agont kun mi, kaj kun la lando en kiu tu loĝent kiel fremdulo. ²⁴ Kaj Abraham diris: Mi ĵuriov.

²⁵ Kaj Abraham riproĉis Abimeleĥon pro la akva puto kiu perforte forprenimn la sklavoj de Abimeleĥ. ²⁶ Kaj Abimeleĥ diris: Mi ne sciiov kiu faris tion, kaj ankaŭ tu ne dirint al mi; mi eĉ ne aŭdiin pri tio ĝis hodiaŭ. ²⁷ Kaj Abraham prenis ŝafojn kaj bovojn kaj donis al Abimeleĥ, kaj ili ambaŭ starigimn interligon inter si. ²⁸ Kaj Abraham starigis sep ŝafidojn aparte. ²⁹ Kaj Abimeleĥ diris al Abraham: Por kio estas tiu sep ŝafidoj kiu tu starigint aparte? ³⁰ Kaj tiu diris: Sep ŝafidojn prenu el mia mano, por ke ili estu por mi atesto ke mi elfosiin tiu puton. ³¹ Tial tiu loko havas la nomon Beer-Ŝeba ĉar tie ili ambaŭ ĵurimn. ³² Kaj ili starigimn interligon en Beer-Ŝeba. Kaj Abimeleĥ kaj lia militestro Piĥol leviĝis kaj reiris en la landon de la Filiŝtoj. ³³ Kaj Abraham plantis tamariskon en Beer-Ŝeba, kaj preĝis tie al la Eternulo, la Dio eterna. ³⁴ Kaj Abraham loĝis en la lando Filiŝtojes longan tempon.

Genezo 22

Dio provas Abrahamon

¹ Post tiu okazintaĵoj Dio provis Abrahamon, kaj diris al li: Abraham! Kaj tiu respondis: Jen mi estiov. ² Kaj I diris: Prenu tua filuvon, tua sola kiu tu ament, Isaakon, kaj iru en la landon Morija kaj oferu lin tie kiel bruloferon sur unu el la montoj, kiun Mi montrion al tu.

³ Kaj Abraham leviĝis frue matene kaj selis sia azenon kaj prenis du junulojn kun si kaj sia filon, Isaak; kaj li fendis lignon por brulofero, kaj leviĝis kaj iris al tiu loko pri kiu diris lium Dio. ⁴ En la tria tago Abraham levis sia okulojn kaj ekvidis la lokon de malproksime. ⁵ Kaj Abraham diris al sia junuloj: Restu ĉi tie kun la azeno, kaj mi kaj la knabo iriom tien, kaj ni adorkliniĝiom kaj reveniom al vi.

⁶ Kaj Abraham prenis la lignon por la brulofero kaj metis ĝin sur sia filon Isaak, kaj li prenis en sia manon la fajron kaj la tranĉilon; kaj ili irimn ambaŭ kune. ⁷ Kaj Isaak diris al sia patro Abraham: Mia patro! Kaj tiu respondis: Jen mi estiov, mia filo. Kaj li diris: Jen estemn la fajro kaj la ligno, sed kie estas la ŝafo por la brulofero? ⁸ Kaj Abraham diris: Dio antaŭvidos al Si la ŝafon por la brulofero, mia filo. Kaj ili iris ambaŭ kune.

⁹ Kaj ili venimn al la loko, pri kiu diris al li Dio; kaj Abraham konstruis tie la altaron kaj surmetis la lignon, kaj ligis sia filon Isaak kaj metis lin sur la altaron super la ligno. ¹⁰ Kaj Abraham etendis sia manon kaj prenis la tranĉilon, por buĉi sia filuvon. ¹¹ Kaj ekvokis al li anĝelo de la Eternulo el la ĉielo, kaj diris: Abraham, Abraham! Kaj li respondis: Jen mi estiov. ¹² Kaj Tiu diris: Ne etendu via manon sur la knabon, kaj faru al li nenion; ĉar nun Mi scias ke tu timent Dion kaj tu ne indulgint pro Mi tua filuvon, la sola. ¹³ Kaj Abraham levis sia okulojn, kaj vidis, ke jen virŝafo malantaŭe implikiĝis per la kornoj en la arbetaĵoj. Kaj Abraham iris kaj prenis la virŝafon kaj oferis ĝin kiel bruloferon anstataŭ sia filuvon. ¹⁴ Kaj Abraham donis al tiu loko la nomon: La Eternulo Vidas; tial oni ankoraŭ nun diras: Sur la monto, kie la Eternulo aperas.

¹⁵ Kaj denove anĝelo de la Eternulo vokis al Abraham el la ĉielo, ¹⁶ kaj diris: Mi ĵuriov per Mi, diras la Eternulo, ke ĉar tu farint tiun aferon kaj ne indulgint tua filuvon, la sola; ¹⁷ tial Mi benion tun kaj Mi multigion tua idaron simile al la steloj ĉieles kaj al la sablo sur la bordo mares; kaj tua idaro posedos la pordegojn de sia malamikoj. ¹⁸ Kaj beniĝomn per tua idaro ĉiu popoloj de la tero, pro tio ke tu obeint Mian voĉon.

¹⁹ Kaj Abraham revenis al sia junuloj, kaj ili leviĝimn kaj irimn kune al Beer-Ŝeba; kaj Abraham loĝis en Beer-Ŝeba.

La familio de Naĥor, frato de Abraham

²⁰ Post tiu okazintaĵoj oni sciigis al Abraham, dirante: Jen ankaŭ Milka naskis infanojn al tua frato Naĥor: ²¹ la unuenaskiton Uc, kaj lia fraton Buz, kaj Kemuelon, la patron de Aram; ²² kaj Kesedon kaj Ĥazon kaj Pildaŝon kaj Jidlafon kaj Betuelon. ²³ Kaj de Betuel naskiĝis Rebeka. Ĉi tiujn ok naskis Milka al Naĥor, la frato Abrahames. ²⁴ Kaj lia kromvirivo, nome Reuma, ankaŭ naskis: Tebaĥon kaj Gaĥamon kaj Taĥaŝon kaj Maaĥan.

Genezo 23

¹ Kaj la vivo de Sara estis cent dudek sep jaroj; tiom estimn la jaroj de la vivo Saraes. ² Kaj Sara mortis en Kirjat-Arba, kiu estas Ĥebron, en la lando Kanaana. Kaj Abraham venis, por funebri pri Sara kaj plori pri ŝi. ³ Kaj Abraham leviĝis for de sia mortintivo, kaj diris filojum de Ĥet jene: ⁴ Fremdulo kaj pasloĝanto mi estas ĉe vi; donu al mi posedotan lokon por tombo inter vi, por ke mi enterigu mia mortintivon, kiu estas antaŭ mi.

⁵ Kaj la filoj de Ĥet respondimn al Abraham, dirante al li: ⁶ Aŭskultu nin, nia sinjoro! tu estent princo Dies inter ni; en la plej elektita nia tomboj enterigu tua mortinton; neniu el ni rifuzos al tu sia tomblokon, por enterigi tua mortinton. ⁷ Kaj Abraham leviĝis, kaj profunde kliniĝis antaŭ la popolo de la lando, antaŭ la filoj Ĥetes. ⁸ Kaj li diris al ili jene: Se plaĉas al vi, ke mi enterigu mia mortintivo, kiu estas antaŭ mi, tiam aŭskultu min kaj petu por mi Efronon, la filon de Coĥar, ⁹ ke li donu al mi la duobla kavernon kiu li havas en la fino de sia kampo; por plena sumo da mono li donu ĝin al mi inter vi por tomba posedaĵo. ¹⁰ Kaj Efron sidis inter la filoj de Ĥet, kaj respondis Efron la Ĥetido al Abraham aŭdeble por la filoj de Ĥet, antaŭ ĉiu kiu venimn en la pordegon lia urbes, dirante: ¹¹ Ne, mia sinjoro, aŭskultu min! la kampon mi doniov al tu, kaj la kavernon kiu estas sur ĝi, al tu mi doniov, antaŭ la okuloj de la filoj de mia popolo al tu mi doniov ĝin; enterigu tua mortintivon. ¹² Kaj Abraham profunde kliniĝis antaŭ la popolo de la lando. ¹³ Kaj li diris al Efron aŭdeble por la popolo de la lando jene: Mi petiov, aŭskultu min: mi doniov monon por la kampo; prenu de mi, kaj mi enterigion tie mia mortintivon. ¹⁴ Kaj Efron respondis al Abraham, dirante: ¹⁵ Mia sinjoro, aŭskultu min: la tero valoras kvarcent siklojn; sed kio ĝi estas inter mi kaj tu? Enterigu tuan mortintivon.

¹⁶ Kaj Abraham aŭskultis Efron, kaj Abraham pesis al Efron la monon, pri kiu li parolis aŭdeble por la filoj de Ĥet, kvarcent siklojn da arĝento, uzata en la komerco. ¹⁷ Kaj la kampo de Efron kun la duobla kaverno, kiu estis antaŭ Mamre, la kampo kaj la kaverno sur ĝi kaj ĉiu arboj sur la kampo, inter ĉiu ĝia limoj ĉirkaŭe, fariĝimn ¹⁸ posedaĵo Abrahames antaŭ la okuloj de la filoj de Ĥet, de ĉiu kiu venimn en la pordegon lia urbes. ¹⁹ Kaj post tio Abraham enterigis sia edzivon Sara en la duobla kaverno de la kampo, antaŭ Mamre, kiu estas Ĥebron, en la lando Kanaana. ²⁰ Kaj la kampo kaj la kaverno sur ĝi fariĝis tomba posedaĵo Abrahames, kiun li akiris de la filoj de Ĥet.

Genezo 24

Abraham prenis edzivon por Isaak el la lando de sia naskiĝo

¹ Kaj Abraham estis maljuna kaj en profunda aĝo. Kaj la Eternulo benis Abrahamon en ĉio. ² Kaj Abraham diris al sia sklavo, la administranto de lia domo kiu regis ĉion kio apartenis al li: Metu via manon sub mia femuron; ³ kaj mi ĵurigiov tun per la Eternulo, la Dio de la ĉielaro kaj la teraro, ke tu ne prenont edzivon por mia filo el la doĉoj la Kanaanidojes, inter kiu mi loĝas; ⁴ sed en mia landon kaj en mia patrujon tu iront kaj prenont edzivon por mia filuvo Isaak.

⁵ Kaj la sklavo diris al li: Eble la ivo ne volos iri kun mi en ĉi tiu landon; ĉu mi tiam deviov revenigi tuan filon en la landon el kiu tu elirent? ⁶ Kaj Abraham diris al li: Gardu tun, ne revenigu mia filon tien. ⁷ La Eternulo, la Dio ĉielares, kiu prenis min el la domo de mia patro kaj el mia patrujo, kaj diris al mi kaj ĵuris al mi, dirante: Al tua idaro Mi doniov ĉi tiu landon — I sendos sia anĝelon antaŭ tu, kaj tu prenont edzivon por mia filo el tie. ⁸ Kaj se la ivo ne volos iri kun tu, tiam tu fariĝont libera de ĉi tiu mia ĵuro; nur mia filon ne revenigu tien. ⁹ Kaj la sklavo metis sia manon sub la femuron sia sinjores Abraham kaj ĵuris al li pri tiu afero.

La sklavo de Abrahamo iris Mezopotamion

¹⁰ Kaj la sklavo prenis dek kamelojn el la kameloj de sia sinjoro, kaj iris; kaj ĉia bonaĵoj de lia sinjoro estimn en lia manoj. Kaj li leviĝis kaj iris Mezopotamion al la urbo Naĥor. ¹¹ Kaj li genuigis la kamelojn ekstere de la urbo ĉe puto kun akvo en vespera tempo, en la tempo kiam eliras la virivoj por ĉerpi akvon. ¹² Kaj li diris: Ho Eternulo, Dio de mia sinjoro Abraham, sukcesigu min hodiaŭ kaj faru favorkoraĵon al mia sinjoro Abraham. ¹³ Jen mi stariov apud la fonto da akvo, kaj la doĉoj de la urbanoj eliremn por ĉerpi akvon; ¹⁴ kaj la junulivo al kiu mi dirion: Volu klini tuan kruĉon ke mi trinku, kaj ŝi diros: Trinku, kaj mi trinkigion ankaŭ tua kamelojn — ŝin Tu destinint por Tua sklavo Isaak; kaj per tio mi sciiĝion ke Tu farint favorkoraĵon al mia sinjoro.

¹⁵ Kaj antaŭ ol li finis paroli, jen eliras Rebeka, kiu estis naskita al Betuel, la filo de Milka, edzivo de Naĥor, frato de Abraham; kaj ŝia kruĉo estis sur ŝia ŝultro. ¹⁶ Kaj la junulivo estis tre belaspekta, virgulivo kiu ankoraŭ ne ekkonis viruvon. Kaj ŝi malsupreniris al la fonto kaj plenigis sia kruĉon kaj iris supren. ¹⁷ Kaj la sklavo kuris al ŝi renkonte, kaj diris: Volu lasi min trinki iom da akvo el tua kruĉo. ¹⁸ Kaj ŝi diris: Trinku, mia sinjoro; kaj ŝi rapide demetis la kruĉon sur sia manon kaj donis al li trinki. ¹⁹ Kaj kiam ŝi sufiĉe trinkigis lin, ŝi diris: Ankaŭ por tua kameloj mi ĉerpion ĝis ili finomn trinki. ²⁰ Kaj rapide ŝi elverŝis el sia kruĉo en la trinkujon, kaj kuris denove al la puto, por ĉerpi por ĉiu lia kameloj. ²¹ Kaj la viro admiris ŝin silente, por konvinkiĝi ĉu la Eternulo prosperigis lia vojon aŭ ne.

²² Kaj kiam la kameloj ĉesimn trinki, tiam la viro prenis ora ringon, havanta la pezon de duono de siklo, kaj du braceletojn por ŝia manoj, havanta la pezon de dek sikloj da oro. ²³ Kaj li diris: Kies filivo tu estent? Volu diri al mi; ĉu en la domo de tua patro estas loko por ni por tradormi la nokton? ²⁴ Kaj ŝi diris al li: Mi estas doĉo de Betuel, filo de Milka, kiun ŝi naskis al Naĥor. ²⁵ Kaj ŝi diris: Ankaŭ da pajlo kaj da furaĝo ni multe haviam, kaj ankaŭ lokon por ke tu tradormu la nokton. ²⁶ Kaj la viro kliniĝis kaj faris adoron Eternulum. ²⁷ Kaj li diris: Glorata estu la Eternulo, la Dio de mia sinjoro Abraham, kiu ne lasis sen Sia favorkoreco kaj vereco mia sinjoron. Per la vojo kiu mi iris, la Eternulo alkondukis min al la domo de la frato mia sinjores.

²⁸ Kaj la junulivo kuris kaj rakontis tiu aferojn en la domo de sia matro. ²⁹ Kaj Rebeka havis fraton kiu estis nomata Laban. Kaj Laban kuris al la viro eksteren, al la fonto. ³⁰ Kaj kiam li vidis la ringon kaj la braceletojn sur la manoj de sia sestro, kaj kiam li aŭdis la vortojn sies sestro Rebeka, kiu diris: Tiel parolis kun mi tiu viro …  — tiam Laban iris al tiun kaj jen tiu staras ĉe la kameloj apud la fonto. ³¹ Kaj Laban diris: Venu, benita de la Eternulo; kial tu starent ekstere? Mi pretigiin la domon kaj ankaŭ lokon por la kameloj. ³² Kaj li venigis la viron en la domon, kaj malligis la kamelojn, kaj donis pajlon kaj furaĝon al la kameloj, kaj akvon por lavi lia piedojn, kaj la piedojn de la homoj kiu estimn kun li. ³³ Kaj estis metita antaŭ li manĝo; sed li diris: Mi ne manĝion antaŭ ol mi dirion mia aferon. Kaj Laban diris: Parolu.

La raporto de la sklavo pri lia tasko

³⁴ Kaj li diris: Sklavo de Abraham mi estiov. ³⁵ Kaj la Eternulo forte benis mia sinjoron, kaj li fariĝis granda; kaj I donis al li ŝafojn kaj bovojn kaj arĝenton kaj oron kaj sklavojn uva kaj iva kaj kamelojn kaj azenojn. ³⁶ Kaj Sara, edzivo mia sinjores, naskis filon al mia sinjoro kiam ŝi maljuniĝis; kaj li donis al li ĉion kio li havis. ³⁷ Kaj mia sinjoro ĵurigis min, dirante: Ne prenu edzivon por mia filo el la doĉoj de la Kanaanidoj en kies lando mi loĝas. ³⁸ Nur al la domo de mia patro iru kaj al mia familio, kaj prenu edzivon por mia filo. ³⁹ Kaj mi diriin al mia sinjoro: Eble la ivo ne volos iri kun mi? ⁴⁰ Kaj li diris al mi: La Eternulo, antaŭ kiu mi iradis, sendos Sia anĝelon kun tu kaj sukcesigos tua vojon; kaj tu prenont edzivon por mia filo el mia familio kaj el la domo de mia patro. ⁴¹ Tiam tu estont libera de mia ĵuro kiam tu venont al mia familio; kaj se ili ne donomn al tu, tu estont libera de mia ĵuro. ⁴² Kaj mi veniin hodiaŭ al la fonto, kaj mi diriin: Eternulo, Dio de mia sinjoro Abraham! ho, se Tu volunt sukcesigi mia vojon kiu mi nun iras! ⁴³ Jen mi stariov apud la fonto da akvo; la virgulivo, kiu eliros, por ĉerpi, kaj al kiu mi dirion: Lasu min trinki iom da akvo el via kruĉo, ⁴⁴ kaj kiu diros al mi: Trinku tu, kaj ankaŭ por tua kameloj mi ĉerpion — tio estas la ivo kiu la Eternulo destinis por la filo de mia sinjoro. ⁴⁵ Antaŭ ol mi finiin paroli en mia koro, jen Rebeka eliras, kaj ŝia kruĉo estas sur ŝia ŝultro; kaj ŝi descendiris al la fonto kaj ĉerpis. Kaj mi diris al ŝi: Volu trinkigi min. ⁴⁶ Kaj rapide ŝi deprenis sia kruĉon de la ŝultro, kaj diris: Trinku, kaj ankaŭ tua kamelojn mi trinkigion. Kaj mi trinkiin, kaj ankaŭ la kamelojn ŝi trinkigis. ⁴⁷ Kaj mi demandiin ŝin kaj diriin: Kies filivo tu estas? Kaj ŝi diris: Doĉo de Betuel, filo de Naĥor, kiun naskis al li Milka. Kaj mi metiin la ringon sur ŝia nazon kaj la braceletojn sur ŝia manojn. ⁴⁸ Kaj mi kliniĝiin kaj faris adoron al la Eternulo, kaj mi gloriin la Eternulon, la Dion de mia sinjoro Abraham, kiu kondukis min per ĝusta vojo por ke mi prenu la filivon de la frato mia sinjores por lia filuvo. ⁴⁹ Kaj nun se tu volent fari favorkoraĵon kaj ĝustaĵon al mia sinjoro, diru al mi; kaj se ne, tu ankaŭ diru al mi, kaj mi turnion min dekstren aŭ sinestern.

Rebeka konfesas al la filo de Abraham kaj edziniĝas al li

⁵⁰ Tiam respondis Laban kaj Betuel, kaj diris: De la Eternulo venis ĉi tiu afero; ni ne poviam diri al tu ion malbonan aŭ bonan. ⁵¹ Jen Rebeka estas antaŭ tu; prenu ŝin kaj iru, kaj ŝi estu edzivo al la filo de tua sinjoro, kiel diris la Eternulo.

⁵² Kaj kiam la sklavo Abrahames aŭdis ilia vortojn, li kliniĝis ĝis la tero al la Eternulo. ⁵³ Kaj la sklavo elprenis arĝentaĵojn kaj oraĵojn kaj vestojn kaj donis al Rebeka; kaj donacojn li donis al ŝia frato kaj al ŝia matro. ⁵⁴ Kaj li manĝis kaj trinkis, li kaj la homoj kiu estimn kun li, kaj ili tradormimn tie la nokton. Kaj kiam ili leviĝimn matene, li diris: Lasu min for al mia sinjoro. ⁵⁵ Tiam ŝia frato kaj ŝia matro diris: La junulivo restu kun ni almenaŭ dek tagojn, poste tu iront. ⁵⁶ Kaj li diris al ili: Ne retenu min, ĉar la Eternulo sukcesigis mia vojon. Lasu min for, kaj mi irion al mia sinjoro. ⁵⁷ Kaj ili dirimn: Ni vokiom la junulivon, kaj ni demandiom, kion ŝi diros. ⁵⁸ Kaj ili alvokimn Rebekan, kaj dirimn al ŝi: Ĉu tu iront kun ĉi tiu viro? Kaj ŝi diris: Mi irion.

⁵⁹ Kaj ili forsendimn sia sestron Rebeka kaj ŝia nutrintivon kaj la sklavon de Abraham kaj lia homojn. ⁶⁰ Kaj ili benimn Rebekan, kaj diris al ŝi: Nia sestro! miloj da miloj elkresku el tu, kaj tua idaro posedu la pordegojn de sia malamikoj.

⁶¹ Kaj leviĝis Rebeka kaj ŝia servistivoj kaj sidiĝis sur la kameloj, kaj ili irimn poste de tiu viro; kaj la sklavo prenis Rebekan kaj foriris.

⁶² Kaj Isaak venis de la vojo, kiu kondukas al la puto de la Vivanto-Vidanto; li loĝis en la suda lando. ⁶³ Kaj Isaak eliris por mediti sur la kampo kiam komenciĝis vespero; kaj li levis sia okulojn kaj vidis ke jen venas kameloj. ⁶⁴ Kaj Rebeka levis sia okulojn kaj ŝi ekvidis Isaakon kaj desaltis de la kamelo. ⁶⁵ Kaj ŝi diris al la sklavo: Kiu estas tiu viro kiu iras sur la kampo renkonte nium? Kaj la sklavo diris: Tio estas mia sinjoro. Kaj ŝi prenis la kovrotukon kaj kovris sin.

⁶⁶ Kaj la sklavo rakontis al Isaak ĉion kio li faris. ⁶⁷ Kaj Isaak enkondukis ŝin en la tendon de sia matro Sara; kaj li prenis Rebekan, kaj ŝi fariĝis lia edzivo, kaj li ekamis ŝin. Kaj Isaak konsoliĝis pri sia matro.

Genezo 25

La filoj Abrahames de Ketura. Lia morto kaj entombigo

¹ Kaj Abraham prenis alia edzivon,  nomata Ketura. ² Kaj ŝi naskis al li Zimranon kaj Jokŝaon kaj Medaon kaj Midjaon kaj Jiŝbakon kaj Ŝuaĥon. ³ Kaj de Jokŝan naskiĝis Ŝeba kaj Dedan. Kaj la filoj de Dedan estimn la Aŝuridoj, Letuŝidoj, kaj Leumidoj. ⁴ Kaj la filoj de Midjan estimn Efa kaj Efer kaj Ĥanoĥ kaj Abida kaj Eldaa. Ĉiu ĉi tiu estimn la filoj de Ketura. ⁵ Kaj Abraham fordonis ĉion kio li havis al Isaak.

⁶ Kaj al la filoj de sia kromivoj Abraham donis donacojn, kaj ankoraŭ dum sia vivo, foririgis ilin de sia filo Isaak, orienten en landon orienta. ⁷ Kaj la nombro de la jaroj de vivo Abrahames, kiun li travivis, estis cent sepdek kvin jaroj. ⁸ Kaj Abraham konsumiĝis kaj mortis en bona seneco, profundaĝa kaj sata de vivo, kaj li alkolektiĝis al sia popolo.

⁹ Kaj filuvoj lia, Isaak kaj Iŝmael, enterigimn lin en la duobla kaverno rkiu troviĝas antaŭ Mamre, sur la kampo de Efron, filo de Coĥar, la Ĥetido. ¹⁰ Sur la kampo kiu Abraham aĉetis de la filoj de Ĥet, tie estemn enterigita Abraham kaj lia edzivo Sara. ¹¹ Kaj post la morto de Abraham Dio benis lian filuvon Isaak. Kaj Isaak loĝis ĉe la puto de la Vivanto-Vidanto.

La genealogio de Iŝmael

12 Kaj jen estas la generaciaro de Iŝmael, la filuvo Abrahames kiu Hagar, la Egiptivo, sklavo Saraes, naskis al Abraham; ¹³ kaj jen estemn la nomoj de la filoj de Iŝmael, laŭ ilia nomoj kaj generacioj: Nebajot, la unuenaskita de Iŝmael, kaj Kedar kaj Adbeel kaj Mibsam ¹⁴ kaj Miŝma kaj Duma kaj Masa, ¹⁵ Ĥadad kaj Tema, Jetur, Nafiŝ, kaj Kedma.

¹⁶ Tio estemn la filoj de Iŝmael, kaj tio estemn ilia nomoj en ilia vilaĝoj kaj tendaroj, dek du princoj super sia gentoj. ¹⁷ Kaj la daŭro de la vivo de Iŝmael estis cent tridek sep jaroj; kaj li konsumiĝis kaj mortis kaj alkolektiĝis al sia popolo. ¹⁸ Kaj ili loĝimn de Ĥavila ĝis Ŝur, kiu estas antaŭ Egiptujo, sur la vojo al Asirio. Antaŭ ĉiu sia fratoj li loĝis.

La naskiĝo de Esavo kaj Jakob

¹⁹ Kaj jen estas la generaciaro de Isaak, filo Abrahames: de Abraham naskiĝis Isaak. ²⁰ Kaj Isaak havis la aĝon de kvardek jaroj, kiam li prenis kiel edzivo Rebekan, doĉon Betueles la Siriano el Mezopotamio kaj sestron Labanes la Siriano. ²¹ Kaj Isaak preĝis al la Eternulo pri sia edzivo, ĉar ŝi estis senfrukta; kaj la Eternulo cedis al lia preĝo, kaj lia edzivo Rebeka gravediĝis. ²² Kaj la infanoj interpuŝiĝimn en ŝia interno, kaj ŝi diris: Se estas tiel, por kio do mi gravediĝis? Kaj ŝi iris, por demandi la Eternulon.

²³ Kaj la Eternulo diris al ŝi: Du popoloj estemn en tua ventro, kaj du gentoj disapartiĝomn el tua interno; kaj unu popolo estos pli forta ol la dua, kaj la pli granda servos la malpli grandan.

²⁴ Kaj kiam venis la tempo ke ŝi nasku, tiam montriĝis ke ĝemeloj estemn en ŝia ventro. ²⁵ Kaj la unua eliris ruĝa, li estis tuta kiel harkovrita felo; kaj oni donis al li la nomon Esav. ²⁶ Kaj poste eliris lia frato, tenante per la mano la kalkanon de Esav; kaj oni donis al li la nomon Jakob. Kaj Isaak havis la aĝon de sesdek jaroj, kiam ili naskiĝis.

La unuenaskiteco de Esavo

²⁷ Kaj la knaboj grandiĝis; kaj Esav fariĝis lerta ĉasisto, kampisto, kaj Jakob fariĝis homo kvieta, sidanta en la tendo. ²⁸ Kaj Isaak amis Esavon, ĉar li manĝadis lian ĉasaĵon; sed Rebeka amis Jakobon.

²⁹ Kaj Jakob kuiris kuiraĵon; kaj Esav venis de la kampo kaj estis laca. ³⁰ Kaj Esav diris al Jakob: Donu al mi manĝi de ĉi tiu ruĝa kuiraĵo, ĉar mi estas laca. Tial oni donis al li la nomon Edom. ³¹ Kaj Jakob diris: Vendu al mi hodiaŭ tua unuenaskitecon. ³² Kaj Esav diris: Jen mi tuj mortion; por kio do mi bezoniov la unuenaskitecon? ³³ Kaj Jakob diris: Ĵuru al mi hodiaŭ; kaj tiu ĵuris al li kaj vendis al Jakob sia unuenaskitecon. ³⁴ Kaj Jakob donis al Esav panon kaj kuiraĵon el lentoj, kaj li manĝis kaj trinkis, kaj leviĝis kaj foriris. Kaj Esav malŝatis la unuenaskitecon.

Genezo 26

Isaak kaj Ambimeleĥ

¹ Estis malsato en la lando, krom la antaŭa malsato kiu estis en la tempo Abrahames. Kaj Isaak iris al Abimeleĥ, la reĝo de la Filiŝtoj, en Gerar. ² Kaj la Eternulo aperis al li, dirante: Ne iru Egiptujon, loĝu en la lando pri kiu Mi dirion al tu. ³ Vivu kiel fremdulo en ĉi tiu lando kaj Mi estion kun tu, kaj Mi benion tun; ĉar al tu kaj tua idaro Mi donion ĉiun ĉi tiu landoj, kaj Mi plenumion la ĵuron kiu Mi ĵuriin al tua patro Abraham. 

⁴ Kaj Mi multigion tuan idaron simile al la steloj ĉieles, kaj Mi donion al tua idaro ĉiu ĉi tiu landojn, kaj beniĝion per tua idaro ĉiu popoloj de la tero; ⁵ pro tio ke Abraham obeis Mia voĉon, kaj plenumadis Mia aranĝojn, Mia leĝojn, kaj Mia instruojn.

⁶ Kaj Isaak ekloĝis en Gerar. ⁷ Kaj kiam la homoj de tiu loko demandimn pri lia edzivo, li diris: Ŝi estas mia sestro; ĉar li timis diri: Mia edzivo; por ke la homoj de la loko ne mortigu lin pro Rebeka, ĉar ŝi estis ivo belaspekta. ⁸ Unu fojon, kiam li estis tie jam de longa tempo, Abimeleĥ, la reĝo de la Filiŝtoj, rigardis tra la fenestro, kaj vidis, ke Isaak amuziĝas kun sia edzivo Rebeka. ⁹ Tiam Abimeleĥ vokis Isaakon, kaj diris: Jen, ŝi estas ja tua edzivo; kial do tu dirins: Ŝi estas mia frativo? Kaj Isaak diris al li: Ĉar mi pensis, ke eble mi mortion pro ŝi. ¹⁰ Kaj Abimeleĥ diris: Kion do tu farins nium! preskaŭ jam kuŝiĝis unu el la popolo kun tua edzivo, kaj tu venigunt sur nin krimon. ¹¹ Kaj Abimeleĥ faris ordonon al la tuta popolo jene: Kiu tuŝos ĉi tiu viruvon aŭ lian edzivon, tiu mortos.

Pakto kun Abimeleĥ

¹² Kaj Isaak semis en tiu lando, kaj havis en tiu jaro centoble-mezuran rikolto; kaj la Eternulo lin benis. ¹³ Kaj tiu homo grandiĝis kaj ĉiam pli kaj pli grandiĝadis ĝis li fariĝis tre granda. ¹⁴ Kaj li havis tre multe da brutoj malgranda kaj brutoj granda kaj granda servistaron; kaj la Filiŝtoj envimn lin. ¹⁵ Kaj ĉiu putojn kiu la sklavoj de lia patro elfosimn en la tempo lia patres Abraham, la Filiŝtoj ŝtopimn kaj plenigimn ilin per tero. ¹⁶ Tiam Abimeleĥ diris al Isaak: Foriru de ni, ĉar tu fariĝint multe pli forta ol ni. ¹⁷ Kaj Isaak foriris de tie kaj aranĝis sia tendojn en la valo de Gerar, kaj tie li ekloĝis. ¹⁸ Kaj Isaak denove elfosis la akvoputojn kiu oni elfosis en la tempo de lia patro Abraham kaj la Filiŝtoj ŝtopimn post la morto Abrahames; kaj li donis al ili tiu sama nomojn kiu lia patro donis al ili. ¹⁹ Kaj la sklavoj de Isaak fosimn en la valo kaj trovis tie puton kun freŝa akvo. ²⁰ Kaj la paŝtistoj de Gerar disputimn kun la paŝtistoj de Isaak, dirante: Al ni apartenas la akvo. Kaj oni donis al la puto la nomon Esek ĉar oni disputis pri ĝi. ²¹ Kaj ili elfosimn alia puton, kaj ankaŭ pri ĝi ili disputimn; kaj oni donis al ĝi la nomon Sitna. ²² Kaj ili foriĝimn de tie kaj elfosimn alia puton, kaj pri ĝi oni ne disputis. Kaj li donis al ĝi la nomon Reĥobot, dirante: Nun la Eternulo donis nium vasta lokon, kaj ni multiĝion sur la tero.

²³ Kaj de tie li formigris al Beer-Ŝeba. ²⁴ Kaj en tiu nokto la Eternulo aperis al li, kaj diris: Mi estiov la Dio de tua patro Abraham; ne timu, ĉar Mi estiov kun tu, kaj Mi benion tun kaj Mi multigion tua idaron pro Abraham, Mia servanto. ²⁵ Kaj li konstruis altaron tie kaj preĝis al la Eternulo. Kaj tie li aranĝis sia tendon, kaj la sklavoj Isaakes elfosimn puton tie. ²⁶ Kaj Abimeleĥ iris al li el Gerar, kaj ankaŭ lia amiko Aĥuzat kaj lia militestro Piĥol. ²⁷ Kaj Isaak diris al ili: Por kio vi venint al mi? Vi min ja malamens kaj forpelint min de vi.

²⁸ Kaj ili dirimn: Ni vidiim, ke la Eternulo estas kun tu; tial ni diriim: Estu ĵuro inter ni, inter ni kaj tu, kaj ni faru interligon kun tu, ²⁹ ke tu ne faru al ni malbonon, kiel ni tun ne tuŝiim kaj kiel ni fariim al tu nur bonon kaj lasiim tun foriri en paco; tu estent nun benito de la Eternulo. ³⁰ Kaj li faris ilium festenon, kaj ili manĝimn kaj trinkimn. ³¹ Kaj ili leviĝimn frue matene kaj ĵurimn al si reciproke. Kaj Isaak lasis ilin foriri, kaj ili foririmn de li en paco.

³² Kaj en tiu tago venis la sklavoj de Isaak, kaj raportimn al li pri la puto, kiu ili elfosimn, kaj dirimn al li: Ni troviim akvon. ³³ Kaj li donis al ĝi la nomon Ŝiba; pro tio la nomo de la urbo estas Beer-Ŝeba ĝis hodiaŭ.

Esaves edzivoj

³⁴ Kiam Esav havis la aĝon de kvardek jaroj, li prenis kiel edzivoj Jehuditon, doĉon de Beeri la Ĥetido, kaj Basmaton, doĉon de Elon la Ĥetido. ³⁵ Kaj ili multe ĉagrenimn Isaakon kaj Rebekan.

Genezo 27

Jakob akiras la benon de sia patro per trompo

¹ Kiam Isaak maljuniĝis kaj la vidado de lia okuloj malakriĝis, li vokis Esavon, sia pli maljuna filuvon, kaj diris al li: Mia filo! Kaj tiu diris al li: Jen estiov. ² Kaj li diris: Jen mi atingiov altan aĝon, mi ne sciiov kiam mi mortion; ³ prenu do nun tua armilojn, tua sagujon kaj tua pafarkon, kaj iru sur la kampon kaj ĉasu por mi ĉasaĵon; ⁴ kaj faru por mi bongusta manĝaĵon, kian mi amiov, kaj alportu al mi, kaj mi manĝion, por ke, antaŭ ol mi mortion, mia animo tun benu. ⁵ Sed Rebeka aŭdis kiam Isaak parolis al sia filo Esav. Kaj Esav iris sur la kampon por ĉasi ĉasaĵon kaj alporti.

⁶ Kaj Rebeka diris al sia filo Jakob jene: Mi aŭdiin ke tua patro diris al tua frato Esav jene: ⁷ Alportu al mi ĉasaĵon kaj faru por mi bongusta manĝaĵon, kaj mi manĝion, kaj antaŭ la Eternulo mi benion tun antaŭ mia morto. ⁸ Kaj nun, mia filo, aŭskultu mia voĉon, kion mi ordonas al tu: ⁹ iru al la brutaro kaj alportu al mi de tie du bona kapridojn, kaj mi farion el ili bongusta manĝaĵon por tua patro, kian li amas; ¹⁰ kaj tu alportont al patro tues, kaj li manĝos, por ke li benu tun antaŭ sia morto. ¹¹ Kaj Jakob diris al sia matro Rebeka: Mia frato Esav estas ja homo harkovrita, kaj mi estas homo glata; ¹² eble mia patro min palpos, tiam mi estion en lia okuloj kiel trompanto kaj venigion malbenon sur min, ne benon. ¹³ Kaj lia patrivo diris al li: Sur mi estu tiu malbeno, mia filo; nur aŭskultu mia voĉon kaj iru, alportu al mi.

¹⁴ Kaj li iris kaj prenis kaj alportis al sia matro, kaj ŝi faris bongusta manĝaĵon, kian amis lia patro. ¹⁵ Kaj Rebeka prenis la luksa vestojn de sia pli seniora filo Esav, kiu ŝi havis ĉe si en la domo, kaj ŝi vestis sia pli juniora filon Jakob; ¹⁶ kaj per la feloj de la kapridoj ŝi vestis lia manojn kaj la glataĵon de lia kolo. ¹⁷ Kaj ŝi donis la bongusta manĝaĵon kaj la panon kiu ŝi pretigis en la manon de sia filo Jakob.

¹⁸ Kaj li venis al sia patro, kaj diris: Mia patro! Kaj tiu diris: Jen mi estiov; kiu tu estent, mia filo? ¹⁹ Kaj Jakob diris al sia patro: Mi estiov Esav, tua unuenaskito; mi fariin kiel tu diris al mi; volu leviĝi, sidiĝu, kaj manĝu mia ĉasaĵon, por ke tua animo benu min. ²⁰ Kaj Isaak diris al sia filo: Kiamaniere tu tiel rapide trovinst, mia filo? Kaj tiu diris: Ĉar la Eternulo, tua Dio, sendis al mi renkonte. ²¹ Kaj Isaak diris Jakobum: Alproksimiĝu, kaj mi tun palpion, mia filo, ĉu tio estas tu, mia filo Esav, aŭ ne. ²² Kaj Jakob alproksimiĝis al sia patro Isaak, kaj tiu palpis lin, kaj diris: La voĉo estas voĉo de Jakob, sed la manoj estas manoj de Esav. ²³ Kaj li ne rekonis lin, ĉar lia manoj estimn kiel la manoj de lia frato Esav, harkovrita; kaj li benis lin.

²⁴ Kaj li diris: Ĉu tio estas tu, mia filo Esav? Kaj tiu diris: Mi. ²⁵ Kaj li diris: Alŝovu mium, kaj mi manĝion la ĉasaĵon de mia filo, por ke mia animo tun benu. Kaj li alŝovis al li kaj tiu manĝis; kaj li alportis al li vinon kaj tiu trinkis. ²⁶ Kaj lia patro Isaak diris al li: Alproksimiĝu kaj kisu min, mia filo. ²⁷ Kaj li alproksimiĝis kaj kisis lin, kaj tiu flaris la odoron de lia vestoj, kaj li benis lin, kaj diris:

Vidu, la odoro de mia filo estas kiel la odoro de kampo, kiun la Eternulo benis; ²⁸ Dio donu al tu roson ĉielan kaj grason de la tero kaj multe da greno kaj mosto. ²⁹ Popoloj tun servu, kaj gentoj kliniĝu antaŭ tu; estu sinjoro super tua fratoj, kaj kliniĝu antaŭ tu la filoj de tua patrivo; tua malbenantoj estu malbenata, kaj tua benantoj estu benata.

³⁰ Kaj kiam Isaak finis beni Jakobon kaj apenaŭ Jakob foriris de sia patro Isaak, lia frato Esav venis de sia ĉasado. ³¹ Kaj ankaŭ li faris bongusta manĝaĵon kaj alportis al sia patro kaj diris al li: Leviĝu, mia patro, kaj manĝu la ĉasaĵon filo tues, por ke tua animo benu min. ³² Kaj lia patro Isaak diris al li: Kiu tu estent? Kaj tiu diris: Mi estiov tua unuenaskita filo Esav.

³³ Tiam Isaak ektremis per tre granda tremo, kaj diris: Kiu do estas tiu kiu ĉasis ĉasaĵon kaj alportis al mi, kaj mi manĝis de ĉio antaŭ ol tu venins, kaj mi beniin lin? kaj li restos ja benita! ³⁴ Kiam Esav aŭdis la vortojn de sia patro, li ekkriis per tre granda kaj maldolĉa krio, kaj diris al sia patro: Benu ankaŭ min, ho mia patro! ³⁵ Kaj tiu diris: Tua frato venis kun ruzo kaj prenis tuan benon. ³⁶ Kaj Esav diris: Ĝuste do lia nomo estas Jakob, ĉar li submetis al mi la piedon jam du fojojn; mia unuenaskitecon li prenis, kaj jen li nun prenis mia benon! Kaj li diris: Ĉu tu ne rezervins por mi benon? ³⁷ Kaj Isaak respondis kaj diris al Esav: Jen mi fariin lin sinjoro super tu, kaj ĉiu lia fratojn mi doniin al li kiel servantojn, kaj grenon kaj moston mi havigis al li; kion do mi farion por tu, mia filo?

³⁸ Kaj Esav diris al sia patro: Ĉu ĝi estas la sola beno kiu tu havent? Benu ankaŭ min, ho mia patro! Kaj Esav ekploris per laŭta voĉo. ³⁹ Kaj lia patro Isaak respondis kaj diris al li:

Jen la graso de la tero estu en tua loko de loĝado kaj la ĉiela roso de supre; ⁴⁰ Kaj per tua glavo tu vivont, kaj tua fraton tu servont; sed kiam tu kontraŭbatalont, tu deĵetont lian jugon de tua kolo.

⁴¹ Kaj Esav ekmalamis Jakobon pro la beno per kiu benis lin lia patro; kaj Esav diris en sia koro: Baldaŭ la tagoj venomn de funebro pro mia patro, tiam mi mortigion mia fraton Jakob. ⁴² Kaj oni raportis al Rebeka la vortojn de ŝia pli maljuna filo Esav; tiam ŝi sendis kaj vokis sia pli juna filon Jakob, kaj diris al li: Jen tua frato Esav minacas mortigi tun; ⁴³ tial nun, mia filo, aŭskultu mia voĉon; kaj leviĝu, forkuru al mia frato Laban en Ĥaran; ⁴⁴ kaj loĝu ĉe li kelkan tempon, ĝis kvietiĝos la furiozo de tua frato; ⁴⁵ ĝis la kolero de tua frato deturniĝos de tu, kaj li forgesos kion tu farint al li. Tiam mi sendion kaj prenion tun de tie. Kial mi perdu vin ambaŭ en unu tago?

⁴⁶ Kaj Rebeka diris al Isaak: La vivo tedis mium pro la Ĥetidivoj; se Jakob prenos edzivon el ĉi tiu Ĥetidivoj, el la filivoj de la lando, tiam por kio mi vivu?

Genezo 28

Jakob iras al Mezopotamio

¹ Tiam Isaak alvokis Jakobon kaj benis lin, kaj ordonis lium, dirante: Ne prenu edzivon el la doĉoj Kanaanes. ² Leviĝu, iru Mezopotamion, al la domo de Betuel, la patro matres tua, kaj prenu tuum el tie edzivon el la filivoj de Laban, la frato de tua matro. ³ Kaj Dio la Plejpotenca benu tun kaj fruktigu tun kaj multigu tun, kaj kreskigu el tu amason da popoloj. ⁴ Kaj I donu tuum la benon de Abraham, al tu kaj al tua idaro kune kun tu, por ke tu heredu la landon de tua fremdeloĝado, kiun Dio donis al Abraham.

⁵ Kaj Isaak forsendis Jakobon, kaj tiu iris Mezopotamion, al Laban, la filo de Betuel la Siriano, frato de Rebeka, matro de Jakob kaj Esav. ⁶ Kiam Esav vidis, ke Isaak benis Jakobon kaj sendis lin en Mezopotamion por ke li prenu sium el tie edzivon, kaj ke, benante lin, li ordonis al li, dirante: Ne prenu edzivon el la doĉoj Kanaanes; ⁷ kaj ke Jakob obeis sia patron kaj sia matron kaj iris Mezopotamion: ⁸ tiam Esav vidis ke ne plaĉas la doĉoj Kanaana al lia patro Isaak. 9 Kaj Esav iris al Iŝmael kaj prenis sium Maĥalaton, filivo de Iŝmael, filo de Abraham, frativon Nebajotes, kiel edzivon krom sia alia edzivoj.

La sonĝo Jakobes

¹⁰ Kaj Jakob eliris el Beer-Ŝeba kaj iris en la direkto al Ĥaran. ¹¹ Li venis al iu loko kaj restis tie, por pasigi la nokton, ĉar la suno subiris. Kaj li prenis unu el la ŝtonoj de tiu loko kaj metis ĝin sub sia kapon kaj kuŝiĝis en tiu loko. ¹² Kaj li sonĝis: jen ŝtuparo staras sur la tero, kaj ĝia supro atingas la ĉielon, kaj jen anĝeloj de Dio iremn sur ĝi supren kaj malsupren. ¹³ Kaj jen la Eternulo staras sur ĝi, kaj diras: Mi estiov la Eternulo, la Dio de tua patro Abraham kaj la Dio de Isaak; la teron, sur kiu tu kuŝas Mi donion tuum kaj tua idarum. ¹⁴ Kaj tua idaro estos kiel la polvo de la tero, kaj tu disvastiĝon okcidenten kaj orienten kaj norden kaj suden, kaj per tu kaj tua idaro beniĝomn ĉiu gentoj de la tero. ¹⁵ Kaj Mi estiov kun tu, kaj Mi gardion tun ĉie kien tu iront, kaj Mi revenigion tun sur ĉi tiu teron; ĉar Mi ne forlasion tun ĝis Mi estion farinta tio kio Mi tuum diris.

¹⁶ Kaj Jakob vekiĝis el sia dormo, kaj li diris: Vere, la Eternulo estas en ĉi tiu loko, kaj mi ne sciiin. ¹⁷ Kaj li ektimis, kaj diris: Kiel timinda estas ĉi tiu loko! Estas nenio alia ol domo Dies, kaj ĉi tie estas la pordego de la ĉielaro. ¹⁸ Kaj frue matene Jakob leviĝis,  kaj prenis la ŝtonon kiu li estis metinta sub sia kapon, kaj starigis ĝin kiel monumenton, kaj verŝis oleon sur ĝia supron. ¹⁹ Kaj li donis al tiu loko la nomon Bet-El; sed antaŭe la nomo de la urbo estis Luz. ²⁰ Kaj Jakob faris sankta promeson, dirante: Se Dio estos kun mi kaj gardos min sur ĉi tiu vojo, kiun mi nun iras, kaj donos al mi panon por manĝi kaj veston por porti sur mi, ²¹ kaj mi revenion en paco al la domo mia patres, kaj la Eternulo estos por mi Dio: ²² tiam ĉi tiu ŝtono kiu mi starigion kiel monumenton, estos domo de Dio, kaj de ĉio, kion Tu donont al mi, mi oferion al Tu dekonon.

Genezo 29

Jakob renkontas Raĥelon

¹ Kaj Jakob levis sia piedojn kaj iris al la lando de la orientanoj. ² Kaj li vidis: jen estas puto sur la kampo kaj tri gregoj da ŝafoj kuŝas apud ĝi; ĉar el tiu puto oni trinkigadis la gregojn; kaj granda ŝtono estis sur la aperturo de la puto. ³ Kaj kiam tie kunvenis ĉiu gregoj, tiam oni deruladis la ŝtonon de sur la aperturo kaj trinkigadis la ŝafojn kaj denove remetadis la ŝtonon sur ĝia lokon sur la aperturo de la puto. ⁴ Kaj Jakob diris al ili: Fratoj, de kie vi estens? Kaj ili diris: Ni estiam el Ĥaran. ⁵ Kaj li diris: Ĉu vi konens Labanon, filon de Naĥor? Ili diris: Koniam. ⁶ Kaj li diris al ili: Ĉu li bone fartas? Kaj ili diris: Li fartas bone, kaj jen lis doĉo Raĥel venas kun la ŝafoj. ⁷ Kaj li diris: De la tago restas ja ankoraŭ multe, ankoraŭ ne estas la tempo, por kolekti la gregojn; trinkigu la ŝafojn kaj iru, paŝtu. ⁸ Kaj ili diris: Ni ne poviam ĝis kolektiĝiom ĉiu gregoj kaj oni derulos la ŝtonon de sur la aperturo de la puto, kaj tiam ni trinkigiom la ŝafojn.

⁹ Dum li ankoraŭ parolis kun ili, venis Raĥel kun la ŝafoj sia patres, ĉar ŝi paŝtis ilin. ¹⁰ Kaj kiam Jakob ekvidis Raĥelon, la filivon de Laban, frato de lia matro, kaj la ŝafojn de Laban, frato de lia matro, tiam Jakob alproksimiĝis, derulis la ŝtonon de sur la aperturo de la puto, kaj trinkigis la ŝafojn de Laban, la frato de lia matro. ¹¹ Kaj Jakob kisis Raĥelon kaj laŭte ekploris.

¹² Kaj Jakob diris al ŝi ke li estas parenco de ŝia patro kaj filuvo de Rebeka. Kaj ŝi kuris kaj diris al sia patro. ¹³ Kaj kiam Laban aŭdis la sciigon pri Jakob, filo de lia sestro, li kuris al li renkonte kaj ĉirkaŭprenis lin kaj kisis lin kaj venigis lin en sia domon. Kaj tiu rakontis al Laban ĉion. ¹⁴ Kaj Laban lium diris: Tu estas ja mia osto kaj mia karno! Kaj li loĝis ĉe li la tuta monaton.

2. Jakob edziĝas al Raĥel kaj Lea

¹⁵ Kaj Laban diris al Jakob: Ĉu pro tio ke tu estent mia parenco, tu devent servi min senpage? diru al mi kion mi deviov tuum pagi? ¹⁶ Laban havis du filivojn; la nomo de la pli maljuna estis Lea, kaj la nomo de la pli juna estis Raĥel. ¹⁷ La okuloj Leaes estimn malsana, sed Raĥel estis belforma kaj belvizaĝa. ¹⁸ Kaj Jakob ekamis Raĥelon, kaj diris: Mi servion tun sep jarojn pro Raĥel, tua pli juna doĉo. ¹⁹ Tiam Laban diris: Estas pli bone ke mi donu ŝin al tu ol ke mi donu ŝin al alia viro; loĝu ĉe mi. ²⁰ Kaj Jakob servis pro Raĥel sep jarojn, kaj ili estis en lia okuloj kiel kelke da tagoj, ĉar li amis ŝin.

²¹ Kaj Jakob diris al Laban: Donu mia edzivon, ĉar finiĝis mia tempo, kaj mi envenion al ŝi. ²² Kaj Laban kunvenigis ĉiu homojn de tiu loko kaj faris festenon. ²³ Sed vespere li prenis sia doĉon Lea kaj enirigis ŝin Jakobum; kaj tiu envenis al ŝi. ²⁴ Kaj Laban donis sia sklavivon Zilpa al Lea kiel sklavo.

²⁵ Sed matene montriĝis ke tio estas Lea. Tiam Jakob diris al Laban: Kion tu do farint al mi! Ĉu ne pro Raĥel mi serviin tun? Kial do trompins min? ²⁶ Tiam Laban diris: En nia loko ne estas moro ke oni donu la pli junan antaŭ ol la pli maljunan. ²⁷ La geedziga semajnon pasigu kun ĉi tiu, tiam mi donion tuum ankaŭ tiun, pro servo, kiun tu servont ĉe mi ankoraŭ alia sep jarojn. ²⁸ Kaj Jakob faris tiel kaj pasigis semajnon kun ĉi tiu. Kaj Laban donis al li sian filivon Raĥel kiel edzivon. ²⁹ Kaj Laban donis al sia doĉo Raĥel sia sklavivon Bilha kiel sklavo. ³⁰ Kaj Jakob envenis ankaŭ al Raĥel, kaj li amis Raĥelon pli ol Lean, kaj li servis ĉe Laban ankoraŭ alia sep jarojn.

3. La unua kvar filoj de Jakob

³¹ Kiam la Eternulo vidis ke Lea estas malamata, I malŝlosis ŝian uteron; sed Raĥel estis senfrukta. ³² Kaj Lea gravediĝis kaj naskis filon, kaj ŝi donis al li la nomon Ruben, ĉar ŝi diris: La Eternulo vidis mia mizeron, kaj nun mia edzo min amos. ³³ Kaj ŝi denove gravediĝis kaj naskis filon. Kaj ŝi diris: La Eternulo aŭdis ke mi estas malamata, tial I donis al mi ankaŭ ĉi tiun; kaj ŝi donis al li la nomon Simeon. ³⁴ Kaj ŝi denove gravediĝis kaj naskis filon. Kaj ŝi diris: Ĉi tiu fojon mia edzuvo aliĝos al mi, ĉar mi naskis lium tri filojn; tial al li estis donita la nomo Levi. ³⁵ Kaj ŝi denove gravediĝis kaj naskis filon. Kaj ŝi diris: Nun mi dankion la Eternulon; tial ŝi donis al li la nomon Jehuda. Kaj ŝi ĉesis naski.

Genezo 30

La rivaleco inter Lea kaj Raĥel

¹ Kiam Raĥel vidis ke ŝi ne naskas al Jakob, ŝi enviis sia sestron, kaj ŝi diris al Jakob: Donu al mi infanojn, ĉar alie mi mortion. ² Kaj Jakob forte ekkoleris Raĥelon, kaj diris: Ĉu mi anstataŭas Dion, kiu rifuzis al tu frukton de ventro? ³ Kaj ŝi diris: Jen estas mia sklavivo Bilha; envenu al ŝi, ke ŝi nasku sur mia genuoj kaj ke mi ankaŭ ricevu filojn per ŝi. ⁴ Kaj ŝi donis lium sia sklavivon Bilha kiel edzivon, kaj Jakob envenis al ŝi. ⁵ Kaj Bilha gravediĝis kaj naskis al Jakob filon. ⁶ Kaj Raĥel diris: Dio min juĝis kaj aŭdis mia voĉon kaj donis al mi filon; tial ŝi donis al li la nomon Dan. ⁷ Kaj Bilha, la sklavivo Raĥeles, denove gravediĝis kaj naskis Jakobum la dua filon. ⁸ Tiam Raĥel diris: Per Dia lukto mi luktiin kun mia frativo, kaj venkiin; kaj ŝi donis al li la nomon Naftali.

⁹ Kiam Lea vidis, ke ŝi ĉesis naski, ŝi prenis sia sklavivon Zilpa kaj donis ŝin al Jakob kiel edzivon. ¹⁰ Kaj Zilpa, la sklavivo de Lea, naskis Jakobum filon. ¹¹ Kaj Lea diris: Venis feliĉo! Kaj ŝi donis al li la nomon Gad. ¹² Kaj Zilpa, la sklavivo de Lea, naskis ankoraŭ alia filon al Jakob. ¹³ Kaj Lea diris: Por mia bono; ĉar la ivoj diromn, ke estas al mi bone. Kaj ŝi donis al li la nomon Aŝer.

¹⁴ Ruben iris en la tempo de rikoltado de tritiko kaj trovis mandragorojn sur la kampo, kaj li alportis ilin al sia matro Lea. Kaj Raĥel diris Leaum: Donu al mi el la amradikoj de tua filo. ¹⁵ Sed tiu diris al ŝi: Ĉu ne sufiĉas tuum ke tu prenis mia edzuvon, kaj tu volent preni ankaŭ la mandragorojn de mia filo? Tiam Raĥel diris: Nu, li kuŝu kun tu ĉi tiu nokton por la mandragoroj de tua filo. ¹⁶ Kiam Jakob venis de la kampo vespere, Lea eliris al li renkonte, kaj diris: Al mi venu ĉar mi aĉetis tun per la amradikoj de mia filo. Kaj li kuŝis kun ŝi en tiu nokto. ¹⁷ Kaj Dio aŭdis Lean, kaj ŝi gravediĝis kaj naskis al Jakob la kvina filon. ¹⁸ Kaj Lea diris: Dio donis al mi rekompencon por tio ke mi doniin mia sklavivon al mia edzuvo; kaj ŝi donis al li la nomon Isaĥar. ¹⁹ Kaj Lea denove gravediĝis kaj naskis al Jakob la sesa filon. ²⁰ Kaj Lea diris: Havigis al mi Dio bona havon; nun mia edzuvo loĝos ĉe mi, ĉar mi naskis al li ses filojn. Kaj ŝi donis al li la nomon Zebulun. ²¹ Kaj poste ŝi naskis filivon, kaj ŝi donis al sia doĉo la nomon Dina.

La Eternulo Malŝlosas la uteron Raĥeles

²² Kaj Dio rememoris Raĥelon, kaj Dio elaŭdis ŝin kaj malŝlosis ŝia uteron. ²³ Kaj ŝi gravediĝis kaj naskis filuvon. Kaj ŝi diris: Dio forprenis mia malhonoron. ²⁴ Kaj ŝi donis al li la nomon Jozef, dirante: La Eternulo aldonos al mi alia filon.

La interkonsento pri la brutaro Labanes

²⁵ Kiam Raĥel naskis Jozefon, Jakob diris al Laban: Forliberigu min, kaj mi irion al mia loko kaj al mia lando. ²⁶ Nun donu mium mia edzivojn kaj mia infanojn, pro kiu  mi serviin tun, kaj mi irion; ĉar tu konent la servon per kiu mi servis tun.

²⁷ Kaj Laban diris al li: Ho, se mi povion akiri tuan favoron! mi spertis, ke la Eternulo benis min pro tu. ²⁸ Kaj li diris: Difinu, kia rekompencon mi ŝuldas tuum, kaj mi donion. ²⁹ Kaj tiu diris al li: Tu scient, kiel mi serviin tun kaj kia fariĝis tua brutaro ĉe mi; ³⁰ ĉar malmulte tu havint antaŭ mi, sed nun ĝi multe vastiĝis; kaj la Eternulo benis tun post mia veno; kaj nun, kiam mi laborion ankaŭ por mia domo?

³¹ Kaj Laban diris: Kion mi doniun al tu? Kaj Jakob diris: Donu al mi nenion; sed se tu faront al mi jenon, tiam mi denove paŝtion kaj gardion via ŝafojn: ³² mi pasion hodiaŭ tra tua tuta ŝafaro; apartigu el ĝi ĉiu ŝafon mikskoloran kaj makulitan kaj ĉiu bruton nigra inter la ŝafoj, kaj ĉiu kapron makulita kaj mikskolora; kaj ili estu mia rekompenco. ³³ Mia justeco respondos por mi en la morgaŭa tago, kiam tu venont vidi mia rekompencon; ĉiu el la kaproj kiu ne estos mikskolora aŭ makulita, kaj ĉiu el la ŝafoj kiu ne estos nigra, estu rigardata kiel ŝtelita de mi. ³⁴ Kaj Laban diris: Ĝi estu, kiel tu dirint.

La brutara magio de Jakob

³⁵ Kaj en tiu tago li apartigis la striita kaj makulita virkaprojn, kaj la mikskolora kaj makulita malvirkaprojn, kaj ĉiu kiu havimn sur si iom da blankaĵo, kaj ĉiu ŝafojn kiu estimn nigra; kaj li transdonis ilin en la manojn de sia filoj. ³⁶ Kaj li faris interspacon de tritaga irado inter si kaj Jakob. Kaj Jakob paŝtis la restinta ŝafojn de Laban. ³⁷ Kaj Jakob prenis al si bastonojn el verda poploj, migdalarboj, kaj platanarboj, kaj senŝeligis sur ili blanka striojn tiamaniere ke la blankaĵo sur la bastonoj elmontriĝis. ³⁸ Kaj li metis la skrapitajn bastonojn antaŭ la ŝafoj en la akvotrinkiga kanalojn, al kiu la ŝafoj venadimn por trinki, kaj ili gravediĝadimn, kiam ili venadimn trinki. ³⁹ Kaj la ŝafoj gravediĝimn super la bastonoj, kaj ili naskimn ŝafidojn striita, mikskolora, kaj makulita.  ⁴⁰ Kaj la ŝafidojn Jakob apartigis, kaj li turnis la vizaĝojn de la brutoj kontraŭ la striita kaj kontraŭ la nigra bruton de Laban; sed sia brutarojn li apartigis kaj ne almiksis ilin al la brutoj de Laban. ⁴¹ Ĉiufoje, kiam la forta brutoj pasiiĝimn, Jakob metis la bastonojn en la kanaloj antaŭ la okuloj la brutojes, por ke ili pasiiĝu antaŭ la bastonoj; ⁴² sed kiam la brutoj estimn malforta, li ne metis. Tiamaniere la malforta bestoj fariĝimn apartenaĵo de Laban, kaj la forta bestoj fariĝimn apartenaĵo de Jakob. ⁴³ Kaj tiu homo fariĝis eksterordinare riĉa, kaj li havis multe da brutoj kaj sklavivojn kaj sklavuvojn kaj kamelojn kaj azenojn.

Genezo 31

Jakob fuĝas for de Laban

¹ Li aŭdis, ke la filoj de Laban parolimn jene:

Jakob forprenis la tutan havo de nia patro, kaj el la havo de nia patro li akiris la tutan riĉeco.

². Kaj Jakob vidis laŭ la vizaĝo de Laban, ke li ne estas rilate al li tia, kia li estis hieraŭ kaj antaŭhieraŭ. ³. Kaj la Eternulo Jakobum diris: Reiru en la landon de tua patroj kaj en tua naskiĝlandon, kaj Mi estion kun tu.

⁴ Tiam Jakob sendis kaj vokis Raĥelon kaj Lean sur la kampon al sia brutaro, ⁵ kaj diris al ili: Mi vidiov laŭ la vizaĝo tua patres, ke li ne rilatas mium tiel, kiel li rilatis hieraŭ kaj antaŭhieraŭ; sed la Dio de mia patro estis kun mi. ⁶ Vi sciens ke per ĉiu mia fortoj mi serviin via patron. ⁷ Sed via patro trompis min kaj dekfoje ŝanĝis mia laborpagon; tamen Dio ne lasis lin fari malbonon al mi. ⁸ Kiam li diris:  Brutoj mikskolora via rekompenco — tiam ĉiu brutoj naskis idojn mikskolora; kaj kiam li diris: Striitaj estu tua rekompenco — tiam ĉiu naskis striitajn. ⁹ Tiamaniere Dio forprenis la brutojn de via patro kaj donis al mi. ¹⁰ En la tempo kiam la brutoj pasiiĝimn, mi leviin mia okulojn kaj vidiin en sonĝo, ke la virbestoj kiu leviĝimn sur la brutojn estemn striita, mikskolora, kaj makulita. ¹¹ Kaj anĝelo de Dio diris al mi en la sonĝo: Jakob! kaj mi diriin: Jen mi estiov. ¹² Kaj I diris: Levu tua okulojn kaj vidu: ĉiu virbestoj kiu leviĝimn sur la brutojn, estemn striita, mikskolora, kaj makulita, ĉar Mi vidiin ĉion kio Laban faras al vi. ¹³ Mi estiov la Dio el Bet-El, kie tu verŝint oleon sur la monumenton kaj kie tu farint promeson sankta Mium. Nun leviĝu, eliru el ĉi tiu lando kaj reiru en la landon de tua naskiĝo. 

¹⁴ Kaj Raĥel kaj Lea respondimn kaj dirimn al li: Ĉu ni haviam ankoraŭ parton kaj heredon en la domo nia patres? ¹⁵ Li rigardas ja nin kiel fremdulivojn; ĉar li vendis nin kaj eĉ formanĝis nia monon. ¹⁶ Ĉar la tuta riĉo, kiun Dio forprenis de nia patro, apartenas nium kaj infanojum nia. Kaj faru nun ĉion kio Dio diris al tu.

¹⁷ Jakob leviĝis, kaj metis sia infanojn kaj sia edzivojn sur la kamelojn. ¹⁸ Kaj li forkondukis sia tuta brutaron kaj sia tuta havon kiu li akiris, sia propraĵon kiun li akiris en Mezopotamio, por iri al sia patro Isaak en la landon Kanaanan. ¹⁹ Laban estis foririnta por tondi sia ŝafojn; tiam Raĥel ŝtelis la doma diojn de sia patro. ²⁰ Jakob trompis la atenton de Laban la Siriano, ne dirante al li ke li forkuras. ²¹ Kaj li rapide foriris kune kun ĉio kio li havis. Kaj li transpasis la Riveron kaj direktiĝis al la monto Gilead.

²² Oni diris al Laban en la tria tago ke Jakob forkuris. ²³ Tiam li prenis kun si sia fratojn, kaj kuris post li distancon de sep tagoj kaj kuratingis lin sur la monto Gilead. ²⁴ Tiam Dio aperis al Laban la Siriano nokte en la sonĝo, kaj diris al li: Gardu tun, ke tu ne parolu kun Jakob bone nek malbone. ²⁵ Laban kuratingis Jakobon. Jakob starigis sia tendon sur la monto, kaj Laban aranĝis sia fratojn ankaŭ sur la monto Gilead.

²⁶ Kaj Laban diris al Jakob: Kion tu farint? Tu trompint min kaj forkondukint mia filivojn kvazaŭ militkaptitojn! ²⁷ Kial tu forkurint sekrete kaj kaŝe de mi, kaj ne dirint al mi? Mi foririgiun tun en gajeco kaj kun kantoj, kun tamburino kaj harpo. ²⁸ Tu eĉ ne lasis min kisi mia infanojn kaj filivojn! Malsaĝe tu agint. ²⁹ Mi haviov forton en mia mano por fari al tu malbonon; sed la Dio de tua patro hieraŭ diris al mi jene: Gardu tun, ke tu ne parolu kun Jakob bone aŭ malbone. ³⁰ Kaj se tu nun forirint, ĉar tu forte dezirint esti en la domo de tua patro, kial do tu ŝtelint mia diojn?

³¹ Tiam Jakob respondis kaj diris: Mi timiin; mi pensiin ke eble tu forrabont de mi tua filivojn. ³² Sed tiu, ĉe kiu tu trovont tua diojn, mortu. En la ĉeesto de nia parencoj serĉu ĉe mi tion kio estas tua, kaj prenu al tu. Jakob ne sciis ke Raĥel ilin ŝtelis. ³³ Tiam Laban eniris en la tendon de Jakob kaj en la tendon de Lea kaj en la tendon de la du sklavivoj, kaj li ne trovis. Kaj li eliris el la tendo de Lea kaj eniris en la tendon Raĥeles. ³⁴ Sed Raĥel prenis la doma diojn kaj metis ilin sub la selon de la kamelo kaj sidiĝis sur ili. Kaj Laban palpe esploris la tutan tendon kaj ne trovis. ³⁵ Kaj ŝi diris al sia patro: Mia sinjoro ne koleru, ke mi ne povas stariĝi antaŭ tu, ĉar mi haviov la viriva ordinaraĵon. Kaj li serĉis kaj ne trovis la doma diojn.

³⁶ Kaj Jakob ekkoleris kaj disputis kun Laban, kaj diris al li: Kia estas mia kulpo, kia estas mia peko, ke tu persekutent min? ³⁷ Tu trapalpint ĉiu mia apartenaĵojn; kion tu trovint el la apartenaĵoj tua domes? elmetu ĉi tie antaŭ mia parencoj kaj tua, kaj ili juĝu inter ni ambaŭ. ³⁸ Jam dudek jarojn mi estiov ĉe tu; tua ŝafoj kaj kaproj ne estimn seninfana; la virŝafojn el via brutaro mi ne manĝiin; ³⁹ kion sovaĝaj bestoj disŝirimn, tion mi ne alportiin al tu: ĝi estis mia perdo; de mi tu postulint ĉion kio estis ŝtelita en tago aŭ ŝtelita en nokto; ⁴⁰ dum la tago min konsumis la varmego, kaj dum la nokto la malvarmo; kaj dormo kuris for de mia okuloj. ⁴¹ Tia estimn la dudek jaroj, dum kiu mi serviin tun en tua domo, dek kvar jarojn pro tua du filivoj kaj ses jarojn pro tua brutoj; kaj tu ŝanĝint mia laborpagon dekfoje. ⁴² Se ne estus kun mi la Dio mia patro, la Dio Abrahames kaj Timo Isaakes, tu nun foririgiunt min kun nenio. Mia mizeron kaj la laboron de mia manoj vidis Dio kaj ĝustigis tun hieraŭ.

La Pakto de Jakob kaj Laban

⁴³ Tiam Laban respondis kaj diris al Jakob: La filivoj estemn mia doĉoj, kaj la infanoj estemn mia infanoj, kaj la brutoj estemn mia brutoj, kaj ĉio kio tu vident estas mia; sed kion mi poviov fari hodiaŭ al mia filivoj, kaj al ilia infanoj kiu ili naskis? ⁴⁴ Nun ni faru interligon, mi kaj tu, kaj ĝi estu atesto inter mi kaj tu.

⁴⁵ Tiam Jakob prenis ŝtonon kaj starigis ĝin kiel memorsignon. ⁴⁶ Kaj Jakob diris al sia parencoj: Kolektu ŝtonojn. Kaj ili prenimn ŝtonojn kaj farimn monteton; kaj ili manĝimn tie sur la monteto. ⁴⁷ Kaj Laban donis al ĝi la nomon Jegar-Sahaduta, sed Jakob donis al ĝi la nomon Galeed. ⁴⁸ Laban diris: Ĉi tiu monteto estu nun atesto inter mi kaj tu; tial ĝi ricevis la nomon Galeed; ⁴⁹ ankaŭ la nomon Micpa; ĉar li diris: Dio observu inter mi kaj tu, kiam ni malaperiom unu de la alia. ⁵⁰ Se tu agont malbone kontraŭ mia filivoj kaj se tu prenont alia edzivojn krom mia filivoj, tiam, se neniu estos ĉe ni, vidu, ke Dio estas atestanto inter mi kaj tu. ⁵¹ Kaj Laban diris al Jakob: Jen estas ĉi tiu monteto, kaj jen estas la memorsigno kiu mi starigiin inter mi kaj tu; ⁵² atesto estu ĉi tiu monteto, kaj atesto estu la memorsigno, ke mi ne transirion al tu trans ĉi tiu monteton kaj tu ne transiront al mi trans ĉi tiu monteton kaj trans la memorsignon por malbono. ⁵³ La Dio Abrahames kaj la Dio Naĥores juĝu inter ni, la Dio de ilia patro.

Kaj Jakob ĵuris al li per la Timo sia patres Isaak. ⁵⁴ Kaj Jakob oferbuĉis oferon sur la monto, kaj li invitis sia parencojn manĝi panon; kaj ili manĝimn panon kaj tradormimn la nokton sur la monto.

Genezo 32

¹ Laban leviĝis frue matene kaj kisis sia infanojn kaj sia filivojn kaj benis ilin, kaj foriris; kaj Laban reiris al sia loko.

² Kaj Jakob iris sia vojon. Kaj anĝeloj de Dio renkontiĝimn kun li. 3 Kaj kiam Jakob vidis ilin, li diris: Tio estas militistaro de Dio; kaj li donis la nomon Maĥanaim al tiu loko.

Jakob prepariĝas renkonti sia fraton Esav

⁴ Jakob sendis antaŭ si senditojn al sia frato Esav en la landon Seir, en la regionon de Edom. ⁵ Kaj li ordonis al ili jene: Tiele diru al mia sinjoro Esav: Jen kion diris tua sklavo Jakob: Mi loĝiin ĉe Laban kaj restiin tie ĝis nun. ⁶ Mi haviov bovojn kaj azenojn, ŝafojn kaj sklavuvojn kaj sklavivojn; kaj mi sendiov por sciigi mia sinjoron, por ke mi akiru tua favoron. ⁷ Kaj la senditoj revenimn Jakobum, kaj dirimn: Ni veniim al tua frato Esav; li iras renkonte al tu, kaj kvarcent homoj iremn kune kun li. ⁸ Tiam Jakob tre ektimis kaj afliktiĝis. Kaj li dividis la homojn kiu estimn kun li, kaj la ŝafojn kaj la bovojn kaj la kamelojn, en du taĉmentojn; ⁹ kaj li diris: Se Esav venos al unu taĉmento kaj venkobatos ĝin, tiam la restinta taĉmento sin savos.

¹⁰ Kaj Jakob diris: Dio de mia patro Abraham kaj Dio de mia patro Isaak, Eternulo, kiu diris al mi: Reiru en tuan landon kaj en tuan naskiĝlokon, kaj Mi farion al tu bonon; ¹¹ mi estiov tro malgranda por ĉiu favorkoraĵoj kaj por la tuta bonaĵo, kiun Tu farint al Tua sklavo; ĉar kun mia bastono mi transiriin ĉi tiu Jordanon, kaj nun mi haviov du taĉmentojn. ¹² Savu min de la mano mia frato, de la mano de Esav; ĉar mi timiov lin, ke li eble venos kaj mortigos ĉe mi la matron kun la infanoj. ¹³ Tu dirint ja: Mi fariin bonon al tu, kaj Mi farion tua idaron tia kia estas la apudmara sablo, kiun oni ne povas kalkuli pro multegeco. ¹⁴ Kaj li pasigis tie la nokton. Kaj li prenis el tio kio li havis sub la mano, donacon por sia frato Esav: ¹⁵ ducent kaprivojn kaj dudek virkaprojn, ducent ŝafivojn kaj dudek virŝafojn, ¹⁶ tridek mamnutranta kamelojn kun ilia idoj, kvardek bovivojn kaj dek virbovojn, dudek azenivojn kaj dek azenidojn. ¹⁷ Kaj li transdonis en la manojn de sia sklavoj ĉiu gregon aparte, kaj li diris al sia sklavoj: Iru antaŭ mi kaj lasu libera interspacon inter unu grego kaj alia. ¹⁸ Kaj al la unua li ordonis jene: Se tun renkontos mia frato Esav kaj demandos tun: Kies tu estent? Kaj kien tu irent? kaj al kiu apartenas tio kio estas antaŭ tu? ¹⁹ tiam diru: Al tua sklavo Jakob; ĝi estas donaco, sendata al mia sinjoro Esav, kaj jen li ankaŭ mem estas post ni. ²⁰ Kaj li ordonis ankaŭ al la dua, ankaŭ al la tria, ankaŭ al ĉiu kiu irimn post la gregoj, dirante: Tiamaniere parolu al Esav, kiam tu renkontont lin. ²¹ Kaj diru: Jen ankaŭ tua sklavo Jakob iras post ni. Ĉar li pensis: Mi pardonemigion lin per la donaco, kiu iras antaŭ mi, kaj poste mi vidion lian vizaĝon; eble li akceptos min favore. ²² Kaj la donaco pasis antaŭ li; sed li pasigis tiun nokton en la tendaro.

La luktado de Jakobes

²³ Kaj li leviĝis en tiu nokto, kaj prenis sia du edzivojn kaj sia du sklavivojn kaj sia dek unu infanojn, kaj transpasis la vadejon de Jabok. ²⁴ Kaj li prenis ilin kaj transirigis ilin trans la riveron, kaj transigis tion kio li havis. ²⁵ Kaj Jakob restis sola. Kaj iu luktis kun li ĝis la apero de la matenruĝo. ²⁶. Vidinte ke tiu ne povas lin venki, tiu tuŝis la artikon de lia femuro; kaj la femuro Jakobes elartikiĝis, dum li luktis kun tiu. ²⁷ Kaj tiu diris: Forliberigu min, ĉar leviĝis la matenruĝo. Sed li diris: Mi ne forliberigion tun antaŭ ol tu min benont. ²⁸ Kaj tiu diris: Kia estas tua nomo? Kaj li respondis: Jakob. ²⁹ Tiam tiu diris: Ne Jakob estu de nun tua nomo, sed Izrael; ĉar tu luktint kun Dio kaj kun homoj, kaj tu venkint. ³⁰ Kaj Jakob demandis, dirante: Diru tuan nomon. Sed tiu diris: Por kio tu demandas mian nomon? Kaj i benis lin tie. ³¹ Kaj Jakob donis al tiu loko la nomon Penuel, dirante: Ĉar mi vidiin Dion, vizaĝon kontraŭ vizaĝo, kaj mia animo saviĝis. ³² La suno leviĝis antaŭ li, kiam li trapasis Penuelon; kaj li lamis per sia femuro. ³³ Tial la Izraelidoj ne manĝemn ĝis la nuna tempo la tendenon kiu estas sur la artiko de la femuro, ĉar tiu tuŝis la femura artikon de Jakob ĉe la tendeno.

Genezo 33

Esav kaj Jakob faremn pacon

¹ Jakob levis sia okulojn, kaj vidis, ke jen venas Esav kaj kun li kvarcent homoj. Tiam li dividis la infanojn de Lea kaj de Raĥel kaj de la du sklavivoj. ² Kaj li starigis la sklavivojn kaj ilia infanojn antaŭe, Lean kun ŝia infanoj poste, kaj Raĥelon kun Jozef en la fino. ³ Kaj li mem pasis preter ilin, kaj kliniĝis ĝis la tero sep fojojn, antaŭ ol li atingis sia fraton. ⁴ Sed Esav kuris lium renkonte kaj ĉirkaŭprenis lin, kaj ĵetis sin sur lia kolon kaj kisis lin; kaj ili plorimn. ⁵ Esav levis sia okulojn kaj ekvidis la virivojn kaj la infanojn, kaj diris: Kiu estemn ĉe tu ĉi tiu? Jakob respondis: La infanoj kiu Dio favore donis al tua sklavo. ⁶ Tiam alproksimiĝis la sklavivoj, ili kaj ilia infanoj, kaj profunde kliniĝimn. ⁷ Poste alproksimiĝis ankaŭ Lea kaj ŝia infanoj kaj kliniĝimn; fine alproksimiĝis Jozef kaj Raĥel kaj kliniĝimn.

⁸ Tiam Esav diris: Kio estas tiu tuta taĉmento, kiun mi renkontis? Kaj Jakob respondis: Por akiri la favoron de mia sinjoro. ⁹ Sed Esav diris: Haviov multe, frato mia; kio apartenas al tu, tio restu ĉe tu. ¹⁰ Kaj Jakob diris: Ho ne! Se mi akiris tua favoron, prenu mia donacon el mia mano; ĉar mi vidiin tua vizaĝon, kvazaŭ mi vidiun la vizaĝon de Dio, kaj tu montriĝint favora al mi. ¹¹ Prenu mia benon, kiu estas alportita al tu; ĉar Dio favore donis al mi kaj mi havas ĉion. Kaj li insistis, kaj tiu prenis.

¹² Kaj Esav diris: Ni leviĝu kaj iru, kaj mi irion apud tu. ¹³ Sed Jakob diris al li: Mia sinjoro scias ke la infanoj estemn tenera, kaj la ŝafoj kaj bovoj ĉe mi estemn tro juna; se oni pelos ilin dum unu tago, la brutaro mortos. ¹⁴ Mia sinjoro iru antaŭ sia sklavo, kaj mi kondukion malrapide, kiel iromn la brutoj kiu estemn antaŭ mi, kaj kiel iromn la infanoj, ĝis mi venion al mia sinjoro en Seir. ¹⁵ Tiam Esav diris: Mi restigion ĉe tu iun el la homoj kiu estas kun mi. Sed Jakob diris: Por kio? lasu min nur posedi la favoron sinjores mia. ¹⁶ Kaj en tiu tago Esav returne foriris sia vojon al Seir. ¹⁷ Kaj Jakob ekiris al Sukot kaj konstruis domon al si, kaj por sia brutoj li faris kabanojn; tial la loko ricevis la nomon Sukot.

Jakob ekloĝis en Ŝeĥem

¹⁸ Veninte el Mezopotamio, Jakob alvenis bonstate en la urbo de Ŝeĥem, kiu estas en la lando Kanaana; kaj li starigis sia tendaron antaŭ la urbo. ¹⁹ Kaj la kampoparton, sur kiu li starigis sia tendon, li aĉetis el la manoj de la filoj Ĥamores, patro Ŝeĥemes, por cent kesitoj.

Genezo 34

Dina estas perfortita

¹ Dina, la filivo de Lea, kiun ŝi naskis al Jakob, eliris por vidi la doĉoj de la lando. ² Kaj vidis ŝin Ŝeĥem, filuvo de Ĥamor la Ĥivido, princo de la lando, kaj li prenis ŝin kaj kuŝis kun ŝi kaj faris al ŝi perfortaĵon. ³ Kaj algluiĝis lia animo al Dina, la doĉo de Jakob, kaj li ekamis la junulivon kaj parolis al ŝia koro. ⁴ Kaj Ŝeĥem diris al sia patro Ĥamor jene: Prenu mium ĉi tiu puelon kiel edzivon.

⁵ Jakob aŭdis ke li senhonorigis lia doĉon Dina; sed lia filoj estimn kun lia brutoj sur la kampo, tial Jakob silentis ĝis ilia veno. ⁶ Kaj Ĥamor, la patro Ŝeĥemes, eliris al Jakob por paroli kun li. ⁷ Sed la filoj de Jakob venimn de la kampo. Kiam ili aŭdimn, ili ĉagreniĝimn kaj forte koleriĝimn ke Ŝeĥem faris malnoblaĵon en Izrael, kuŝinte kun la filivo Jakobes, kio ne devis esti farata.

⁸ Ĥamor ekparolis al ili, dirante: Ŝeĥem, filo mia, deziregas per sia animo via doĉon; donu ŝin al li kiel edzivon. ⁹ Kaj boparenciĝu kun ni: via doĉojn donu nium, kaj nia doĉojn prenu vium. ¹⁰ Kaj loĝu kun ni, kaj la lando estos antaŭ vi; loĝu kaj faru negocojn kaj akiru posedaĵojn en ĝi. ¹¹ Kaj Ŝeĥem diris al ŝia patro kaj al ŝia fratoj: Estu favoraj al mi; kaj kion vi dirons al mi, mi doniom. ¹² Postulu mium tre granda doton kaj donacojn, kaj mi donion kion vi dirons al mi; nur donu al mi la puelon kiel edzinon.

¹³ Kaj la filoj Jakobes ruze respondimn al Ŝeĥem kaj al lia patro Ĥamor, kaj parolimn tiel pro tio ke li senhonorigimn ilian sestron Dina; ¹⁴ kaj ili dirimn al ili: Ni ne poviam fari tion kaj doni nia sestron al viruvo kiu ne estas cirkumcidita; ĉar tio estus por ni hontindaĵo. ¹⁵ Nur tiam ni doniom al vi nia konsenton se vi estons kiel ni kaj cirkumcidons ĉe vi ĉiu virseksulon. ¹⁶ Tiam ni doniom nia filivojn al vi kaj via filivojn ni preniom al ni, kaj ni loĝiom kun vi, kaj ni estiom unu popolo. ¹⁷ Sed se vi ne konsentons lasi cirkumcidi vin, tiam ni preniom nia filivon kaj foririom.

¹⁸ Ilia parolo plaĉis al Ĥamor, kaj al Ŝeĥem, la filo Ĥamores. ¹⁹ Kaj la junulo ne prokrastis fari la aferon, ĉar li deziris la filivon de Jakob; kaj li estis la plej honorata inter ĉiu domanoj de sia patro.

La Masakro ĉe Ŝeĥem

²⁰ Kaj Ĥamor kaj lia filo Ŝeĥem venimn al la pordego de sia urbo kaj ekparolimn al la loĝantoj de sia urbo, dirante: ²¹ Tiu homoj estemn paca kun ni; tial ili loĝu en la lando kaj faru en ĝi negocojn; la lando estas ja grandspaca por ili. Ilia filivojn ni prenu nium kiel edzivojn, kaj nia filivojn ni donu ilium. ²² Sed nur en tia okazo tiu homoj konsentas loĝi kun ni kaj esti unu popolo, se ni cirkumcidiom ĉe ni ĉiu virseksulon, kiel ili estemn cirkumcidita. ²³ Ilia akiritaĵo kaj havaĵo kaj ĉiu ilia brutoj fariĝomn ja nia, se ni nur doniom al ili nia konsenton kaj ili loĝomn kun ni.

²⁴ Kaj obeimn al Ĥamor kaj al lia filo Ŝeĥem ĉiuj eliranta el la pordego de lia urbo; kaj cirkumcidiĝimn ĉiu virseksuloj, ĉiuj eliranta el la pordego de lia urbo. ²⁵ En la tria tago, kiam ili estimn malsana, du filoj Jakobes, Simeon kaj Levi, fratoj de Dina, prenimn ĉiu sia glavon kaj venimn sentime en la urbon kaj mortigimn ĉiu virseksulojn. ²⁶ Kaj Ĥamoron kaj lia filon Ŝeĥem ili mortigimn per glavo, kaj prenimn Dinan el la domo de Ŝeĥem kaj elirimn.

²⁷ La filoj de Jakob venimn al la mortigitoj, kaj prirabis la urbon pro tio ke ili senhonorigimn ilia sestron. ²⁸ Ilia ŝafojn kaj ilia bovojn kaj ilia azenojn, kaj ĉion, kio estis en la urbo, kaj tion, kio estis sur la kampo, ili prenimn. ²⁹ Kaj ilia tuta riĉon kaj ĉiu ilia infanojn kaj ilia edzivojn ili malliberigimn, kaj rabimn ĉion, kio estis en la domoj.

³⁰ Tiam Jakob diris al Simeon kaj al Levi: Vi afliktins min kaj farins min malaminda por la loĝantoj de la lando, por la Kanaanidoj kaj Perizidoj. Mi haviov ja malmulte da homoj; kiam ili kolektiĝomn kontraŭ mi kaj venkobatomn min tiam estomn ekstermita mi kaj mia domo. ³¹ Sed ili dirimn: Ĉu estas permesite agi kun nia sestro kiel kun publikulivo?

Genezo 35

Jakob venas al la sanktejo ĉe Bet-El

¹ Kaj Dio diris al Jakob: Leviĝu, iru al Bet-El kaj loĝu tie; kaj faru tie altaron al Dio, kiu aperis al tu kiam tu kuris de tua frato Esav. ² Tiam Jakob diris al sia domanaro, kaj al ĉiu kiu estimn kun li: Forigu la fremda diojn kiu estemn inter vi, kaj puriĝu kaj ŝanĝu via vestojn. ³ Kaj ni leviĝu, kaj ni iru al Bet-El; kaj mi farion tie altaron al Dio, kiu atentis min en la tago de mia mizero, kaj estis kun mi sur la vojo kiu mi iris.

⁴ Kaj ili donimn al Jakob ĉiu fremda diojn kiu estimn en ilia manoj, kaj la ringojn kiu estimn en ilia oreloj; kaj Jakob enfosis ilin sub la kverko kiu estis apud Ŝeĥem. ⁵ Kaj ili ekirimn. Kaj timo de Dio venis sur la urbojn kiu estimn ĉirkaŭ ili, kaj ili ne persekutimn la filojn Jakobes.

⁶ Jakob venis al la urbo Luz, kiu estas en la lando Kanaana kaj havas ankaŭ la nomon Bet-El, li kaj ĉiu homoj kiu estimn kun li. ⁷ Kaj li konstruis altaron tie, kaj donis al la loko la nomon El-Bet-El; ĉar Dio tie aperis lium kiam li kuris de sia frato. ⁸ Tiam mortis Debora, la mamnutrintivo de Rebeka, kaj oni ŝin enterigis apud Bet-El, sub la kverko. Kaj tiu loko ricevis la nomon Alon-Baĥut.

Jakob fariĝas Izrael

⁹ Kaj denove Dio aperis al Jakob kiam li revenis el Mezopotamio, kaj benis lin. ¹⁰ Kaj Dio diris al li: Tua nomo estas Jakob; tamen ne plue estu nomata Jakob, sed Izrael estu nomo tua. Kaj I donis al li la nomon Izrael. ¹¹ Kaj Dio diris al li: Mi estiov Dio la Plejpotenca; fruktu kaj multiĝu; popolo kaj popolaro fariĝomn el tu, kaj reĝoj eliromn el tua lumbo. ¹² Kaj la landon kiu Mi doniin al Abraham kaj al Isaak, Mi donion al tu, kaj al tua idaro post tu Mi donion la landon. ¹³ Kaj Dio forleviĝis de li sur la loko kie I parolis kun li.

La naskiĝo de Benjamen kaj la morto de Raĥel kaj Isaak

¹⁴ Jakob starigis monumenton sur la loko kie I parolis kun li, monumenton ŝtona; kaj li verŝis sur ĝin verŝoferon, kaj li verŝis sur ĝin oleon. ¹⁵ Kaj al la loko, kie Dio parolis kun li, Jakob donis la nomon Bet-El.

¹⁶ Kaj ili forlasimn Bet-Elon. Kiam restis ankoraŭ negranda interspaco por veni al Efrata, Raĥel naskis, kaj ŝia akuŝiĝo estis malfacila. ¹⁷ Dum ŝia akuŝiĝa suferado la akuŝistivo diris al ŝi: Ne timu, ĉar ankaŭ ĉi tiu ĉe tu estas filo. ¹⁸ Dum la elirado de ŝia animo, ĉar ŝi estis mortanta, ŝi donis al li la nomon Ben-Oni; sed lia patro donis al li la nomon Benjamen. ¹⁹ Kaj Raĥel mortis, kaj oni enterigis ŝin sur la vojo al Efrata, kiu estas Bet-Leĥem. ²⁰ Kaj Jakob starigis monumenton super ŝia tombo. Tio estas la tomba monumento de Raĥel ĝis la nuna tago.

²¹ Kaj Izrael formigris, kaj starigis sia tendon transe de la turo Eder. ²² En la tempo kiam Izrael loĝis en tiu lando, Ruben iris kaj kuŝis kun Bilha, la kromivo de lia patro. Kaj pri tio aŭdis Izrael.

La filoj de Jakob kaj la morto de Isaak

La filoj Jakobes estimn dek du: ²³ la filoj de Lea: Ruben, la unuenaskito de Jakob, kaj Simeon kaj Levi kaj Jehuda kaj Isaĥar kaj Zebulun; ²⁴ la filoj de Raĥel: Jozef kaj Benjamen; ²⁵ kaj la filoj de Bilha, sklavivo de Raĥel: Dan kaj Naftali; ²⁶ kaj la filoj de Zilpa, sklavivo de Lea: Gad kaj Aŝer. Tio estemn la filoj de Jakob, kiu naskiĝimn lium en Mezopotamio.

²⁷ Kaj Jakob venis al sia patro Isaak en Mamre, al Kirjat-Arba (tio estas Ĥebron), kie vivimn fremdule Abraham kaj Isaak. ²⁸ Isaak havis la aĝon de cent okdek jaroj. ²⁹ Kaj Isaak konsumiĝis kaj mortis kaj alkolektiĝis al sia popolo, estante aĝa kaj sata de vivo. Kaj enterigimn lin lia filoj Esav kaj Jakob.

Genezo 36

1. La genealogio de Esav, la patro de la Edomidoj

¹ Jen estas la generaciaro de Esav, kiu ankaŭ estas Edom. ² Esav prenis sia edzivojn el la Kanaanidinoj: Adan, filivon de Elon la Ĥetido, kaj Oholibaman, filivon de Ana, doĉo de Cibeon la Ĥivido, ³ kaj Basmaton, filivon de Iŝmael, sestron de Nebajot. ⁴ Kaj Ada naskis al Esav Elifazon, kaj Basmat naskis Reuelon. ⁵ Kaj Oholibama naskis Jeuŝon kaj Jalamon kaj Koraĥon. Tio estemn la filoj Esaves, kiu naskiĝimn al li en la lando Kanaana.

⁶ Kaj Esav prenis sia edzivojn kaj sia filuvojn kaj sia filivojn kaj ĉiu sia domanojn kaj sia havon kaj ĉiu sia brutojn kaj sia tuta akiritaĵon kiu li akiris en la lando Kanaana; kaj foriris en alia lando for de sia frato Jakob. ⁷ Ĉar ilia havo estis tiel granda ke ili ne povimn loĝi kune; kaj la lando, en kiu ili vivimn fremdule, ne povis teni ilin pro la grandeco de ilia brutaro. ⁸ Kaj Esav ekloĝis sur la monto Seir; Esav estas ankaŭ Edom.

⁹ Kaj jen estas la generaciaro de Esav, la patro de la Edomidoj, sur la monto Seir: ¹⁰ jen estemn la nomoj de la filoj Esaves: Elifaz, filo de Ada, edzivo Esaves; Reuel, filo de Basmat, edzivo Esaves. ¹¹ Kaj la filoj de Elifaz estimn: Teman, Omar, Cefo kaj Gatam kaj Kenaz. ¹² Kaj Timna estis kromvirivo Elifazes, filo de Esav, kaj ŝi naskis al Elifaz Amalekon. Tio estemn la filoj de Ada, edzivo Esaves. ¹³ Kaj jen estemn la filoj de Reuel: Naĥat kaj Zeraĥ, Ŝama kaj Miza. Tio estemn la filoj de Basmat, edzivo Esaves. ¹⁴ Kaj jen estemn la filoj de Oholibama, filivo de Ana, filivo de Cibeon, edzivo Esaves: ŝi naskis al Esav Jeuŝon kaj Jalamon kaj Koraĥon.

¹⁵ Jen estemn la ĉefoj de la filoj de Esav: la filoj de Elifaz, unuenaskito de Esav: ĉefo Teman, ĉefo Omar, ĉefo Cefo, ĉefo Kenaz, ¹⁶ ĉefo Koraĥ, ĉefo Gatam, ĉefo Amalek. Tio estemn la ĉefoj de Elifaz en la lando de Edom. Tio estemn la filoj de Ada.

¹⁷ Kaj jen estemn la filoj de Reuel, filo de Esav: ĉefo Naĥat, ĉefo Zeraĥ, ĉefo Ŝama, ĉefo Miza. Tio estemn la ĉefoj de Reuel en la lando de Edom. Tio estemn la filoj de Basmat, edzivo Esaves.

¹⁸ Kaj jen estemn la filoj de Oholibama, edzivo Esaves: ĉefo Jeuŝ, ĉefo Jalam, ĉefo Koraĥ. Tio estemn la ĉefoj de Oholibama, filivo de Ana, edzivo Esaves.

¹⁹ Tio estemn la filoj de Esav, kaj tio estemn ilia ĉefoj. Tio estas Edom.

²⁰ Jen estemn la filoj de Seir la Ĥorido, kiu loĝimn en la lando: Lotan kaj Ŝobal kaj Cibeon kaj Ana ²¹ kaj Diŝon kaj Ecer kaj Diŝan. Tio estemn la ĉefoj de la Ĥoridoj, filoj de Seir, en la lando de Edom.

²² La filoj de Lotan estimn: Ĥori kaj Hemam; kaj la sestro de Lotan estis Timna. ²³ Kaj jen estemn la filoj de Ŝobal: Alvan kaj Manaĥat kaj Ebal, Ŝefo kaj Onam. ²⁴ Kaj jen estemn la infanoj de Cibeon: Aja kaj Ana. Tio estas tiu Ana, kiu trovis la varma akvojn en la dezerto, kiam li paŝtis la azenojn de sia patro Cibeon.

²⁵ Kaj jen estemn la infanoj de Ana: Diŝon, kaj Oholibama, doĉo de Ana. ²⁶ Kaj jen estemn la filoj de Diŝon: Ĥemdan kaj Eŝban kaj Jitran kaj Keran. ²⁷ Jen estemn la filoj de Ecer: Bilhan kaj Zaavan kaj Akan. ²⁸ Jen estemn la filoj de Diŝan: Uc kaj Aran.

²⁹ Jen estemn la ĉefoj de la Ĥoridoj: ĉefo Lotan, ĉefo Ŝobal, ĉefo Cibeon, ĉefo Ana, ³⁰ ĉefo Diŝon, ĉefo Ecer, ĉefo Diŝan. Tio estemn la ĉefoj de la Ĥoridoj, laŭ la ordo de ilia ĉefeco en la lando Seir.

³¹ Kaj jen estemn la reĝoj kiu reĝimn en la lando de Edom antaŭ ol aperimn reĝoj ĉe la Izraelidoj: ³² En Edom reĝis Bela, filo de Beor, kaj la nomo de lia urbo estis Dinhaba. ³³ Kiam Bela mortis, ekreĝis anstataŭ li Jobab, filo de Zeraĥ el Bocra. ³⁴ Kiam mortis Jobab, ekreĝis anstataŭ li Ĥuŝam el la lando de la Temananoj. ³⁵ Kiam mortis Ĥuŝam ekreĝis anstataŭ li Hadad, filo de Bedad, kiu venkobatis la Midjanidojn sur la kampo de Moab; kaj la nomo de lia urbo estis Avit. ³⁶ Kiam mortis Hadad ekreĝis anstataŭ li Samla el Masreka. ³⁷ Kiam mortis Samla ekreĝis anstataŭ li Ŝaul el Reĥobot ĉe la Rivero. ³⁸ Kiam mortis Ŝaul ekreĝis anstataŭ li Baal-Ĥanan, filo de Aĥbor. ³⁹ Kiam mortis Baal-Ĥanan, filo de Aĥbor ekreĝis anstataŭ li Hadar; la nomo de lia urbo estis Pau, kaj la nomo de lia edzivo estis Mehetabel, filivo de Matred, doĉo de Me-Zahab.

⁴⁰ Kaj jen estemn la nomoj de la ĉefoj de Esav, laŭ ilia gentoj, lokoj, kaj nomoj: ĉefo Timna, ĉefo Alva, ĉefo Jetet, ⁴¹ ĉefo Oholibama, ĉefo Ela, ĉefo Pinon, ⁴² ĉefo Kenaz, ĉefo Teman, ĉefo Mibcar, ⁴³ ĉefo Magdiel, ĉefo Iram. Tio estemn la ĉefoj de Edom, kiel ili loĝis en la lando posedata de ili. Esav estis la patro de la Edomidoj.

Genezo 37

Jozef havas du sonĝojn

¹ Jakob loĝis en la lando en kiu lia patro loĝis fremdule, en la lando Kanaana. ² Jen estas la generaciaro de Jakob.

Jozef, havante la aĝon de dek sep jaroj, paŝtis la brutaron kune kun sia fratoj; li estis knabo kune kun la filoj de Bilha kaj la filoj de Zilpa, la edzivoj lia patres; kaj Jozef raportadis malbona famojn pri ili al ilia patro. ³ Kaj Izrael amis Jozefon pli ol ĉiu sia filojn ĉar li estis filo naskita lium en maljuneco; kaj li faris al li mikskoloran veston. ⁴ Ĉar la fratoj vidis ke ilia patro amas lin pli ol ĉiu lia fratojn, tial ili lin malamimn kaj ne povimn paroli kun li pace.

⁵ Jozef havis sonĝon kaj rakontis ĝin al sia fratoj; tiam ili ekmalamimn lin ankoraŭ pli. ⁶ Li diris al ili: Aŭskultu la sonĝon kiu mi sonĝis: ⁷ ni ligiim garbojn meze de la kampo; kaj jen mia garbo stariĝis kaj restis starante, kaj via garboj ĝin ĉirkaŭis kaj profunde kliniĝimn antaŭ mia garbo. ⁸ Tiam lia fratoj dirimn al li: Ĉu tu estont reĝo super ni? Aŭ ĉu tu regont super ni? Kaj ili ankoraŭ pli ekmalamimn lin pro lia sonĝoj kaj pro lia vortoj.

⁹ Kaj li sonĝis ankoraŭ alia sonĝon kaj rakontis ĝin al sia fratoj, kaj diris: Mi sonĝis ankoraŭ unu sonĝon: jen la suno kaj la luno kaj dek unu steloj kliniĝemn antaŭ mi. ¹⁰ Kaj li rakontis al sia patro kaj al sia fratoj; kaj lia patro faris riproĉon lium, kaj diris al li: Kion tu volent kun tiu sonĝo kiu tu sonĝint? Ĉu mi kaj tua matro kaj tua fratoj venomn por kliniĝi antaŭ tu ĝis la tero? ¹¹ Kaj lia fratoj lin enviimn, sed lia patro konservis la aferon en la memoro.

Homa trafiko

¹² Lia fratoj irimn paŝti la ŝafojn de sia patro en Ŝeĥem. ¹³ Kaj Izrael diris al Jozef: Tua fratoj paŝtas ja en Ŝeĥem; venu do, mi sendion tun al ili. Kaj tiu respondis al li: Jen mi estiov. ¹⁴ Kaj Izrael diris al li: Iru, rigardu kiel fartemn tua fratoj kaj kiel fartemn la ŝafoj, kaj alportu al mi respondon. Kaj li forsendis lin el la valo de Ĥebron, kaj tiu venis al Ŝeĥem.

¹⁵ Kaj iu viro trovis lin, kaj vidis ke li erarvagas sur la kampo; kaj la viro demandis lin: Kion tu serĉent? ¹⁶ Kaj li diris: Mia fratojn mi serĉiov; diru al mi kie ili paŝtemn. ¹⁷ Kaj la viro diris: Ili foririmn de ĉi tie; ĉar mi aŭdiin ke ili dirimn: Ni iru al Dotan. Kaj Jozef iris serĉi sia fratojn kaj trovis ilin en Dotan.

¹⁸ Kaj ili ekvidimn lin de malproksime; kaj antaŭ ol li alproksimiĝis al ili, naskiĝis en ili la malica intenco mortigi lin. ¹⁹ Kaj ili dirimn unu al alia: Jen tiu sonĝisto venas; ²⁰ nun ni iru kaj mortigu lin, kaj ni ĵetu lin en unu el la putoj, kaj ni diru ke sovaĝa besto lin formanĝs; kaj ni vidiom, kio fariĝomn el lia sonĝoj.

²¹ Sed tion aŭdis Ruben kaj savis lin el ilia manoj, kaj diris: Ni ne mortigu lin. ²² Kaj Ruben diris al ili: Ne verŝu sangon; ĵetu lin en ĉi tiu puton kiu estas en la dezerto, sed manon ne metu sur lin. Ĉar li intencis savi lin el ilia manoj kaj revenigi lin al sia patro.

²³ Kaj kiam Jozef venis al sia fratoj, ili deprenis de li lian veston, la mikskoloran veston kiu estis sur li; ²⁴ kaj ili prenis lin kaj ĵetis lin en la puton; sed la puto estis malplena, akvo ne estis en ĝi.

²⁵ Kiam ili sidiĝimn por manĝi panon, ili levimn sia okulojn, kaj ekvidimn ke jen karavano da Iŝmaelidoj venas el Gilead, kaj ilia kameloj portas aromaĵojn kaj balzamon kaj mirhon; ili iremn, direktante sin al Egiptujo. ²⁶ Kaj Jehuda diris al sia fratoj: Kian profiton ni haviom se ni mortigiom nia fraton kaj kaŝiom lia sangon? ²⁷ Venu, ni vendiom lin al la Iŝmaelidoj por ke nia mano ne metiĝu sur lin; ĉar li estas nia frato, karno nies. Kaj lia fratoj akceptimn lia proponon.

²⁸ Kaj kiam la Midjanidoj, la komercistoj, preteririmn, ili eltirimn kaj levimn Jozefon el la puto kaj vendimn Jozefon al la Iŝmaelidoj por dudek arĝenta moneroj; kaj tiu forkondukimn Jozefon al Egiptujo.

²⁹ Kiam Ruben revenis al la puto, li vidis ke Jozef ne estas en la puto. Kaj li disŝiris siajn vestojn. ³⁰ Kaj li reiris al sia fratojkaj diris: La knabo forestas, kaj kien mi nun irion?

³¹ Kaj ili prenimn la veston Jozefes kaj buĉis kapron kaj trempis la veston en la sango. ³² Kaj ili sendimn la mikskolora veston kaj venigimn ĝin al sia patro, kaj dirigimn: Ĉi tion ni troviim; rigardu ĉu ĝi estas la vesto de tua filo aŭ ne. ³³ Kaj li rekonis ĝin, kaj diris: Ĝi estas la vesto de mia filo! Sovaĝa besto lin formanĝis! Disŝirita estas Jozef! ³⁴ Kaj Jakob disŝiris sia vestojn kaj metis sakaĵon ĉirkaŭ sia lumbon kaj funebris pri sia filo multe da tagoj. ³⁵ Kaj ĉiu lia filuvoj kaj filivoj penimn konsoli lin, sed li ne volis konsoliĝi, kaj diris: En funebro mi iros en Ŝeolon al mia filo. Tiel ploris pri li lia patro.

³⁶ Sed la Midjanidoj vendimn lin en Egiptujo al Potifar, kortegano de Faraono, estro de la korpogardistoj.

GENEZO 38

Jehuda kaj Tamar

¹ En tiu tempo Jehuda apartiĝis for de sia fratoj, kaj ekloĝis apud iu Adulamano, kiu estis nomata Ĥira. ² Kaj Jehuda vidis tie filivon de iu Kanaanido, nomata Ŝua, kaj li prenis ŝin kaj envenis al ŝi. ³ Kaj ŝi gravediĝis kaj naskis filuvon; kaj li donis al li la nomon Er. ⁴ Kaj ŝi denove gravediĝis kaj naskis filuvon, kaj ŝi donis al li la nomon Onan. ⁵ Kaj ankoraŭ plue ŝi naskis filuvon, kaj donis al li la nomon Ŝela. Sed Jehuda estis en Kezib kiam ŝi naskis tiun.

⁶ Kaj Jehuda prenis edzivon por sia unuenaskito Er, kaj ŝia nomo estis Tamar. ⁷ Sed Er, la unuenaskito Jehudaes, estis malbona antaŭ la okuloj de la Eternulo, kaj la Eternulo lin mortigis. ⁸ Tiam Jehuda diris al Onan: Envenu al la edzivo de tua frato, kaj boedziĝu kun ŝi kaj naskigu idaron al via frato. ⁹ Sed Onan sciis ke ne por li estos la idaro; tial, envenante al la edzivo sia frates, li elverŝadis la semon sur la teron, por ne doni idaron al sia frato. ¹⁰ Kaj malplaĉis al la Eternulo tio kio li faris, kaj I mortigis ankaŭ lin. ¹¹ Tiam Jehuda diris al sia bofilivo Tamar: Restu kiel vidvivo en la domo via patres ĝis grandiĝos mia filuvo Ŝela. Ĉar li timis ke eble li ankaŭ mortos, kiel lia fratoj. Kaj Tamar iris kaj ekloĝis en la domo de sia patro.

¹² Pasis multe da tempo, kaj mortis la doĉo de Ŝua, la edzivo de Jehuda. Kiam Jehuda konsoliĝis, li iris Timnan al la tondantoj de sia ŝafoj, li kaj lia amiko, Ĥira la Adulamano. ¹³ Kaj oni sciigis al Tamar, dirante: Jen tua bopatro iras Timnan, por tondi sia ŝafojn. ¹⁴ Tiam ŝi demetis de si sia vestojn de vidviveco kaj kovris sin per kovrotuko kaj vualis sin, kaj sidiĝis apud la pordo de Enaim, kiu troviĝas sur la vojo al Timna. Ĉar ŝi vidis ke Ŝela grandiĝis kaj ŝi ne estas donita al li kiel edzivo.

¹⁵ Kaj Jehuda ŝin vidis, kaj li pensis ke ŝi estas publikulivo ĉar ŝi kovris sia vizaĝon. ¹⁶ Kaj li turnis sin al ŝi ĉe la vojo, kaj diris: Lasu min enveni al tu. Ĉar li ne sciis ke tio estas lia bofilivo. Kaj ŝi diris: Kion tu donons al mi se tu envenons al mi? ¹⁷ Kaj li diris: Mi sendion tuum kapron el la brutaro. Sed ŝi diris: Donu al mi garantiaĵon ĝis tu sendont. ¹⁸ Kaj li diris: Kian garantiaĵon mi donu al tu? Ŝi diris: Tua sigelilon kaj tua ŝnureton, kaj tua bastonon kiu estas en tua mano. Kaj li donis ŝium kaj envenis al ŝi, kaj ŝi gravediĝis de li. ¹⁹ Kaj ŝi leviĝis kaj iris, kaj formetis de si sia kovrotukon kaj surmetis sur sin sia vestojn de vidviveco.

²⁰ Kaj Jehuda sendis la kapron per sia amiko la Adulamano por preni la garantiaĵon el la manoj de la virivo; sed li ne trovis ŝin. ²¹ Kaj li demandis la homojn de ŝia loko, dirante: Kie estas la publikulivo, kiu sidis en Enaim ĉe la vojo? Kaj ili dirimn: Ĉi tie ne estis publikulivo. ²² Kaj li revenis al Jehuda, kaj diris: Mi ne trovis ŝin, kaj ankaŭ la homoj de la loko dirimn ke tie ne estis publikulivo. ²³ Tiam Jehuda diris: Ŝi prenu ĝin al si, por ke ni ne estu mokata; mi sendiin ja ĉi tiu kapron, sed tu ne trovint ŝin.

²⁴ Post la paso de tri monatoj oni sciigis al Jehuda, dirante: Tamar, tua bofilivo, malĉastiĝis, kaj ŝi eĉ gravediĝis de malĉasteco. Tiam Jehuda diris: Elkonduku ŝin, kaj oni ŝin brulmortigu. ²⁵ Kiam oni ŝin kondukis, ŝi sendis ke oni diru al ŝia bopatro: Mi gravediĝis de la viro al kiu apartenas ĉi tio. Kaj ŝi diris: Rekonu, al kiu apartenemn la sigelilo kaj la ŝnuretoj kaj ĉi tiu bastono. ²⁶ Kaj Jehuda rekonis, kaj li diris: Ŝi estas pli prava ol mi, ĉar mi ne donis ŝin al mia filo Ŝela. Kaj li ŝin ne plue konis.

²⁷ Kiam ŝi devis naski, montriĝis ke ĝemeloj estemn en ŝia ventro. ²⁸ Kaj kiam ŝi estis naskanta, elŝoviĝis la mano de unu infano; kaj la akuŝistivo prenis kaj alligis al la mano ruĝa fadenon, dirante: Ĉi tiu eliris la unua. ²⁹ Sed kiam li retiris sia manon, eliris lia frato. Kaj ŝi diris: Kial tu farint por tu traŝiron? Kaj oni donis al li la nomon Perec. ³⁰ Poste eliris lia frato, kiu havis sur sia mano la ruĝa fadenon. Kaj oni donis al li la nomon Zeraĥ.

Genezo 39

Jozef kun Potifar en Egiptujo

¹ Jozef estis forkondukita en Egiptujon, kaj lin aĉetis Potifar, kortegano de Faraono, estro de la korpogardistoj, Egipto, el la manoj de la Iŝmaelidoj kiu venigimn lin tien. ² Kaj la Eternulo estis kun Jozef, kaj li estis sukcesulo; kaj li estis en la domo de sia sinjoro, la Egipto. ³ Kaj lia sinjoro vidis, ke la Eternulo estas kun li, kaj ke ĉion kio li faras la Eternulo sukcesigas en lia mano. ⁴ Kaj Jozef akiris lia favoron kaj servis lin; kaj li estrigis lin super sia domo kaj transdonis en lia manojn ĉion kio li havis.

⁵ Kaj de tiu tempo kiam li estrigis lin super sia domo kaj super ĉio kio li havis, la Eternulo benis la domon de la Egipto pro Jozef, kaj la beno de la Eternulo estis super ĉio kio li havis, en la domo kaj sur la kampo. ⁶ Kaj li lasis ĉion kio li havis en la manoj de Jozef, kaj li sciis pri nenio, krom nur pri la pano, kiun li manĝis.

Jozef estas tentata de virivo sia sinjores

Kaj Jozef estis gracia kaj bela. ⁷ Post kelka tempo la edzivo de lia sinjoro ĵetis sia rigardojn sur Jozefon, kaj diris: Kuŝiĝu kun mi. ⁸ Sed li rifuzis, kaj li diris al la edzivo sia sinjores: Jen, mia sinjoro kontrolas ĉe mi nenion en la domo, kaj ĉion kio li havas li transdonis en mia manojn; ⁹ neniu en ĉi tiu domo estas pli granda ol mi, kaj li retenis de mi nenion krom tu, ĉar tu estent lia edzivo. Kiel do mi farion ĉi tiu granda malbonagon kaj pekion antaŭ Dio? ¹⁰ Dum ŝi paroladis al Jozef ĉiutage kaj li ne volis obei ŝin kaj kuŝiĝi kun ŝi kaj esti kun ŝi, ¹¹ okazis unu tagon ke li venis en la domon por fari sia laboron, kaj neniu el la domanoj estis en la domo; ¹² tiam ŝi kaptis lin je lia vesto, dirante: Kuŝiĝu kun mi. Sed li lasis sia veston en ŝia manoj kaj forkuris for el la domo. ¹³ Kaj kiam ŝi vidis ke li lasis sia veston en ŝia mano kaj forkuris el la domo, ¹⁴ ŝi vokis sia domanojn, kaj diris al ili: Rigardu, li venigis al ni Hebreon por moki nin; ĉi tiu venis al mi por kuŝiĝi kun mi; sed mi ekkriiin per laŭta voĉo; ¹⁵ kaj kiam li aŭdis ke mi ekkriiin per laŭta voĉo, li lasis sian veston ĉe mi kaj forkuris for el la domo. ¹⁶ Kaj ŝi kuŝigis lia veston apud si ĝis lia sinjoro venis en sia domon. ¹⁷ Kaj ŝi rakontis lium tion sama, dirante: La sklavo, la Hebreo, kiun tu venigint al ni, venis al mi por petoli kun mi; ¹⁸ sed kiam mi laŭte ekkriiin, li lasis sia veston ĉe mi kaj elkuris el la domo.

¹⁹ Kiam la sinjoro Jozefes aŭdis la vortojn de sia edzivo kiu ŝi diris al li, parolante: Tiel agis kun mi tua sklavo — tiam li forte ekkoleris.

Jozef ĵetita en malliberejon

²⁰ Kaj la sinjoro de Jozef prenis lin kaj fordonis lin en malliberejon, en la lokon kie la malliberuloj de la reĝo estis tenataj; kaj li estis tie en la malliberejo.

²¹ Kaj la Eternulo estis kun Jozef kaj estis favorkora al li kaj havigis al li la favoron de la estro de la malliberejo. ²² Kaj tiu estro transdonis en la manojn de Jozef ĉiu malliberulojn kiu estimn en la malliberejo; kaj ĉion kio ili tie farimn estis farata sub lia kontrolo. ²³ La estro de la malliberejo rigardis nenion kio estis sub lia disponado, ĉar la Eternulo estis kun li; kaj ĉion kio li faris, la Eternulo sukcesigis.

Genezo 40

Jozef interpretas la sonĝojn kunkaptitojes

¹ Post tiu okazintaĵoj la vinisto de la reĝo de Egiptujo kaj la bakisto kulpiĝis antaŭ sia sinjoro, la reĝo de Egiptujo. ² Kaj Faraono koleriĝis kontraŭ sia du korteganoj, kontraŭ la vinistestro kaj kontraŭ la bakistestro. ³ Kaj li metis ilin sub gardon en la domon de la estro de la korpogardistoj, en la malliberejon, en la lokon kie Jozef estis malliberigita. ⁴ Kaj la estro de la korpogardistoj destinis por ili Jozefon, kaj li servis ilin. Kaj ili restimn kelka tempon en la malliberejo. ⁵ Kaj ambaŭ havimn sonĝon, ĉiu sia aparta sonĝon en la sama nokto, ĉiu kun aparta signifo de la sonĝo, la vinisto kaj la bakisto de la reĝo Egiptujoes, kiu estimn tenata en la malliberejo. ⁶ Kiam Jozef venis al ili matene, li vidis ke ili estemn ĉagrenita. ⁷ Kaj li demandis la korteganojn de Faraono, kiu estimn kun li en malliberejo en la domo de lia sinjoro, dirante: Kial via vizaĝoj estemn ĉagrenita hodiaŭ? ⁸ Kaj ili diris al li: Ni sonĝiim sonĝon, sed estas ĉi tie neniu kiu ĝin signifoklarigus. Kaj Jozef diris al ili: La signifoklarigoj apartenemn ja al Dio; tamen rakontu al mi.

⁹ Tiam la vinistestro rakontis sia sonĝon al Jozef, kaj diris al li: En mia sonĝo mi vidis antaŭ mi vinbertrunkon; ¹⁰ la trunko havis tri branĉojn; apenaŭ ĝi ekfloris tuj aperimn sur ĝi beraroj kun matura beroj; ¹¹ kaj la pokalo Faraones estis en mia mano; kaj mi preniin la berojn, kaj mi elpremiin ilin en la pokalon de Faraono, kaj mi donis la pokalon en la manon de Faraono. ¹² Kaj Jozef diris al li: Jen estas ĝia signifoklarigo: la tri branĉoj estemn tri tagoj; ¹³ post tri tagoj Faraono levos tua kapon kaj redonos al tu oficon tua, kaj tu donont la pokalon de Faraono en lia manon laŭ la maniero de antaŭe kiam tu estint lia vinisto. ¹⁴ Sed memoru min, kiam estos bone al tu, kaj faru al mi favorkoraĵon kaj memorigu pri mi Faraonon kaj elirigu min el ĉi tiu domo. ¹⁵ Ĉar oni ŝtelis min el la lando de la Hebreoj, kaj ankaŭ ĉi tie mi fariin nenion pro kio oni metis min en la malliberejon.

¹⁶ Kiam la bakistestro vidis, ke la signifoklarigo estas bona, li diris al Jozef: Mi ankaŭ haviin sonĝon; jen tri blanka korboj estimn sur mia kapo; ¹⁷ kaj en la supra korbo estis ĉiaspeca manĝaĵoj de Faraono, bakitaĵoj, kaj la birdoj manĝimn ilin el la korbo sur mia kapo. ¹⁸ Kaj Jozef respondis, dirante: Jen estas ĝia signifoklarigo: la tri korboj estemn tri tagoj; ¹⁹ post tri tagoj Faraono deprenos de tu tua kapon kaj pendigos tun sur arbo, kaj la birdoj formanĝomn de tu tua karnon.

²⁰ En la tria tago, tago de naskiĝo de Faraono, li faris festenon por ĉiu sia servantoj; kaj li venigis la vinistestron kaj la bakistestron en la mezon de sia servantoj. ²¹ Kaj li redonis al la vinistestro lian oficon, kaj tiu donis la pokalon en la manon de Faraono; ²² sed la bakistestron li pendigis, kiel sonĝoklarigis al ili Jozef. ²³ Kaj la vinistestro ne rememoris Jozefon, sed forgesis lin.

Genezo 41

Jozef interpretas la sonĝojn Faraones

¹ Post du jaroj Faraono havis sonĝon ke jen li staras apud la Rivero. ² Kaj jen el la Rivero eliremn sep bovinoj belaspekta kaj grasa, kaj ili paŝtiĝas en la kanejo. ³ Kaj jen sep alia bovinoj hidaspekta kaj magra eliremn post ili el la Rivero kaj ili stariĝemn apud tiu bovinoj sur la bordo de la Rivero. ⁴ Kaj la bovinoj malbelaspekta kaj malgrasa formanĝimn la sep bovinojn belaspekta kaj grasa. Kaj Faraono vekiĝis. ⁵ Kaj li endormiĝis kaj denove havis sonĝon: jen sep spikoj leviĝemn sur unu spiktrunko, dika kaj bona. ⁶ Sed jen sep spikoj, tenua kaj bruligita de la orienta vento, elkreskemn post ili. ⁷ Kaj la tenua spikoj englutimn la sep spikojn dika kaj plena. Kaj Faraono vekiĝis, kaj vidis ke tio estis sonĝo.

⁸ En la mateno lia spirito afliktiĝis; kaj li sendis kaj vokigis ĉiu sorĉistojn Egiptujes kaj ĉiu ĝia saĝulojn, kaj Faraono rakontis al ili sia sonĝon; sed neniu povis signifoklarigi ĝin al Faraono. ⁹ Tiam la vinistestro ekparolis Faraonum, dirante: Hodiaŭ pekojn mies mi rememoriov. ¹⁰ Faraono koleris sia sklavojn, kaj metis min en malliberejon en la domon de la estro de la korpogardistoj, min kaj la bakistestron. ¹¹ Kaj ni sonĝiim sonĝon en unu nokto, mi kaj li; ĉiu havis sonĝon kun aparta signifo. ¹² Kaj tie estis kun ni Hebrea junulo, sklavo de la estro de la korpogardistoj; kaj ni rakontis al li, kaj li signifoklarigis al ni nia sonĝojn, al ĉiu li klarigis laŭ lia sonĝo. ¹³ Kaj kiel li klarigis al ni, tiel fariĝis: min oni revenigis al mia ofico, kaj lin oni pendigis.

¹⁴ Tiam Faraono sendis alvoki Jozefon; kaj oni rapide eligis lin el la malliberejo, kaj li sin razis kaj ŝanĝis sia vestojn kaj venis al Faraono. ¹⁵ Kaj Faraono diris al Jozef: Mi sonĝiin sonĝon, kaj neniu povas ĝin klarigi; sed pri tu mi aŭdiin ke kiam tu aŭdent sonĝon, tu tuj ĝin klarigent. ¹⁶ Kaj Jozef respondis al Faraono, dirante: Ĝi ne dependas de mi; Dio respondos bonon al Faraono.

¹⁷ Kaj Faraono diris al Jozef: Mi sonĝiin ke jen mi stariov sur la bordo de la Rivero; ¹⁸ kaj jen el la Rivero elirimn sep bovinoj grasa kaj belaspekta kaj paŝtiĝis en la kanejo; ¹⁹ sed jen sep alia bovinoj elirimn post ili, tenua, tre hidaspekta kaj magra; tia terurajn kiel ili mi ne vidiin en la tuta Egipta lando; ²⁰ kaj la magra kaj hida bovinoj formanĝimn la sep antaŭa grasa bovinojn; ²¹ kaj tiu eniĝimn en ilia internon, sed oni ne povis rimarki ke ili eniĝimn en ilia internon, kaj ilia aspekto estis tiel maldika kiel antaŭe. Kaj mi vekiĝis. ²² Kaj mi vidis en sonĝo: jen sep spikoj elkreskimn sur unu spiktrunko, plena kaj bona; ²³ sed jen sep spikoj, tenua, sekega, kaj bruligita de la orienta vento, elkreskimn post ili; ²⁴ kaj la bruligita spikoj englutimn la sep bona spikojn. Kaj mi rakontiin al la sorĉistoj, sed neniu klarigis al mi.

²⁵ Tiam Jozef diris Faraonum: La sonĝo de Faraono estas unu; kion Dio estas faronta, I diris al Faraono. ²⁶ La sep bona bovinoj estemn sep jaroj, kaj la sep bona spikoj estemn sep jaroj; ĝi estas unu sonĝo. ²⁷ Kaj la sep bovinoj tenua kaj tre hida, kiu elirimn post ili, estemn sep jaroj; kaj la sep spikoj, malplena kaj bruligita de la orienta vento, estomn sep jaroj de malsato. ²⁸ Tio estas, pri kio mi diris al Faraono, ke kion Dio estas faronta, I montris al Faraono. ²⁹ Jen venomn sep jaroj de granda abundeco en la tuta Egipta lando. ³⁰ Sed venomn sep jaroj de malsato post ili; kaj forgesiĝos la tuta abundeco en la Egipta lando, kaj la malsato konsumos la teron. ³¹ Kaj ne restos postesigno de la abundeco en la lando pro tiu malsato kiu venos poste, ĉar ĝi estos tre dificila. ³² Kaj se la sonĝo dufoje ripetiĝis al Faraono, tio montras ke la afero estas firme decidita de Dio, kaj Dio rapidos plenumi tion. ³³ Kaj nun Faraono elserĉu homon kompetenta kaj saĝa kaj estrigu lin super la Egipta lando; ³⁴ Faraono ordonu ke li starigu observistojn en la lando kaj prenadu kvinonon de ĉiu produktoj de la Egipta tero dum la sep jaroj de abundeco. ³⁵ Kaj oni kolektu la tuta manĝaĵon de tiu venonta bona jaroj, kaj oni amasigu manĝebla grenon en la urboj sub la disponon de Faraono, kaj oni ĝin konservu. ³⁶ Kaj tiu manĝaĵo estos provizo por la lando por la sep jaroj de malsato kiu estomn en la Egipta lando, por ke la lando ne pereu de malsato.

³⁷ Kaj tio plaĉis al Faraono kaj al ĉiu lia servantoj.

Jozef fariĝas ministro de Faraono

³⁸ Kaj Faraono diris al sia servantoj: Ĉu ni povian trovi tian homo, kiel li, en kiu estas la spirito Dies? ³⁹ Kaj Faraono diris al Jozef: Ĉar Dio sciigis tuum ĉion ĉi tio, ne ekzistas kompetentulo kaj saĝulo tia kiel tu. ⁴⁰ Tu estont super mia domo, kaj tua vortojn obeos mia tuta popolo; nur mi per la trono estion pli alta ol tu. ⁴¹ Kaj Faraono diris al Jozef: Vidu, mi estrigiin tun super la tuta Egipta lando. ⁴² Kaj Faraono deprenis sia ringon de sia mano kaj metis ĝin sur la manon de Jozef; kaj li vestis lin per bisina vestoj kaj metis ora ĉenon sur lia kolon. ⁴³ Kaj li veturigis lin sur sia dua ĉaro; kaj oni kriis antaŭ li: Genuiĝu! Kaj li estrigis lin super la tuta Egipta lando. ⁴⁴ Kaj Faraono diris al Jozef: Mi estiov Faraono; sed sen tua ordono neniu levos sia manon aŭ sia piedon en la tuta Egipta lando. ⁴⁵ Kaj Faraono donis al Jozef la nomon Cafnat-Paneaĥ, kaj li donis al li kiel edzivon Asnaton, doĉo de Poti-Fera, pastro el On. Kaj Jozef komencis veturadon tra la Egipta lando.

⁴⁶ Jozef havis la aĝon de tridek jaroj kiam li stariĝis antaŭ Faraono, la reĝo de Egiptujo. Kaj Jozef foriris de Faraono kaj trapasis la tuta Egipta landon. ⁴⁷ Kaj la tero alportis en la sep jaroj de abundeco grandega amasojn da greno. ⁴⁸ Kaj li kolektis la tuta grenon de la sep abunda jaroj kiu estimn en la Egipta lando, kaj li metis la grenon en la urbojn; la grenon de ĉiu kampoj kiu estimn ĉirkaŭ iu urbo, li metis en ĝin. ⁴⁹ Kaj Jozef kolektis tre multe da greno, kiel la marborda sablo ĝis li ĉesis kalkuli, ĉar oni ne plu povis kalkuli.

⁵⁰ Antaŭ ol venimn la jaroj de malsato, al Jozef naskiĝis du filoj kiu naskis al li Asnat, doĉo de Poti-Fera, pastro el On. ⁵¹ Kaj al la unuenaskito Jozef donis la nomon Manase, ĉar, li diris, Dio forgesigis al mi ĉiu mia suferojn kaj la tuta domon de mia patro. ⁵² Kaj al la dua li donis la nomon Efraim, ĉar, li diris, Dio faris min fruktoporta en la lando de mia suferado.

⁵³ Kaj finiĝimn la sep jaroj de abundeco kiu estimn en la Egipta lando. ⁵⁴ Kaj komenciĝimn la sep jaroj de malsato kiel diris Jozef; kaj estis malsato en ĉiu landoj, sed en la tuta lando Egipta estis pano. ⁵⁵ Kiam la tuta Egipta lando eksuferis malsaton, la popolo kriis al Faraono pri pano; tiam Faraono diris al ĉiu Egiptoj: Iru al Jozef, kaj kion li diros al vi, tion faru. ⁵⁶ La malsato estis en la tuta lando. Jozef malfermis ĉiu grenejojn, kaj vendadis la Egiptojum.  Kaj la malsato estis tre granda en la Egipta lando. ⁵⁷ Kaj el ĉiu landoj oni venadis Egiptujon, por aĉeti de Jozef, ĉar la malsato estis tre granda en ĉiu landoj.

Genezo 42

La filoj Jakobes vojaĝimn Egiptujon

¹ Kiam Jakob sciiĝis ke oni vendas grenon en Egiptujo, li diris al sia filoj: Kion vi rigardens? ² Kaj li diris: Mi aŭdiin, ke oni vendas grenon en Egiptujo; veturu do tien kaj aĉetu por ni tie grenon, por ke ni vivu kaj ne mortu. ³ Kaj forveturimn dek fratoj Jozefes por aĉeti grenon en Egiptujo. ⁴ Sed Benjamenon, la fraton de Jozef, Jakob ne sendis kun lia fratoj; ĉar li timis ke eble lin trafos malfeliĉo. ⁵ Kaj la filoj de Izrael venimn por aĉeti grenon kune kun alia venintoj; ĉar estis malsato en la lando Kanaana. ⁶ Kaj Jozef estis la estro super la lando, kaj li estis la vendanto de la greno por la tuta popolo de la lando. Kaj la fratoj de Jozef venimn kaj kliniĝimn al li vizaĝaltere. ⁷ Kiam Jozef ekvidis sia fratojn, li rekonis ilin; sed li ŝajnigis sin fremda al ili kaj parolis kun ili malafable, kaj diris al ili: El kie vi venins? Kaj ili dirimn: El la lando Kanaana, por aĉeti manĝaĵon. ⁸ Jozef rekonis sia fratojn, sed ili ne rekonimn lin. ⁹ Kaj Jozef rememoris la sonĝojn kiu li sonĝis pri ili. Kaj li diris al ili: Vi estens spionoj: vi venins por vidi la malforta lokojn de la lando.¹⁰ Kaj ili dirimn al li: Ne, mia sinjoro! Tua sklavoj venimn por aĉeti manĝaĵon. ¹¹ Ni ĉiu estiam filoj de unu homo; ni estiam honesta; tua sklavoj neniam estimn spionoj. ¹² Sed li diris al ili: Ne, vi venins por vidi la malforta lokojn de la lando. ¹³ Ili diris: Ni, tua sklavoj, estiam dek du fratoj, filoj de unu homo en la lando Kanaana; la plej juna estas nun kun nia patro, kaj unu malaperis. ¹⁴ Kaj Jozef diris al ili: Estas tio kio mi diris vium, vi estens spionoj. ¹⁵ Per tio mi vin elprovion: mi ĵuriov per la vivo de Faraono, ke vi forirons el ĉi tie nur tiam kiam venos ĉi tien via plej juna frato. ¹⁶ Sendu unu el vi, ke li alkonduku vian fraton; sed vi estons malliberigita, kaj oni esploros via vortojn ĉu vi dirins la veron; se ne, tiam mi ĵuriov per la vivo de Faraono ke vi estens spionoj. ¹⁷ Kaj li metis ilin sub gardon por la daŭro de tri tagoj.

¹⁸ Kaj Jozef diris al ili en la tria tago: Tion faru, kaj vi restons viva, ĉar mi haviov timon antaŭ Dio. ¹⁹ Se vi estens homoj honesta, tiam unu el via fratoj restu malliberigita en la domo en kiu oni vin gardas, kaj vi iru kaj forportu hejmen la grenon kiu vi aĉetins kontraŭ la malsato. ²⁰ Sed vian plej junan fraton venigu al mi, por ke pruviĝu la vereco de via vortoj kaj por ke vi ne mortu. Kaj ili farimn tiel.

²¹ Kaj ili dirimn unu al alia: Vere ni estiam kulpa pro nia frato; ĉar ni vidiim la suferadon de lia animo kiam li petegis nin, sed ni ne aŭskultiim; por tio venis sur nin ĉi tiu sufero.  ²² Kaj Ruben respondis al ili, dirante: Mi diriin ja al vi: Ne peku rilate la infanon; sed vi ne obeins; nun lia sango estas repostulata. ²³ Kaj ili ne sciimn ke Jozef komprenas; ĉar inter ili estis tradukanto. ²⁴ Kaj li deturnis sin de ili kaj ekploris; poste li denove returnis sin al ili kaj parolis kun ili, kaj prenis Simeonon el inter ili kaj ligis lin antaŭ ilia okuloj. ²⁵ Kaj Jozef ordonis plenigi ilia sakojn per greno kaj redoni ilia monon al ĉiu en lian sako kaj doni al ili manĝaĵon por la vojo. Tiel oni faris al ili. ²⁶ Kaj ili metis sia grenon sur sia azenojn kaj foririmn. ²⁷ Kaj unu el ili malfermis sian sakon por doni furaĝon al sia azeno dum la nokta halto, kaj li ekvidis sia monon, kiu estis en la aperturo de lia sako. ²⁸ Kaj li diris al sia fratoj: Mia mono estas redonita; jen ĝi estas en mia sako. Tiam konsterniĝimn ilia koroj, kaj kun tremo ili dirimn unu al la alia: Kial Dio nium faris tion? 

²⁹ Kiam ili venimn al sia patro Jakob en la landon Kanaana, ili rakontimn al li ĉion kio okazis al ili, dirante: ³⁰ La homo kiu estas sinjoro super tiu lando, parolis malafable kun ni, kaj diris ke ni estiam spionoj en la lando. ³¹ Kaj ni diriim al li: Ni estiam homoj honesta, ni neniam estiim spionoj; ³² ni estiam dek du fratoj, filoj de nia patro; unu malaperis, kaj la plej juna estas nun kun nia patro en la lando Kanaana. ³³ Tiam diris al ni la homo kiu estas sinjoro super la lando: Per tio mi konvinkiĝion ke vi estens homoj honesta: unu el via fratoj lasu ĉe mi, kaj la necesa grenon por via hejmo prenu kaj iru; ³⁴ kaj venigu al mi via plej juna fraton; tiam mi sciion ke vi ne estens spionoj, ke vi estens honesta homoj; via fraton mi redonion al vi, kaj vi povens negoci en la lando. ³⁵ Kiam ili malplenigimn sia sakojn, montriĝis, ke ĉiu el ili havas sia ligaĵon da mono en sia sako. Kaj ili vidimn sia ligaĵojn da mono, ili kaj ilia patro, kaj ili timiĝimn. ³⁶ Kaj ilia patro Jakob diris al ili: Vi min seninfanigins; Jozef forestas, kaj Simeon forestas, kaj Benjamenon vi volens forpreni! Sur min ĉio falis! ³⁷ Tiam Ruben diris al sia patro jene: Mia du filojn mortigu se mi ne revenigion lin al vi; donu lin en mia manon, kaj mi revenigion lin al tu. ³⁸ Sed li diris: Mia filo ne iros kun vi; ĉar lia frato mortis, kaj li sola restis. Se lin trafos malfeliĉo sur la vojo kiun vi irons, tiam vi enirigons mia griza harojn kun malĝojo en Ŝeolon.

Genezo 43

La Dua Vojaĝo de la Filoj Jakobes al Egiptujo

¹ La malsato estis tre premanta en la lando. ² Kiam ili formanĝimn la grenon kiu ili venigimn el Egiptujo, ilia patro diris al ili: Iru denove kaj aĉetu nium iom da pano. ³ Tiam Jehuda diris al li jene: Tiu homo tre severe diris al ni: Ne aperu antaŭ mi se via frato ne estos kun vi. ⁴ Se tu sendont nia fraton kun ni, tiam ni iriom kaj aĉetos por tu panon; ⁵ sed se tu ne sendont, tiam ni ne iriom; ĉar tiu homo diris nium: Ne aperu antaŭ mi se via frato ne estos kun vi. ⁶ Kaj Izrael diris: Kial vi farins mium tia malbonon kaj diris al la homo ke vi havens ankoraŭ fraton? ⁷ Kaj ili diris: La homo severe demandis pri ni kaj pri nia familio, dirante: Ĉu via patro ankoraŭ vivas? Ĉu vi havens fraton? Kaj ni respondiim al li tiu demandojn. Ĉu ni poviim scii ke li diros: Venigu via fraton? ⁸ Kaj Jehuda diris al sia patro Izrael: Sendu la knabon kun mi, tiam ni leviĝiom kaj iriom por ke ni vivu kaj ne mortu, ni kaj tu kaj nia infanoj. ⁹ Mi garantiion por li, el mia manoj tu postulont lin. Se mi ne revenigion lin al tu kaj ne starigion lin antaŭ tua vizaĝo, tiam mi estion kulpa antaŭ tu dum la tuta vivo. ¹⁰ Se ni ne prokrastium ni estium jam du fojojn reveninta.

¹¹ Tiam diris al ili ilia patro Izrael: Se estas tiel, tiam faru jene: prenu el la plej bonaj fruktoj de la lando en via vazojn, kaj alportu al la homo donacon: iom da balzamo kaj iom da mielo, aromaĵon kaj mirhon, pistakojn kaj migdalojn. ¹² Kaj da mono prenu duoblan sumon en via manojn, kaj la monon, kiu estis metita returne en la aperturojn de via sakoj, redonu per via manoj: eble okazis eraro. ¹³ Kaj vian fraton prenu, kaj leviĝu kaj iru returne al tiu homo. ¹⁴ Kaj Dio la Plejpotenca akirigu vium kompaton de tiu homo, ke li resendu kun vi vian alia fraton kaj Benjamenon; sed mi, se mi seninfaniĝiin, mi restu seninfana.

¹⁵ Kaj la homoj prenimn tiu donacojn, kaj da mono ili prenis duobla sumon en sia manojn, kaj ankaŭ Benjamenon; kaj ili leviĝimn kaj irimn Egiptujon kaj stariĝimn antaŭ Jozef. ¹⁶ Kiam Jozef vidis kun ili Benjamenon, li diris al la estro sia domes: Enkonduku tiu homojn en la domon, kaj buĉu bruton kaj pretigu; ĉar hodiaŭ tagmeze tiu homoj manĝomn kun mi. ¹⁷ Kaj la homo faris kiel diris Jozef, kaj enkondukis tiu homojn en la domon. ¹⁸ Kaj tiu homoj ektimimn kiam oni enkondukis ilin en la domon Jozefes, kaj ili dirimn: Pro la mono kiu antaŭe estis metita returne en nia sakojn, oni enkondukis nin, por ĵeti sur nin kalumnion kaj ataki nin, kaj preni nin kiel sklavojn kune kun nia azenoj. ¹⁹ Kaj ili alirimn al la homo, kiu estis estro super la domo de Jozef, kaj ekparolis al li ĉe la pordo de la domo. ²⁰ Kaj ili diris: Pardonu, nia sinjoro! ni estimn veninta por aĉeti panon; ²¹ sed kiam ni venimn al la noktohaltejo kaj malfermis nia sakojn, ni ekvidimn ke la mono de ĉiu el ni estas en la aperturo de lia sako, nia mono laŭ ĝia plena pezo; tial ni ĝin realportimn per nia manoj. ²² Kaj alia monon ni alportimn per nia manoj, por aĉeti panon. Ni ne sciiam kiu metis nia monon en nia sakojn. ²³ Kaj li diris: Estu trankvilaj, ne timu. Via Dio kaj la Dio de via patro donis al vi trezoron en via sakojn; via monon mi riceviin. Kaj li elkondukis al ili Simeonon. ²⁴ Kaj tiu homo enkondukis ilin en la domon Jozefes kaj donis akvon, kaj ili lavimn sia piedojn; kaj li donis manĝon al ilia azenoj. ²⁵ Kaj ili pretigimn la donacojn por la veno de Jozef tagmeze; ĉar ili aŭdimn ke tie ili manĝomn panon.

²⁶ Kaj Jozef venis hejmen; kaj ili alportimn al li en la domon la donacojn kiu ili havimn en la manoj, kaj kliniĝimn al li ĝis la tero. ²⁷ Kaj li demandis ilin pri ilia farto, kaj diris: Ĉu bone fartas via maljuna patro pri kiu vi dirint al mi? Ĉu li vivas ankoraŭ? ²⁸ Kaj ili dirimn: Via sklavo nia patro fartas bone; li vivas ankoraŭ. Kaj ili kliniĝimn kaj ĵetimn sin antaŭ li sur la teron. ²⁹ Kaj li levis sia okulojn, kaj ekvidis sia fraton Benjamen, la filon de lia matro, kaj li diris: Ĉu tio estas via plej juna frato pri kiu vi dirint al mi? Kaj li diris: Dio tun favoru, mia filo. ³⁰ Kaj Jozef forrapidis, ĉar ekflamis lia interno pro sia frato kaj li volis plori. Kaj li eniris en interna ĉambron kaj ploris tie. ³¹ Sed li lavis sia vizaĝon kaj eliris, tenis sin forte, kaj diris: Surtabligu panon! ³² Kaj oni surtabligis por li aparte, kaj por ili aparte, kaj por la Egiptoj kiu manĝis kun li, aparte; ĉar la Egiptoj ne povas manĝi panon kun Hebreoj: tio estas abomenindaĵo por ili. ³³ Kaj ili sidiĝimn antaŭ li, pli maljuna laŭ sia maljuneco kaj pli juna laŭ sia juneco; kaj la homoj mirimn unu antaŭ alia. ³⁴ Kaj oni portis al ili manĝaĵon de lia tablo; sed la porcio de Benjamen estis kvinoble pli granda ol la porcioj de ĉiuj. Kaj ili trinkimn kaj ebriiĝim kun li.

Genezo 44

Jozef testas sia fratojn

¹ Kaj Jozef ordonis al la estro de sia domo jene: Plenigu la sakojn de tiu homoj per greno tiom kio ili nur povemn porti, kaj metu la monon de ĉiu en la aperturon de lia sako; ² kaj mia pokalon, la arĝenta pokalon, metu en la aperturon de la sako de la plej juna kune kun la mono por lia greno. Kaj tiu faris kiel Jozef diris. ³ Kiam eklumis la mateno oni forsendis la homojn, ilin kaj ilia azenojn. ⁴ Kiam ili elirimn el la urbo kaj ankoraŭ ne estimn malproksime, Jozef diris al la estro de sia domo: Leviĝu, kuru post tiu homoj kaj kiam tu atingons ilin diru al ili: Kial vi pagins malbonon por bono? ⁵ Ĝi estas ja tiu pokalo el kiu mia sinjoro trinkas kaj ankaŭ sur ĝi aŭguras! Vi agins malbone! ⁶ Kaj li kuratingis ilin kaj diris al ili tiu vortojn. ⁷ Kaj ili dirimn al li: Kial mia sinjoro parolas tia vortojn? Dio gardu tua sklavojn de farado de tia afero! ⁸ Jen la monon kiu ni trovium en la aperturoj de nia sakoj, ni realportiim al tu el la lando Kanaana; kiel do ni ŝtelium el la domo de tia sinjoro arĝenton aŭ oron? ⁹ Tiu el tua sklavoj, ĉe kiu oni ĝin trovos, mortu, kaj ankaŭ ni fariĝu sklavoj al mia sinjoro. ¹⁰ Kaj li diris: Ĝi estu laŭ via vortoj: tiu, ĉe kiu ĝi troviĝos, estu mia sklavo, sed vi estont senkulpa. ¹¹ Kaj rapide ĉiu el ili mallevis sia sakon sur la teron kaj ĉiu malfermis sia sakon. ¹² Kaj li serĉis; de la plej maljuna li komencis, kaj per la plej juna li finis. Kaj la pokalo troviĝis en la sako Benjamenes.

¹³ Tiam ili disŝiris sia vestojn, kaj ĉiu metis la ŝarĝon sur sia azenon, kaj ili reirimn en la urbon. 14 Kaj Jehuda kaj lia fratoj venimn en la domon de Jozef, kiu estis ankoraŭ tie, kaj ili ĵetimn sin antaŭ li sur la teron. ¹⁵ Kaj Jozef diris al ili: Kia aferon vi farimn! Ĉu vi ne scient ke tia homo kiel mi facile divenos? ¹⁶ Tiam Jehuda diris: Kion ni diru al mia sinjoro? Kion ni parolu kaj per kio ni nin pravigu? Dio trovis la pekon de tua sklavoj! Jen ni estiam sklavoj mia sinjores, ni kaj ankaŭ tiu en kies manoj troviĝis la pokalo. ¹⁷ Sed li diris: Dio min gardu de tia faro! La homo en kies mano troviĝis la pokalo, estos sklavo al mi, sed vi iru en paco al via patro.

¹⁸ Tiam Jehuda aliris al li kaj diris: Permesu, mia sinjoro, ke via sklavo diru vorton en la orelojn de mia sinjoro, kaj ne koleriĝu kontraŭ tua sklavo, ĉar tu estent kiel Faraono. ¹⁹ Mia sinjoro demandis sia sklavojn, dirante: Ĉu vi havens patron aŭ fraton? ²⁰ Kaj ni dirimn al mia sinjoro: Ni haviam maljuna patron kaj malgranda knabon, naskitan en lia maljuneco; kaj lia frato mortis kaj li restis sola de sia matro kaj lia patro lin amas. ²¹ Tiam tu dirent al tua sklavoj: Venigu lin al mi, ke mi lin rigardu. ²² Sed ni diriim al mia sinjoro: La knabo ne povas forlasi sia patron ĉar se li forlasos sia patron, tiu mortos. ²³ Tiam tu dirint al tua sklavoj: Se ne venos kun vi via plej juna frato, tiam ne aperu plu antaŭ mia vizaĝo. ²⁴ Kaj kiam ni veniim al tua sklavo, nia patro, ni diriim lium la vortojn mia sinjores. ²⁵ Nia patro diris: Reiru, aĉetu por ni iom da greno. ²⁶ Sed ni diris: Ni ne poviam iri. Se estos kun ni nia plej juna frato, tiam ni iriom ĉar ni ne poviam aperi antaŭ la vizaĝo de tiu homo, se nia plej juna frato ne estos kun ni. ²⁷ Tiam tua sklavo, nia patro, diris nium: Vi sciens ke mia edzivo naskis al mi du; ²⁸ sed unu foriris de mi kaj mi diriin: Li estas disŝirita; kaj mi ne vidiin lin ĝis nun; ²⁹ se vi ankaŭ ĉi tiun prenons de mi kaj lin trafos malfeliĉo, tiam vi enirigons mia griza harojn kun malĝojo en Ŝeolon. ³⁰ Kaj nun se mi venion al tua sklavo mia patro, kaj ne estos kun ni la knabo al kies animo estas alligita lia animo, ³¹ tiam ekvidinte ke la knabo forestas, li mortos; kaj tua sklavoj enirigomn la griza harojn de tua sklavo nia patro kun malĝojo en Ŝeolon. ³² Ĉar mi, tua sklavo, garantiin por la knabo antaŭ mia patro, dirante: Se mi ne revenigion lin al tu, mi estion kulpa antaŭ mia patro por ĉiam. ³³ Tial mi, tua sklavo, restu anstataŭ la knabo kiel sklavo ĉe mia sinjoro, sed la knabo iru kun sia fratoj. ³⁴ Ĉar kiel mi irion al mia patro, se la knabo ne estos kun mi? Tiam mi vidiun la malfeliĉon kiu trafos mia patron.

Genezo 45

Jozef diras al si mem

¹ Tiam Jozef ne povis plu sin deteni antaŭ ĉiu kiu starimn ĉirkaŭ li kaj li ekkriis: Elirigu ĉiujn for de mi. Kaj neniu restis ĉe li kiam Jozef rekonigis sin al sia fratoj. ² Kaj li laŭte ekploris kaj aŭdimn la Egiptoj kaj aŭdis la domo de Faraono. ³ Kaj Jozef diris al sia fratoj: Mi estas Jozef; ĉu mia patro vivas ankoraŭ? Sed lia fratoj ne povimn respondi lium ĉar ili konfuziĝimn antaŭ li. ⁴ Kaj Jozef diris al sia fratoj: Aliru do al mi. Kaj ili aliris. Kaj li diris: Mi estas Jozef, via frato kiu vi vendint en Egiptujon. ⁵ Sed nun ne afliktiĝu kaj ne bedaŭru, ke vi vendins min ĉi tien, ĉar por la savo de via vivo Dio sendis min antaŭ vi. ⁶ Ĉar nun jam du jarojn daŭras la malsato en la lando, sed ankoraŭ dum kvin jaroj ne estos plugado nek rikoltado. ⁷ Kaj Dio sendis min antaŭ vi por restigi vin sur la tero kaj por konservi via vivon per granda savo. ⁸ Sciu do, ne vi sendint min ĉi tien, sed Dio; kaj I faris min patro al Faraono kaj sinjoro super lia tuta domo kaj reganto super la tuta Egipta lando. ⁹ Iru rapide al mia patro kaj diru al li: Tiele diris tua filo Jozef: Dio faris min sinjoro super la tuta Egiptujo; venu al mi, ne prokrastu. ¹⁰ Tu loĝont en la lando Goŝen kaj tu estont proksime de mi, tu kaj tua filoj kaj la filoj de tua filoj, kaj tua ŝafoj kaj tua bovoj, kaj ĉio kio vi havens. ¹¹ Kaj mi nutrion tun tie ĉar ankoraŭ kvin jarojn daŭros la malsato; por ke ne mizeriĝu tu kaj tua domo, kaj ĉio kio tu havent. ¹² Kaj jen tua okuloj nun videns, kaj ankaŭ la okuloj frates mia, Benjamenes, ke mia buŝo parolas al tu. ¹³ Kaj rakontu al mia patro pri mia tuta gloro en Egiptujo, kaj ĉio kio vi vidins; kaj rapide venigu mia patron ĉi tien. ¹⁴ Kaj li ĵetis sin sur la kolon de sia frato Benjamen kaj ploris, kaj Benjamen ploris sur lia kolo. ¹⁵ Kaj li kisis ĉiu sia fratojn kaj ploris super ili. Poste lia fratoj ekparolis kun li.

¹⁶ Kaj la famo venis en la domon de Faraono ke venimn la fratoj de Jozef. Kaj tio plaĉis al Faraono kaj al lia servantoj. ¹⁷ Kaj Faraono diris al Jozef: Diru al tua fratoj: Faru tion, ŝarĝu tua brutojn kaj iru en la landon Kanaanan; ¹⁸ kaj prenu tua patron kaj tua familiojn kaj venu al mi; mi donos al vi ĉio bonan en la Egipta lando, kaj vi manĝons la grasaĵon de la lando. ¹⁹ Kaj ordonu ilium jene: Prenu al vi el la Egipta lando veturilojn por via infanoj kaj virivoj, kaj kunprenu via patron kaj venu. ²⁰ Kaj ne tro zorgu pri via aĵoj ĉar ĉio bona en la Egipta lando estas al via dispono.

²¹ Kaj la filoj de Izrael faris tiel. Kaj Jozef donis al ili veturilojn laŭ la ordono Faraones kaj donis al ili provizojn por la vojo. ²² Al ĉiuj li donis nova vestojn, sed al Benjamen li donis tricent arĝenta monerojn kaj kvin nova vestojn. ²³ Kaj por sia patro li sendis dek azenojn ŝarĝita per bonaĵo el Egiptujo, kaj dek azeninojn ŝarĝita per greno, pano, kaj manĝaĵo por lia patro por la vojo. ²⁴ Kaj li forsendis sia fratojn, kaj ili iris. Kaj li diris al ili: Ne malpacu dum la vojo.

²⁵ Kaj ili elirimn el Egiptujo kaj venimn en la landon Kanaanan al sia patro Jakob. ²⁶ Kaj ili sciigimn lium, dirante: Jozef vivas ankoraŭ, kaj li regas nun super la tuta Egipta lando. Kaj lia koro konfuziĝis ĉar li ne kredis al ili. ²⁷ Kaj ili rediris al li ĉiu vortojn de Jozef kiu li diris al ili; kaj li vidis la veturilojn kiu Jozef sendis por veturigi lin, kaj tiam la spirito de ilia patro Jakob reviviĝis. ²⁸ Kaj Izrael diris: Sufiĉas ke mia filo Jozef ankoraŭ vivas: mi irion kaj vidion lin, antaŭ ol mi mortion.

Genezo 46

Jakob iras al Egiptujo

¹ Izrael ekiris kun ĉio kio li havis kaj li venis en Beer-Ŝeban kaj alportis oferojn al la Dio de sia patro Isaak. ² Kaj Dio diris al Izrael en nokta vizio: Jakob! Jakob! Kaj tiu diris: Jen mi estiov. ³ Kaj I diris: Mi estiov Dio, la Dio de via patro. Ne timu iri Egiptujon ĉar tie Mi farion tun granda popolo. ⁴ Mi irion kun tu Egiptujon kaj Mi ankaŭ revenigion tun; kaj Jozef metos sian manon sur tua okulojn. ⁵ Kaj Jakob leviĝis el Beer-Ŝeba; kaj la filoj de Izrael ekveturigis sia patron Jakob kaj sia infanojn kaj sia edzivojn sur la veturiloj kiu Faraono sendis por alveturigi lin. ⁶ Kaj ili prenimn sia brutojn kaj sia havon kiu ili akirimn en la lando Kanaana kaj venimn Egiptujon, Jakob kaj lia tuta idaro kun li. ⁷ Sia filojn kaj nepuvojn, sia doĉojn kaj nepivojn, kaj sia tuta idaron li venigis kun si en Egiptujon.

La genealogio Jakobes

⁸ Jen estemn la nomoj de la filoj de Izrael kiu venimn Egiptujon: Jakob kaj lia filoj. La unuenaskito Jakobes, Ruben. ⁹ Kaj la filoj Rubenes: Ĥanoĥ kaj Palu kaj Ĥecron kaj Karmi. 10 Kaj la filoj Simeones: Jemuel kaj Jamin kaj Ohad kaj Jaĥin kaj Coĥar, kaj Ŝaul, filo de Kanaanidivo. ¹¹ Kaj la filoj de Levi: Gerŝon, Kehat, kaj Merari. ¹² Kaj la filoj de Jehuda: Er kaj Onan kaj Ŝela kaj Perec kaj Zeraĥ; sed Er kaj Onan mortimn en la lando Kanaana. Kaj la filoj de Perec estimn: Ĥecron kaj Ĥamul. ¹³ Kaj la filoj de Isaĥar: Tola kaj Puva kaj Job kaj Ŝimron. ¹⁴ Kaj la filoj de Zebulun: Sered kaj Elon kaj Jaĥleel. ¹⁵ Tio estemn la filoj de Lea kiu ŝi naskis al Jakob en Mezopotamio, kaj lia doĉo Dina. La nombro de ĉiu animoj de lia filoj kaj doĉoj estimn tridek tri. ¹⁶ Kaj la filoj de Gad: Cifjon kaj Ĥagi, Ŝuni kaj Ecbon, Eri kaj Arod kaj Areli. ¹⁷ Kaj la filoj de Aŝer: Jimna kaj Jiŝva kaj Jiŝvi kaj Beria, kaj Seraĥ, ilia sestro; kaj la filoj de Beria: Ĥeber kaj Malkiel. ¹⁸ Tio estemn la filoj de Zilpa, kiun Laban donis al sia doĉo Lea; kaj ŝi naskis ilin al Jakob, dek ses animojn. ¹⁹ La filoj de Raĥel, edzivo de Jakob: Jozef kaj Benjamen. ²⁰ Kaj al Jozef en la lando Egipta naskiĝis Manase kaj Efraim kiu naskis al li Asnat, doĉo de Poti-Fera, pastro el On. ²¹ Kaj la filoj de Benjamen: Bela kaj Beĥer kaj Aŝbel, Gera kaj Naaman, Eĥi kaj Roŝ, Mupim kaj Ĥupim kaj Ard. ²² Tio estemn la filoj de Raĥel kiu naskiĝimn al Jakob, kune dek kvar animoj. ²³ Kaj la filoj de Dan: Ĥuŝim. ²⁴ Kaj la filoj de Naftali: Jaĥceel kaj Guni kaj Jecer kaj Ŝilem. ²⁵ Tio estemn la filoj de Bilha, kiun donis Laban al sia doĉo Raĥel; ŝi naskis ilin al Jakob, kune sep animojn. ²⁶ La nombro de ĉiu animoj kiu venimn kun Jakob en Egiptujon kiu elirimn el lia lumbo, estimn sesdek ses, krom la edzivoj de la filoj de Jakob. ²⁷ Kaj la filoj de Jozef, kiu naskiĝimn al li en Egiptujo, estimn du animoj. La nombro de ĉiu animoj de la domo Jakobes, kiu venimn Egiptujon, estimn sepdek.

Jakob alvenas en Egiptujon

²⁸ Jehudan li sendis antaŭ si al Jozef ni por ke li informu lin antaŭe pri Goŝen. Kaj ili venimn en la landon Goŝen. ²⁹ Kaj Jozef jungis sian ĉaron kaj veturis renkonte al sia patro Izrael en la landon Goŝen. Kaj kiam li ekvidis lin, li ĵetis sin sur lian kolon kaj longe ploris sur lia kolo. ³⁰ Kaj Izrael diris al Jozef: Nun mi volonte mortos, vidinte tuan vizaĝon ĉar tu vivas ankoraŭ. ³¹ Kaj Jozef diris al sia fratoj kaj al la domo sia patres: Mi irion kaj rakontion Faraonum kaj dirion al li: Mia fratoj kaj la domo mia patres, kiu estimn en la lando Kanaana, venimn al mi, ³² kaj tiu homoj estemn paŝtistoj ĉar ili estemn brutedukistoj, kaj sia malgranda kaj granda brutojn kaj ĉio kion ili havemn, ili kunportimn. ³³ Kaj se Faraono vin alvokos kaj diros: Kio estas via okupo? ³⁴ tiam diru: Tua sklavoj estimn brutedukistoj de nia juneco ĝis nun, kiel ni, tiel ankaŭ nia patroj, por ke tu enloĝiĝu en la lando Goŝen; ĉar ĉiu paŝtisto estas abomenindaĵo por la Egiptoj.

Genezo 47

Jakob estas alkondukita antaŭ Faraonon

¹ Jozef venis kaj sciigis Faraonum, kaj diris: Mia patro kaj mia fratoj kaj ilia malgranda kaj granda brutoj, kaj ĉio kio apartenas al ili venimn el la lando Kanaana kaj nun ili estimn en la lando Goŝen. ² Kaj el inter sia fratoj li prenis kvin homojn kaj starigis ilin antaŭ Faraono. ³ Kaj Faraono diris al lia fratoj: Kio estas via okupo? Kaj ili diris al Faraono: Tua sklavoj estemn brutedukistoj, kiel ni tiel ankaŭ nia patroj. ⁴ Kaj ili diris al Faraono: Ni venimn, por loĝi en la lando; ĉar ne ekzistas paŝtaĵo por la brutoj de tua sklavoj ĉar forta estas la malsato en la lando Kanaana; permesu do, ke tua sklavoj loĝu en la lando Goŝen. ⁵ Tiam Faraono diris al Jozef jene: Tua patro kaj tua fratoj venimn al tu; ⁶ la lando Egipta estas antaŭ tu; en la plej bona loko de la lando loĝigu tua patron kaj tua fratojn; ili loĝu en la lando Goŝen; kaj se tu scient ke estemn inter ili kapabla homoj, faru ilin administrantoj de mia brutoj.

⁷ Kaj Jozef enkondukis sia patron Jakob kaj starigis lin antaŭ Faraono; kaj Jakob benis Faraonon. ⁸ Faraono diris al Jakob: Kian aĝon tu havent? ⁹ Kaj Jakob diris al Faraono: La nombro de la jaroj de mia migrado estas cent tridek jaroj; malmulta kaj malbona estimn la jaroj de mia vivo, kaj ili ne atingis la nombron de la jaroj de la vivo de mia patroj dum ilia migrado. ¹⁰ Kaj Jakob benis Faraonon kaj foriris de Faraono. ¹¹ Kaj Jozef enloĝigis sia patron kaj sia fratojn, kaj donis al ili posedaĵon en la Egipta lando en la plej bona parto de la lando Rameses, kiel Faraono ordonis. ¹² Kaj Jozef havigis panon al sia patro kaj al sia fratoj kaj al la tuta domo de sia patro laŭ la nombro de la infanoj.

La Malsato premas.

¹³ Ne estis pano sur la tuta tero ĉar la malsato estis tre forta; kaj senfortiĝimn de la malsato la lando Egipta kaj la lando Kanaana. ¹⁴ Kaj Jozef kolektis la tuta monon kiu troviĝis en la lando Egipta kaj en la lando Kanaana, pro la grenon kiu oni aĉetadis; kaj Jozef enportis la tuta monon en la domon Faraones. ¹⁵ Kiam ne estis plu mono en la lando Egipta kaj en la lando Kanaana, ĉiu Egiptoj venimn al Jozef kaj dirimn: Nium donu panon; kial ni mortium antaŭ tu ĉar ni jam ne haviam monon? ¹⁶ Tiam Jozef diris: Donu via brutojn; kaj mi donion al vi panon pro via brutoj, se vi jam ne havens monon. ¹⁷ Kaj ili alkondukimn sia brutojn al Jozef, kaj Jozef donis al ili panon pro ĉevaloj, ŝafoj, bovoj, kaj azenoj, kaj li provizadis al ili panon pro ĉiu ilia brutoj en tiu jaro. ¹⁸ Kiam finiĝis tiu jaro ili venimn al li en la dua jaro, kaj lium dirimn: Ni ne kaŝos antaŭ nia sinjoro ke monon ni jam ne haviam kaj la brutoj estemn ĉe nia sinjoro; nenio restis antaŭ nia sinjoro krom nia korpoj kay nia tero; ¹⁹ kial ni pereu antaŭ tua okuloj, ni kaj nia tero? Aĉetu nin kaj nian teron pro la pano, kaj ni kaj nia tero estu sklavoj al Faraono; kaj donu semon por ke ni vivu kaj ne mortu kaj la tero ne dezertiĝu. ²⁰ Kaj Jozef aĉetis la tutan Egiptan teron por Faraono; ĉar la Egiptoj vendimn ĉiu sia kampon, ĉar forte premis ilin la malsato. Kaj la tero fariĝis propraĵo Faraones. ²¹ Kaj la popolon de unu fino de Egiptujo ĝis la alia li transirigis en la urbojn. ²² Nur la teron de la pastroj li ne aĉetis; ĉar la pastroj havimn parton, difinitan de Faraono kaj ili manĝadimn sia parton kiuna donis al ili Faraono, tial ili ne vendimn sia teron.

²³ Kaj Jozef diris al la popolo: Jen mi aĉetiin vin hodiaŭ kaj vian teron por Faraono; jen mi doniov al vi semon kaj prisemu la teron. ²⁴ Kaj kiam vi havons rikolton, vi donons kvinonon al Faraono kaj kvar partoj apartenomn al vi por prisemi la kampon kaj por manĝi, por vi, por ĉio kio estemn en via domoj, kaj por via infanoj. ²⁵ Kaj ili dirimn: Tu konservint nia vivon; ni akiru favoron de nia sinjoro kaj ni estu sklavoj al Faraono. ²⁶ Kaj Jozef faris ĝin leĝo ĝis la hodiaŭa tago: de la tero Egipta kvinono de la produktoj apartenas al Faraono. Nur la tero de la pastroj ne fariĝis propraĵo de Faraono. ²⁷ Kaj Izrael ekloĝis en la lando Egipta, en la lando Goŝen; kaj ili posedimn ĝin kaj fruktimn kaj multiĝimn forte.

La promeso Jozefes al sia Patro

²⁸ Kaj Jakob vivis en la lando Egipta dek sep jarojn. Kaj la daŭro de la vivo de Jakob estis cent kvardek sep jaroj. ²⁹ Kiam alproksimiĝis la tempo kiam Izrael devis morti, li alvokis sia filon Jozef kaj diris al li: Se mi akiriin tua favoron, metu tuan manon sub mian femuron kaj faru al mi favorkoraĵon kaj fidelaĵon, ne enterigu min en Egiptujo; ³⁰ sed mi kuŝu kun mia patroj; elportu min el Egiptujo kaj entombigu min en ilia tombujo. Kaj tiu diris: Mi farion kiel tu dirint. ³¹ Kaj li diris: Ĵuru al mi. Kaj tiu ĵuris. Kaj Izrael adorkliniĝis sur la kapa parto de la lito.

Genezo 48

Jakob adoptas Manaseon kaj Efraimon kaj benas ilin

¹ Post tiu okazintaĵoj oni sciigis al Jozef: Jen, tua patro estas malsana. Kaj li prenis kun si sia du filojn, Manase kaj Efraim. ² Kaj oni sciigis al Jakob, dirante: Jen tua filo Jozef venas al tu. Tiam Izrael streĉis sia fortojn kaj sidiĝis sur la lito. ³ Kaj Jakob diris Jozefum: Dio la Plejpotenca aperis al mi en Luz, en la lando Kanaana, kaj benis min. ⁴ Kaj I diris al mi: Mi fruktigion tun kaj multigion tun kaj farion tun amaso da popoloj, kaj Mi donion ĉi tiu landon al tua idaro post tu kiel eterna posedaĵon. ⁵ Kaj nun tua du filoj kiu naskiĝimn al vi en la lando Egipta antaŭ mia alveno al tu en Egiptujon, estas mia; Efraim kaj Manase estu al mi kiel Ruben kaj Simeon. ⁶ Sed tua infanoj kiu naskiĝomn tuum post ili estu tua; per la nomo de sia fratoj ili estomn  nomata en sia hereda parto. ⁷ Kiam mi veniin el Mezopotamio mortis ĉe mi Raĥel en la lando Kanaana, dum la vojo kiam restis ankoraŭ iom da tero ĝis Efrata; kaj mi enterigiin ŝin tie sur la vojo al Efrata, kiu ankaŭ estas nomata Bet-Leĥem.

⁸ Kaj Izrael ekvidis la filojn de Jozef, kaj diris: Kiu estemn ĉi tiuj? ⁹ Kaj Jozef diris al sia patro: Ili estemn mia filoj kiu donis al mi Dio ĉi tie. Kaj tiu diris: Alkonduku ilin al mi kaj mi benion ilin. ¹⁰ La okuloj de Izrael malfortiĝimn de maljuneco, li ne povis bone vidi. Jozef alkondukis ilin al li, kaj li kisis ilin kaj ĉirkaŭprenis ilin.

¹¹ Kaj Izrael diris al Jozef: Vidi tuan vizaĝon mi ne esperiin, kaj jen Dio vidigis al mi eĉ tuan idaron. ¹² Kaj Jozef forigis ilin de lia genuoj kaj kliniĝis antaŭ li vizaĝaltere. ¹³ Kaj Jozef prenis ambaŭ, Efraimon per sia dekstra mano, kontraŭ la sinistra de Izrael, kaj Manasen per sia sinistra mano, kontraŭ la dekstra de Izrael, kaj alkondukis ilin al li. ¹⁴ Sed Izrael etendis sia dekstra manon kaj metis ĝin sur la kapon de Efraim, kvankam li estis la pli juna, kaj sia sinistra manon sur la kapon de Manase; li intence tiel faris per sia manoj, ĉar Manase estis la unuenaskito.

¹⁵ Kaj li benis Jozefon kaj diris: Dio, antaŭ kiu iradimn mia patroj Abraham kaj Isaak, Dio, kiu paŝtis min de mia naskiĝo ĝis la nuna tago, ¹⁶ la anĝelo, kiu savis min de ĉia malbono — I benu la knabojn; oni nomu ilin per mia nomo kaj per la nomo de mia patroj Abraham kaj Isaak, kaj ili kresku kaj multiĝu sur la tero.

¹⁷ Jozef vidis, ke lia patro metis sia dekstra manon sur la kapon de Efraim, kaj tio ne plaĉis al li; kaj li prenis la manon de sia patro por deturni ĝin de la kapo de Efraim sur la kapon de Manase. ¹⁸ Kaj Jozef diris al sia patro: Ne tiel, mia patro, ĉar ĉi tiu estas la unuenaskito; metu tua dekstra manon sur lia kapon. ¹⁹ Sed lia patro rifuzis, kaj diris: Mi scias, mia filo, mi scias; li ankaŭ fariĝos popolo kaj li ankaŭ fariĝos granda, sed lia pli juna frato estos pli granda ol li, kaj lia idaro estos multenombra inter la popoloj. ²⁰ Kaj li benis ilin en tiu tago, dirante: Per tu benados Izrael, dirante: Dio tun faru kiel Efraim kaj Manase. Kaj li metis Efraimon antaŭ Manase.

²¹ Kaj Izrael diris al Jozef: Jen mi mortiov; kaj Dio estos kun vi kaj revenigos vin en la landon via patrojes. ²² Kaj mi donas al tu unu pecon da lando preferece antaŭ tua fratoj, kiun mi prenis el la manoj de la Amoridoj per mia glavo kaj pafarko.

GENEZO 49

Jakob benas sia filojn kaj mortas

¹ Kaj Jakob alvokis sia filojn kaj diris: Kolektiĝu, kaj mi sciigion al vi kio fariĝos vium en la tempo venonta. ² Kunvenu, kaj aŭskultu, filoj de Jakob, kaj aŭskultu Izraelon, aŭskultu via patron.

³ Ruben, tu estent mia unuenaskito, mia forto kaj komenco de mia vireco, supro de digno kaj supro de potenco: ⁴ Rapidema kiel akvo, tu ne plej alte staront ĉar sur la liton tua patres tu suprenirint; tiam tu per la supreniro mia liton malhonorint.

⁵ Simeon kaj Levi, fratoj: Estemn kruela iloj via glavoj. ⁶ Mia animo ne iru en ilian konsilon, ne aliĝu mia honoro al ilia kunveno; ĉar en kolero sia ili mortigis homon kaj pro kaprico sia kripligis bovon. ⁷ Malbenita estu ilia kolero, ĉar ĝi estas forta, kaj ilia furiozo, ĉar ĝi estas kruela. Mi dividion ilin en Jakob kaj mi disĵetion ilin en Izrael.

⁸ Jehuda, tun laŭdomn tua fratoj; tua mano estas sur la nuko tua malamikojes; antaŭ tu kliniĝomn la filoj tua patres. ⁹ Juna leono estas Jehuda; de ĉasakiro, mia filo, tu leviĝint. Li genuiĝis,

kiel uvo leones kaj kiel ivo leones kuŝiĝis; kiu lin levos? ¹⁰ Ne forpreniĝos sceptro de Jehuda, nek regbastono de inter lia piedoj, ĝis venos paco kaj al li humiliĝomn la popoloj. ¹¹ Li alligas al la vinbertrunko sia azenidon kaj al la delikata vinberbranĉo la filon de sia azenivo; li lavas en vino sia veston kaj en sango de vinberoj sia mantelon. ¹² Lia okuloj estemn  ruĝa de vino kaj la dentoj blanka de lakto.

¹³ Zebulun loĝos ĉe la bordo de maro, ĉe albordiĝejo de ŝipoj, kaj lia limo atingos Cidonon. ¹⁴ Isaĥar estas fortosta azeno; li kuŝos inter la baraĵoj. ¹⁵ Kaj li vidis, ke ripozo estas bona kaj la tero estas agrabla; kaj li klinis sia ŝultron por portado kaj fariĝis laboristo por tributo.

¹⁶ Dan juĝos sia popolon, kiel unu el la triboj Izraeles. ¹⁷ Dan estos serpento ĉe la vojo, cerasto ĉe la irejo, mordanto de kalkano ĉevales ke ĝia rajdanto falas malantaŭen. ¹⁸ Tuan helpon mi edperiov, ho Eternulo.

¹⁹ Gadon premos amaso, sed li repremos ĝin je la kalkano. ²⁰ Ĉe Aŝer estas grasa lia pano, kaj li liverados frandaĵojn al reĝoj. ²¹ Naftali estas belkura cervo; li donas bela parolojn. ²² Fruktoporta arbo estas Jozef, fruktoporta arbo super fonto; la branĉoj etendiĝimn super la muron. ²³ Ĉagrenimn lin pafistoj kaj pafimn kontraŭ li kaj malamikimn; ²⁴ Sed forta restis lia pafarko kaj elasta estemn lia brakoj per la manoj de la Potenculo Jakobes, per la Paŝtisto, la Roko Izraeles. ²⁵ La Dio tua patres donos al tu helpon, la Plejpotenculo benos tun per benoj de la ĉielo supre, per benoj de la abismo, kiu kuŝas malsupre, per benoj de la mamoj kaj de la utero. ²⁶ La benoj tua patres estemn pli forta ol la benoj mia gepatrojes, ĝis la limo de la eternaj altaĵoj. Ili estu sur la kapo de Jozef kaj sur la verto de la elektito inter lia fratoj.

²⁷ Benjamen estas lupo karnoŝira; matene li manĝos ĉasakiron, kaj vespere li dividos rabaĵon.

Jakob mortas

²⁸ Tio estemn ĉiu dek du triboj Izraeles; kaj tio estas kion diris al ili ilia patro; kaj li benis ilin, ĉiun per aparta beno li benis. ²⁹ Kaj li ordonis al ili, kaj li diris al ili: Mi alkolektiĝion al mia popolo; enterigu min apud mia patroj en la kaverno kiu troviĝas sur la kampo de Efron la Ĥetido, ³⁰ en la duobla kampa kaverno kiu troviĝas antaŭ Mamre en la lando Kanaana kaj kiun Abraham aĉetis kune kun la kampo de Efron la Ĥetido kiel tomba posedaĵon. ³¹ Tie oni enterigis Abrahamon kaj lia edzivon Sara, tie oni enterigis Isaakon kaj lia edzivon Rebeka, kaj tie mi enterigiin Lean, ³² sur la kampo kaj en la kaverno sur ĝi, kiu estemn aĉetita de el la filoj de Ĥet. ³³ Kaj Jakob finis la ordonadon al sia filoj, kaj li kunigis sia piedojn sur la lito, kaj mortis kaj alkolektiĝis al sia popolo.

Genezo 50

Jakob estas entombigita en Ĥebron

¹ Tiam Jozef ĵetis sin sur la vizaĝon sia patres kaj ploris super li kaj kisis lin. ² Kaj Jozef ordonis al sia servantoj, kuracistoj, balzami lian patron; kaj la kuracistoj balzamimn Izraelon. ³ Kaj pasis super li kvardek tagoj; ĉar tiel longe daŭremn la tagoj de balzamado. Kaj la Egiptoj plorimn pri li sepdek tagojn.

⁴ Kiam pasimn la tagoj de lia priplorado, Jozef ekparolis al la domanoj de Faraono, dirante: Se mi akiriin tuan favoron, diru al Faraono jene: ⁵ Mia patro ĵurigis min, dirante: Jen mi mortion; en mia tombo, kiun mi elfosis al mi en la lando Kanaana, tie tu min enterigu. Nun mi voliun iri, enterigi mia patron, kaj reveni. ⁶ Kaj Faraono diris: Iru kaj enterigu tua patron kiel li ĵurigis tun. ⁷ Kaj Jozef iris por enterigi sia patron; kaj kun li irimn ĉiu servantoj de Faraono, la ĉefoj de lia domo kaj ĉiu ĉefoj de la lando Egipta, ⁸ kaj la tuta domo Jozefes, kaj lia fratoj kaj la domo lia patres; nur sia infanojn kaj sia malgranda kaj granda brutojn ili restigimn en la lando Goŝen. ⁹ Kun ili irimn ankaŭ ĉaroj kaj rajdantoj; kaj la anaro estis tre granda. ¹⁰ Ili venimn al la placo Atad, kiu estas transe de Jordan, kaj ili farimn tie grandakaj forta priploradon. Li funebris pri sia patro dum sep tagoj. ¹¹ Kiam la loĝantoj de la lando Kanaana vidimn la funebron sur la placo Atad, ili dirimn: Ĝi estas granda funebro ĉe la Egiptoj; tial la loko ricevis la nomon Abel-Micraim. Ĝi estas transe de Jordan. ¹² Kaj lia infanoj farimn kun li kiel li ordonis al ili. ¹³ Kaj lia filoj forportimn lin en la landon Kanaanan, kaj enterigimn lin en la kampa duobla kaverno kiu Abraham aĉetis kune kun la kampo kiel tomba posedaĵon el la manoj Efrones la Ĥetido, antaŭ Mamre. ¹⁴ Kaj post kiam ili enterigimn lian patron, Jozef revenis Egiptujon, li kaj lia fratoj, kaj ĉiu kiu iris kun li por enterigi lia patron.

La bonvolo Jozefes kaj lia morto

¹⁵ Kiam la fratoj Jozefes vidimn ke ilia patro mortis, ili dirimn: Eble Jozef ekmalamos nin kaj repagos al ni pro la tuta malbono kiu ni fariim lium? ¹⁶ Tial ili sendimn al Jozef por diri al li: Tua patro ordonis antaŭ sia morto jene: ¹⁷ Tiel diru al Jozef: Mi petiov tun, pardonu la kulpon tua fratojes kaj ilia pekon, ĉar ili farimn al tu malbonon. Nun pardonu do la kulpon de la sklavoj de la Dio tua patres. Kaj Jozef ploris, kiam ili parolimn al li. ¹⁸ Kaj irimn lia fratoj mem kaj ĵetimn sin teren antaŭ li, kaj dirimn: Jen ni estiam sklavoj al tu. ¹⁹ Sed Jozef diris al ili: Ne timu. Ĉu mi estiov anstataŭ Dio? ²⁰ Vi intencins fari al mi malbonon; sed Dio aranĝis de tio bonon, por fari tiel kiel nun estas por konservi la vivon de multe da homoj. ²¹ Kaj nun ne timu; mi nutrion vin kaj via infanojn. Kaj li konsolis ilin kaj parolis al ili kore.

²² Kaj Jozef loĝis en Egiptujo, li kaj la domo lia patres; kaj Jozef vivis cent dek jarojn. ²³ Kaj Jozef vidis ĉe Efraim infanojn ĝis la tria generacio; ankaŭ la infanoj de Maĥir, filo de Manase, naskiĝimn sur la genuoj Jozefes. ²⁴ Kaj Jozef diris al sia fratoj: Mi mortiov, sed Dio rememoros vin kaj elkondukos vin el ĉi tiu lando en la landon, pri kiu I ĵuris al Abraham, Isaak kaj Jakob. ²⁵ Kaj Jozef ĵurigis la filojn de Izrael, dirante: Kiam Dio rememoros vin, tiam elportu mia ostojn el ĉi tie. ²⁶ Kaj Jozef mortis en la aĝo de cent dek jaroj; kaj oni balzamis lin kaj metis lin en ĉerkon en Egiptujo.

OBSERVADO DU: HINDA ORIGINA HIMNO

[El Rigvedo X, 129. Tradukita kaj harmoniigita el la sveda kaj angla (s. K.F. Johansson, a. R.T.H. Griffith) en Esperanton laŭ ProEo]

Ne ekzistis tiam ekzisto aŭ ne-ekzisto,

ne ekzistis regno de aero, ne ĉielo supre.

​​Kovris ĉion kio? Kie? kaj sub kia zorgo? Ĉu ekzistis akvo tie? nesondita abismo da akvo?

Morto ne estis tiam, nek ies senmorteco; neniu signo; nenie disigilo de tago kaj nokto.

La sola estaĵo, senspira, spiris de sia propra estaĵo: tute nenio krom tio estis.

Mallumo estis: komence kaŝita en tenebro, ĉi tio Ĉio estis kaoso sendistinga.

Kio kuŝis malplena, ĉirkaŭita de malpleno,

el sia propra interna brilo ĝi naskiĝis sin.

Unue, deziro moviĝis en ĉi tio,

la plej unua semo en la spirito;

la viziuloj, kiu pie serĉimn en la koro,

en ne-estado la parencecon de esto trovimn.

Inter ĉi tiuj etendiĝis la bendo

— ĉu ĝi estis sub io, aŭ ĉu estis supre? —

ili kreimn la semon, ili estimn potencoj granda:

Unueco ĉi tie, aliflanke Strebado.

Kiu scias, kiu povas ĉi tie deklari, de kie la kreado derivas sia devenon?

La dioj ja venis ĉi tien de ĝi. Sed kiu scias, de kie venis la kreado mem?

Kiel ĉi tiu kreaĵo progresis, ĉu ĝi estis kreita aŭ ne, Tiu, kiu gardas ĝin en la plej alta ĉielo, certe scias, aŭ I ne scias.

OBSERVADO TRI: FEHU, ISA, DAGAZ (laŭ la Nova Rekonstruita Runarko)

[Tri elektita runotekstoj el Runicon, verko de la aŭtoro pri la dudek kvar runoj de la Fuþarko. Ĉi tie estas prezentitaj Fehu, Isa kaj Dagaz: la unua, la meza kaj la lasta runo laŭ la ordo de Runicon.]

1. RUNICON II.a. • 1f/H1 [au] • ᚠ Fehu/Fé (Brutaro) — Runo de malavara deziro

Ĉi tio estas spaco por legado.

Legu en la trankvilo animo tues; la tagiĝo, iom post iom, malkaŝas sin.

Parolo poezia

Mi estiov la volo, kiu vekiĝas, la sopiro fariĝi, l’ardo sub ĉio, kio vivas.

Mia mano ekkaptas tion, kio la okulo avidas.

Mi ekbruliov la Mondon — kaj estiov ĝia Fajro kaj ĝia Reganto.

Kanto de la prapatroj

Fé estas mono: parenca malpaco,
flua saĝo, kaj vojo de tomba sorĉo


Ŝi utilas al ĉiu, sed ĉiu devis dividi ĝin malavare, kaj tiel akiri honoron antaŭ Tiu,
kiu regas ĉion.

Ofte invitas brutaro al rido — sed povas finiĝi per malĝojo kaj doloro.

Meditado

Sur verda tero, sub blua ĉielo, Fehu/Fé sidas nuda en sia tuta pompo kaj ornamo, ĉirkaŭita de brutaro, bestoj kaj juveloj, manĝante pomon.

Ŝia korpo estas harplena, precipe sur la femuroj kaj en la vizaĝo. Ŝi havas tri mamojn — unu tro multe — ŝia piedoj estas hufoj, ŝi portas virŝafa kornojn kaj voston kiel brutbesto.

Ŝia sekso kaj speco ne estemn klara, sed suno brulas en ŝia ora hararo kaj krono kvazaŭ ardanta kampo.

Ŝia aspekto kaj apero estemn kelkfoje bela kaj milda; ŝia okuloj profunda, malvarma, sed tamen plena je deziro.

Ĉar ĉion kio ŝi vidas, ŝi volas havi; ĉion kio ŝi amas, ŝi volas ankaŭ posedi — kaj eĉ formanĝi, se bezonate

Tiel ŝi aperas en la konscio, samtempe malavara kaj kruela, seksa estaĵo de riĉeco kaj soifo, invitanta tun al sia kampo kun mildo kaj danĝero — samtempe.

Singardo necesas! Ĉar ŝi estas la fajro de Geðheimoj ĉe la rando mondares — kaj i, kiu ludas kun tiu fajro, povas bruligi sin.

Ekbruloj (sistema)

riĉeco · mono · komenco · forto · dono · moviĝo · volo · vivoforto · tento · ardo · fajro · ekvilibro · respondeco · bonŝanco · dankemo · ruzeco · ondoj de deziro

Arcanum (ekstera legadoj)

profito · novaj eblecoj · komenco · abundo · komerca bonŝanco · fekundeco · sukceso · kresko · posedaĵoj · prospero · persona forto · “ricevi sia parton.”

Tio, kio ekbruligas, ekbruligas — de kie ajn ĝi venas.

2. RUNICON II.a. • 11h/H8 [mm] • ᛁ Isa / Íss (Glaciaĵo) — Runo de manforto kaj hejmenesto

Ĉi tio estas hejmenesto de kunestado kaj legado.

Legu en la trankvilo menso tua; la tagiĝo malkaŝas sin iom post iom

kaj portas al tu novan tago.

Parolo Poezia

El fajro kaj glacio estas la tuta Mondo, kaj mi estiov la plej interna el tiuj kiu ĝin loĝemn.

Malmola kiel ŝtalo kaj glita kiel glacio mi estiov, sed ne sen varmo interne de mi.

Mi nutriov kaj flegiov ĉiujn kiu sin apogemn al mi; mi amiov ilin — sed ankaŭ discipliniov kaj edukiov, ligiov kaj bremsiov; kelkfoje — bedaŭrinde — mi vundiov, dolorigiov kaj malgrandigiov mia karajn.

Sed amo loĝas inter mia muroj, firma kiel la ŝtona fajrejo de mia ĉambro: zorgo kaj maltrankvilo pri ĉiuj kiu tie kunvenemn.

Ĉar mi estas ilia propra ŝirmejo, ilia hejmo, en tiu ĉi ofte malmola kaj malabunda Mondo.

Mia Mondo estas korpa — kaj ĉeesto; socia — kaj ĝojo; pli ol spirita. Sed mi prepariov tun por tio kio venos, kaj por la vojo, mi doniov al tu tua provizon.

Mia manko estas tua abundo; ĉar mi estas tua — tu, infano mia, kaj mi — tua matrovo.

Kanto de la prapatroj

Glacio estas ŝelo de riveroj kaj tegmento de ondoj, kaj pereo de mortema estaĵoj. Tre malvarma, senĉese glita, kaj brile klara kiel vitro.

Kiel gemo estas la glacio — planko el frosto farita, kun hela aspekto. Glacion ni nomas larĝa ponto; oni devas transkonduki la blindajn.

Meditado

Isa signifas glacion, kaj tio kondukas la menson al vintra Mondo sub klara kaj glacie malvarma nokta ĉielo.

La ĉielo estas kovrita de steloj — eta, silenta lumoj. Tie dancemn la norda lumoj kaj paŝemn per granda paŝoj trans la ĉielvolbon.

La matenstelo leviĝas, proksime al la tero, dum la luno banas la montojn en kvieta brilo. Aŭro ludas super la neĝkovrita pintoj.

Malsupre en la valo staras simpla domo, konstruita el ŝtipoj aŭ ŝtono; kaj sub la neĝopeza tegmento regas agrabla varmo el la fajrejo. Varma lumo falas tra la fenestroj kaj ruĝigas la neĝon en la frosto.

Malgraŭ la vintro, ĉi tie regas trankvilo kaj varmo. Eĉ ekstere sur la kampo videblas Vivo en fariĝo. Beroj ankoraŭ troviĝemn por la birdoj, kaj antaŭ nelonge ili tie manĝadimn, laŭ la spuroj apud la puto.

Isa ne portas nur malvarmon kaj mallumon en sia sino. Ŝi ankaŭ gardas pacon — milda kaj kara pacon, kie Vivo dormas sed ne mortas — kiel semo en la tero, kiu atendas la printempon kaj poste revenas en nova korpo — kiel ido.

Ekbruloj (sistema)

hejmen · kunestado · trankvilo · varmo · ŝirmejo · matrovo · zorgo · respondeco · firmeco · ĉeesto · radikiĝo · modereco · klareco · pripenso · interna forto · kreskigo · deveno · centro · konservita Vivo · daŭro

Arcanum (eksterna legajo)

senmovo · stagnado · prokrasto · halto · atendado · izoliteco · malvarmeco inter homoj · limigo · sindeteno · fermita pordo · malvigliĝo · silento

Tio, kio ekbruligas, ekbruligas — de kie ajn ĝi venas.

3. RUNICON II.a. •  24t(23)/V9 • ᛞ Dagaz/Dagr (Tagiĝo) — Runo de Naskiĝo kaj Reveno

Ĉi tio estas salono de legado kaj profunda medito.

Legu en la trankvilo koro tues;

la mondo turniĝas, sed la vojo tranĉas, kaj la tago ekfluas nur tiam, kiam forpasis la nokto,

kiu venis hieraŭ.

Parolo poezia

Mi ne estiov la tago kiu venas, kiel ĉiam — sed la tagiĝo kiu montriĝas al tiuj kiu videmn.
Mi ne estiov la lumo kiu falas sur ĉiuj — sed tio, kio malfermas la okulojn de tiuj kiu vekiĝemn kaj volas vidi.
Mi ne veniov de ekstere, kaj oni ne povas trudi min antaŭen.

Mi leviov tie, kie la nokto iris ripozi kaj fluis ĝis sia fino, kaj kie tu daŭrigint, leviĝint, kvankam neniu lumo estis promesita al tu.

Mi ne estiov rekompenco. Estiov harmonio.
Ne nova komenco ex nihilo, sed tio, kio leviĝas, kiam la malnovo estas vivita ĝis pleno kaj venis al sia fino.

Kiel multa el ni ne videmn la stelojn en klara nokta ĉielo, tiel ne ĉiuj kiu iremn en la lumo de l’ tago videmn min.

Min videmn nur tiuj kiu povemn vidi — tiuj kiu kuraĝemn stari en sia propra lumo sen blindigi aliajn aŭ superbrili ilin.

Se tu aŭskultent min, mi ne petiov, ke tu ŝanĝiĝunt, sed ke tu fariĝunt tiu tago kiu tu estent.
Kaj se tu forturniĝent, mi ne faliov nek foriĝov — mi atendiov tempon tues.
Estiov Dagaz. Kaj mi leviov nur tie, kie tu vident tagiĝon tua.

Kanto de la prapatroj

Tago estas mesaĝo la Plejaltes, kara al homaro; la glora lumo la Granda Mezurantes; ĝojo kaj fideleco al ĉiu popoloj, riĉaj kaj senhavaj, al tiuj kiu videmn tagiĝon sia.

Meditado

En mia menso kuŝemn dek ovoj sur herbejo; naŭ estemn trafita de sago, rompita kaj sanganta — ne malfermita interne, sed haltigita ekstere kaj detruita. Ili portimn eblecojn, sed ne atingimn tagon sia — ĉi-foje.

Unu ovo mi vidiov tie tute alie. Ĝi ne estas rompita de ia ekstera forto, sed malfermita interne. Ŝelo ĝia cedis pro kresko, ne pro perforto aŭ akcidento. El ĝi leviĝas ivo graveda, nudpieda sur kreskanta tero, kun korpo kiu jam de komenco portas daŭrigon.

Ŝi ne rigardas la ovojn kiu ne elkoviĝimn. Ŝi ne rigardas reen.

Ŝi turnas sin al la ĉielo kaj akceptas, banante sin en pluvego de ora moneroj kaj runtabuloj, peza je signifo — ne kiel donaco el supre, sed kiel tio, kio estas meritita kaj falas nur tien, kie malfermita brakumo pretas akcepti ĝin.

Malantaŭe leviĝas suno super montoj. Ne en la lumo tagmeza, sed en matenruĝo — en tiu momento, kiam la tago jam fariĝis neevitebla, sed ankoraŭ ne tute alvenis. La fjordo sub la montoj vivas, moviĝas kaj akceptas la lumon sen reteni ĝin.

Ĉe rando la vida kampes starimn ruinoj: vilaĝo aŭ templo. Sur ili videblas la marko Ingwaz, l’ signo Ioes, Yngva Frejes, kolorigita per ruĝa sango. Antaŭe ĉi tie estis vivo, laboro, kultivado, sankteco — eble feliĉo — kaj poste detruo.

Du ligna traboj ankoraŭ starimn en la ruinoj kaj formimn la runon Kenaz/Kaun. La fajro ne videblas — nek la doloro — sed spuroj ilia restimn: kompreno, sentemo, konscio kiu jam brulis. Spuroj de tio, kio estis — kaj revenos.

Ekbruloj (sistema)

tagiĝo · vekiĝo · malkaŝiĝo · harmonio · mensŝanĝo · malkovro · klareco · certeco · ekzistokvekita renaskiĝo · nova tago · plenumiĝo · homeco · espero · leviĝo · eterna reveno · matenruĝo · (prasono: ASS)

Arcanum (ekstera legajo)

iluminiĝo · spirita vekiĝo · “aha”-momento · favora turniĝo · solvado de problemoj · konsciosalto · integriĝo de l’ ombro · plena venko · interna paco · kosma renaskiĝo · solvita karmo · lumo post mallumo

Tio, kio ekbruligas, ekbruligas — de kie ajn ĝi venas.

OBSERVADO KVAR: ESTAS IO EN IO KAJ ĈIO

[Libera penso kun deirpunkto en Tao Te King de Lao Tze, §§ 1, 25 kaj 28.]

La Tao pri kiu oni povas paroli ne estas la Taio, la subesta, la eterna Tao. La nomo kiu oni povas nomi ne estas la nomio. Nenomita — komenco de la ĉielo kaj la tero.

Nomita — matro de la dek mil estaĵoj de la mondo.

Ekzistas io neimagebla, perfekta, kiu ekestis antaŭ la ĉielo kaj la tero, — aŭ eble ĝi ne ekestis, simple estis.

Ne sciiov mi ĝia nomon. Tial nomiov ĝin Io, aŭ Tao. Tamen, mi voliov doni al ĝi propra nomon, kaj tial nomi ĝin ”la Granda”.

Kiel “la Granda” ĝi estas kontinua. Kiel kontinua ĝi etendiĝas malproksimen. Tiom malproksimen ĝi estas revenanta.

Tial ĝi estas tiel: Tao estas granda, ĉielo estas granda, la tero estas granda, kaj homo ankaŭ estas granda.

En la mondo estas ĉi tiu kvar granduloj, kaj la homo estas unu el ili. La homo ricevas sia leĝon de la tero. La tero ricevas sia leĝon de la ĉielo. La ĉielo ricevas sia leĝon de la Tao. La leĝo de la Tao estas la eneca.

Kiu en virio konscias pri sia vireco kaj samtempe konservas sia virivecon, aŭ kiu konscias en ivio sia viriveco, tiu estas en la mondo la profunda valo. Jes, en la mondo i mem estas la profunda valo. Neapartigebla de i estas la vojio, kaj i revenis al la pureco de la bebo.

Kiu en lumio konscias pri sia brilo kaj samtempe konservas sia mallumon, tiu estas ekzemplo por la mondo; la vojio subesta la vojo de la dek mil estaĵoj.

Kio estas la io en io? Mi ne sciiov.